🪷 Mahābhārata · Strī-Parva · Chapter 1

The Book of the Women · Parva 11 · 37 unique Sanskrit addresses · pinned Critical Edition-derived witness

The Devanāgarī Yathārtha · 37 Shlokas

MBh 11.1.1
जनमेजय उवाच हते दुर्योधने चैव हते सैन्ये च सर्वशः धृतराष्ट्रो महाराजः श्रुत्वा किमकरोन्मुने
MBh 11.1.2
तथैव कौरवो राजा धर्मपुत्रो महामनाः कृपप्रभृतयश्चैव किमकुर्वत ते त्रयः
MBh 11.1.3
अश्वत्थाम्नः श्रुतं कर्म शापश्चान्योन्यकारितः वृत्तान्तमुत्तरं ब्रूहि यदभाषत संजयः
MBh 11.1.4
वैशंपायन उवाच हते पुत्रशते दीनं छिन्नशाखमिव द्रुमम् पुत्रशोकाभिसंतप्तं धृतराष्ट्रं महीपतिम्
MBh 11.1.5
ध्यानमूकत्वमापन्नं चिन्तया समभिप्लुतम् अभिगम्य महाप्राज्ञः संजयो वाक्यमब्रवीत्
MBh 11.1.6
किं शोचसि महाराज नास्ति शोके सहायता अक्षौहिण्यो हताश्चाष्टौ दश चैव विशां पते निर्जनेयं वसुमती शून्या संप्रति केवला
MBh 11.1.7
नानादिग्भ्यः समागम्य नानादेश्या नराधिपाः सहितास्तव पुत्रेण सर्वे वै निधनं गताः
MBh 11.1.8
पितॄणां पुत्रपौत्राणां ज्ञातीनां सुहृदां तथा गुरूणां चानुपूर्व्येण प्रेतकार्याणि कारय
MBh 11.1.9
वैशंपायन उवाच तच्छ्रुत्वा करुणं वाक्यं पुत्रपौत्रवधार्दितः पपात भुवि दुर्धर्षो वाताहत इव द्रुमः
MBh 11.1.10
धृतराष्ट्र उवाच हतपुत्रो हतामात्यो हतसर्वसुहृज्जनः दुःखं नूनं भविष्यामि विचरन्पृथिवीमिमाम्
MBh 11.1.11
किं नु बन्धुविहीनस्य जीवितेन ममाद्य वै लूनपक्षस्य इव मे जराजीर्णस्य पक्षिणः
MBh 11.1.12
हृतराज्यो हतसुहृद्धतचक्षुश्च वै तथा न भ्राजिष्ये महाप्राज्ञ क्षीणरश्मिरिवांशुमान्
MBh 11.1.13
न कृतं सुहृदां वाक्यं जामदग्न्यस्य जल्पतः नारदस्य च देवर्षेः कृष्णद्वैपायनस्य च
MBh 11.1.14
सभामध्ये तु कृष्णेन यच्छ्रेयोऽभिहितं मम अलं वैरेण ते राजन्पुत्रः संगृह्यतामिति
MBh 11.1.15
तच्च वाक्यमकृत्वाहं भृशं तप्यामि दुर्मतिः न हि श्रोतास्मि भीष्मस्य धर्मयुक्तं प्रभाषितम्
MBh 11.1.16
दुर्योधनस्य च तथा वृषभस्येव नर्दतः दुःशासनवधं श्रुत्वा कर्णस्य च विपर्ययम् द्रोणसूर्योपरागं च हृदयं मे विदीर्यते
MBh 11.1.17
न स्मराम्यात्मनः किंचित्पुरा संजय दुष्कृतम् यस्येदं फलमद्येह मया मूढेन भुज्यते
MBh 11.1.18
नूनं ह्यपकृतं किंचिन्मया पूर्वेषु जन्मसु येन मां दुःखभागेषु धाता कर्मसु युक्तवान्
MBh 11.1.19
परिणामश्च वयसः सर्वबन्धुक्षयश्च मे सुहृन्मित्रविनाशश्च दैवयोगादुपागतः कोऽन्योऽस्ति दुःखिततरो मया लोके पुमानिह
MBh 11.1.20
तन्मामद्यैव पश्यन्तु पाण्डवाः संशितव्रतम् विवृतं ब्रह्मलोकस्य दीर्घमध्वानमास्थितम्
MBh 11.1.21
वैशंपायन उवाच तस्य लालप्यमानस्य बहुशोकं विचिन्वतः शोकापहं नरेन्द्रस्य संजयो वाक्यमब्रवीत्
MBh 11.1.22
