🪷 Mahābhārata · Vana-Parva (Āraṇyaka) · Chapter 249
The Book of the Forest · Parva 3 · 13 unique Sanskrit addresses · pinned Critical Edition-derived witness
The Devanāgarī Yathārtha · 13 Shlokas
MBh 3.249.1
कोटिकाश्य उवाच
का त्वं कदम्बस्य विनम्य शाखा;मेकाश्रमे तिष्ठसि शोभमाना
देदीप्यमानाग्निशिखेव नक्तं; दोधूयमाना पवनेन सुभ्रूः
MBh 3.249.2
अतीव रूपेण समन्विता त्वं; न चाप्यरण्येषु बिभेषि किं नु
देवी नु यक्षी यदि दानवी वा; वराप्सरा दैत्यवराङ्गना वा
MBh 3.249.3
वपुष्मती वोरगराजकन्या; वनेचरी वा क्षणदाचरस्त्री
यद्येव राज्ञो वरुणस्य पत्नी; यमस्य सोमस्य धनेश्वरस्य
MBh 3.249.4
धातुर्विधातुः सवितुर्विभोर्वा; शक्रस्य वा त्वं सदनात्प्रपन्ना
न ह्येव नः पृच्छसि ये वयं स्म; न चापि जानीम तवेह नाथम्
MBh 3.249.5
वयं हि मानं तव वर्धयन्तः; पृच्छाम भद्रे प्रभवं प्रभुं च
आचक्ष्व बन्धूंश्च पतिं कुलं च; तत्त्वेन यच्चेह करोषि कार्यम्
MBh 3.249.6
अहं तु राज्ञः सुरथस्य पुत्रो; यं कोटिकाश्येति विदुर्मनुष्याः
असौ तु यस्तिष्ठति काञ्चनाङ्गे; रथे हुतोऽग्निश्चयने यथैव
त्रिगर्तराजः कमलायताक्षि; क्षेमंकरो नाम स एष वीरः
MBh 3.249.7
अस्मात्परस्त्वेष महाधनुष्मा;न्पुत्रः कुणिन्दाधिपतेर्वरिष्ठः
निरीक्षते त्वां विपुलायतांसः; सुविस्मितः पर्वतवासनित्यः
MBh 3.249.8
असौ तु यः पुष्करिणीसमीपे; श्यामो युवा तिष्ठति दर्शनीयः
इक्ष्वाकुराज्ञः सुबलस्य पुत्रः; स एष हन्ता द्विषतां सुगात्रि
MBh 3.249.9
यस्यानुयात्रं ध्वजिनः प्रयान्ति; सौवीरका द्वादश राजपुत्राः
शोणाश्वयुक्तेषु रथेषु सर्वे; मखेषु दीप्ता इव हव्यवाहाः
MBh 3.249.10
अङ्गारकः कुञ्जरगुप्तकश्च; शत्रुंजयः संजयसुप्रवृद्धौ
प्रभंकरोऽथ भ्रमरो रविश्च; शूरः प्रतापः कुहरश्च नाम
MBh 3.249.11
यं षट्सहस्रा रथिनोऽनुयान्ति; नागा हयाश्चैव पदातिनश्च
जयद्रथो नाम यदि श्रुतस्ते; सौवीरराजः सुभगे स एषः
MBh 3.249.12
तस्यापरे भ्रातरोऽदीनसत्त्वा; बलाहकानीकविदारणाध्याः
सौवीरवीराः प्रवरा युवानो; राजानमेते बलिनोऽनुयान्ति
MBh 3.249.13
एतैः सहायैरुपयाति राजा; मरुद्गणैरिन्द्र इवाभिगुप्तः
अजानतां ख्यापय नः सुकेशि; कस्यासि भार्या दुहिता च कस्य
🪷 The Honest Framing
This chapter belongs to the source-pinned BORI Critical Edition-derived digital witness. Its unique addresses are publicly readable and indexable; this remains a digital-witness claim, not a claim that every Mahābhārata recension agrees word-for-word or that the traditional 100,000-verse extent is represented here.
Navigation
- ← Vana-Parva (Āraṇyaka) chapter-index (299 chapters)
- ← Mahābhārata master-index (all 18 Parvas)
- ← Previous chapter · Vana-Parva (Āraṇyaka) Ch 248
- Next chapter · Vana-Parva (Āraṇyaka) Ch 250 →
Sources and Connected Readings
Continue from these 13 source-pinned Devanāgarī addresses to Vana-Parva (Āraṇyaka), the Mahābhārata reading map, and any exact Bhagavad-Gītā correspondence.
MBh 3.249local chapter route · Vana-Parva (Āraṇyaka)Vana-Parva (Āraṇyaka)parent Parva chapter index/mahabharata18-parva Sanskrit reading index with edition and address notesBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation
🪷 जय व्यास भगवान् 🪷