शोकं राजन्व्यपनुद श्रुतास्ते वेदनिश्चयाः शास्त्रागमाश्च विविधा वृद्धेभ्यो नृपसत्तम सृञ्जये पुत्रशोकार्ते यदूचुर्मुनयः पुरा
MBh 11.1.23
तथा यौवनजं दर्पमास्थिते ते सुते नृप न त्वया सुहृदां वाक्यं ब्रुवतामवधारितम् स्वार्थश्च न कृतः कश्चिल्लुब्धेन फलगृद्धिना
MBh 11.1.24
तव दुःशासनो मन्त्री राधेयश्च दुरात्मवान् शकुनिश्चैव दुष्टात्मा चित्रसेनश्च दुर्मतिः शल्यश्च येन वै सर्वं शल्यभूतं कृतं जगत्
MBh 11.1.25
कुरुवृद्धस्य भीष्मस्य गान्धार्या विदुरस्य च न कृतं वचनं तेन तव पुत्रेण भारत
MBh 11.1.26
न धर्मः सत्कृतः कश्चिन्नित्यं युद्धमिति ब्रुवन् क्षपिताः क्षत्रियाः सर्वे शत्रूणां वर्धितं यशः
MBh 11.1.27
मध्यस्थो हि त्वमप्यासीर्न क्षमं किंचिदुक्तवान् धूर्धरेण त्वया भारस्तुलया न समं धृतः
MBh 11.1.28
आदावेव मनुष्येण वर्तितव्यं यथा क्षमम् यथा नातीतमर्थं वै पश्चात्तापेन युज्यते
MBh 11.1.29
पुत्रगृद्ध्या त्वया राजन्प्रियं तस्य चिकीर्षता पश्चात्तापमिदं प्राप्तं न त्वं शोचितुमर्हसि
MBh 11.1.30
मधु यः केवलं दृष्ट्वा प्रपातं नानुपश्यति स भ्रष्टो मधुलोभेन शोचत्येव यथा भवान्
MBh 11.1.31
अर्थान्न शोचन्प्राप्नोति न शोचन्विन्दते सुखम् न शोचञ्श्रियमाप्नोति न शोचन्विन्दते परम्
MBh 11.1.32
स्वयमुत्पादयित्वाग्निं वस्त्रेण परिवेष्टयेत् दह्यमानो मनस्तापं भजते न स पण्डितः
MBh 11.1.33
त्वयैव ससुतेनायं वाक्यवायुसमीरितः लोभाज्येन च संसिक्तो ज्वलितः पार्थपावकः
MBh 11.1.34
तस्मिन्समिद्धे पतिताः शलभा इव ते सुताः तान्केशवार्चिर्निर्दग्धान्न त्वं शोचितुमर्हसि
MBh 11.1.35
यच्चाश्रुपातकलिलं वदनं वहसे नृप अशास्त्रदृष्टमेतद्धि न प्रशंसन्ति पण्डिताः
MBh 11.1.36
विस्फुलिङ्गा इव ह्येतान्दहन्ति किल मानवान् जहीहि मन्युं बुद्ध्या वै धारयात्मानमात्मना
MBh 11.1.37
एवमाश्वासितस्तेन संजयेन महात्मना विदुरो भूय एवाह बुद्धिपूर्वं परंतप

🪷 The Honest Framing

This chapter belongs to the source-pinned BORI Critical Edition-derived digital witness. Its unique addresses are publicly readable and indexable; this remains a digital-witness claim, not a claim that every Mahābhārata recension agrees word-for-word or that the traditional 100,000-verse extent is represented here.

Navigation

Sources and Connected Readings

Continue from these 37 source-pinned Devanāgarī addresses to Strī-Parva, the Mahābhārata reading map, and any exact Bhagavad-Gītā correspondence.

MBh 11.1local chapter route · Strī-ParvaStrī-Parvaparent Parva chapter index/mahabharata18-parva Sanskrit reading index with edition and address notesBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation

🪷 जय व्यास भगवान् 🪷