🪷 Mahābhārata · Śānti-Parva · Chapter 89

The Book of Peace · the great dharma-śāstra · Parva 12 · 29 unique Sanskrit addresses · pinned Critical Edition-derived witness

The Devanāgarī Yathārtha · 29 Shlokas

MBh 12.89.1
युधिष्ठिर उवाच यदा राजा समर्थोऽपि कोशार्थी स्यान्महामते कथं प्रवर्तेत तदा तन्मे ब्रूहि पितामह
MBh 12.89.2
भीष्म उवाच यथादेशं यथाकालमपि चैव यथाबलम् अनुशिष्यात्प्रजा राजा धर्मार्थी तद्धिते रतः
MBh 12.89.3
यथा तासां च मन्येत श्रेय आत्मन एव च तथा धर्म्याणि सर्वाणि राजा राष्ट्रे प्रवर्तयेत्
MBh 12.89.4
मधुदोहं दुहेद्राष्ट्रं भ्रमरान्न विपातयेत् वत्सापेक्षी दुहेच्चैव स्तनांश्च न विकुट्टयेत्
MBh 12.89.5
जलौकावत्पिबेद्राष्ट्रं मृदुनैव नराधिप व्याघ्रीव च हरेत्पुत्रमदष्ट्वा मा पतेदिति
MBh 12.89.6
अल्पेनाल्पेन देयेन वर्धमानं प्रदापयेत् ततो भूयस्ततो भूयः कामं वृद्धिं समाचरेत्
MBh 12.89.7
दमयन्निव दम्यानां शश्वद्भारं प्रवर्धयेत् मृदुपूर्वं प्रयत्नेन पाशानभ्यवहारयेत्
MBh 12.89.8
सकृत्पाशावकीर्णास्ते न भविष्यन्ति दुर्दमाः उचितेनैव भोक्तव्यास्ते भविष्यन्ति यत्नतः
MBh 12.89.9
तस्मात्सर्वसमारम्भो दुर्लभः पुरुषव्रजः यथामुख्यान्सान्त्वयित्वा भोक्तव्य इतरो जनः
MBh 12.89.10
ततस्तान्भेदयित्वाथ परस्परविवक्षितान् भुञ्जीत सान्त्वयित्वैव यथासुखमयत्नतः
MBh 12.89.11
न चास्थाने न चाकाले करानेभ्योऽनुपातयेत् आनुपूर्व्येण सान्त्वेन यथाकालं यथाविधि
MBh 12.89.12
उपायान्प्रब्रवीम्येतान्न मे माया विवक्षिता अनुपायेन दमयन्प्रकोपयति वाजिनः
MBh 12.89.13
पानागाराणि वेशाश्च वेशप्रापणिकास्तथा कुशीलवाः सकितवा ये चान्ये केचिदीदृशाः
MBh 12.89.14
नियम्याः सर्व एवैते ये राष्ट्रस्योपघातकाः एते राष्ट्रे हि तिष्ठन्तो बाधन्ते भद्रिकाः प्रजाः
MBh 12.89.15
न केनचिद्याचितव्यः कश्चित्किंचिदनापदि इति व्यवस्था भूतानां पुरस्तान्मनुना कृता
MBh 12.89.16
सर्वे तथा न जीवेयुर्न कुर्युः कर्म चेदिह सर्व एव त्रयो लोका न भवेयुरसंशयम्
MBh 12.89.17
प्रभुर्नियमने राजा य एतान्न नियच्छति भुङ्क्ते स तस्य पापस्य चतुर्भागमिति श्रुतिः तथा कृतस्य धर्मस्य चतुर्भागमुपाश्नुते
MBh 12.89.18
स्थानान्येतानि संगम्य प्रसङ्गे भूतिनाशनः कामप्रसक्तः पुरुषः किमकार्यं विवर्जयेत्
MBh 12.89.19
आपद्येव तु याचेरन्येषां नास्ति परिग्रहः दातव्यं धर्मतस्तेभ्यस्त्वनुक्रोशाद्दयार्थिना
MBh 12.89.20
मा ते राष्ट्रे याचनका मा ते भूयुश्च दस्यवः इष्टादातार एवैते नैते भूतस्य भावकाः
MBh 12.89.21
ये भूतान्यनुगृह्णन्ति वर्धयन्ति च ये प्रजाः ते ते राष्ट्रे प्रवर्तन्तां मा भूतानामभावकाः
MBh 12.89.22
दण्ड्यास्ते च महाराज धनादानप्रयोजनाः प्रयोगं कारयेयुस्तान्यथा बलिकरांस्तथा
MBh 12.89.23
कृषिगोरक्ष्यवाणिज्यं यच्चान्यत्किंचिदीदृशम् पुरुषैः कारयेत्कर्म बहुभिः सह कर्मिभिः
MBh 12.89.24
नरश्चेत्कृषिगोरक्ष्यं वाणिज्यं चाप्यनुष्ठितः संशयं लभते किंचित्तेन राजा विगर्ह्यते
MBh 12.89.25
धनिनः पूजयेन्नित्यं यानाच्छादनभोजनैः वक्तव्याश्चानुगृह्णीध्वं पूजाः सह मयेति ह
MBh 12.89.26
अङ्गमेतन्महद्राज्ञां धनिनो नाम भारत ककुदं सर्वभूतानां धनस्थो नात्र संशयः
MBh 12.89.27
प्राज्ञः शूरो धनस्थश्च स्वामी धार्मिक एव च तपस्वी सत्यवादी च बुद्धिमांश्चाभिरक्षति
MBh 12.89.28
तस्मादेतेषु सर्वेषु प्रीतिमान्भव पार्थिव सत्यमार्जवमक्रोधमानृशंस्यं च पालय
MBh 12.89.29
एवं दण्डं च कोशं च मित्रं भूमिं च लप्स्यसे सत्यार्जवपरो राजन्मित्रकोशसमन्वितः

🪷 The Honest Framing

This chapter belongs to the source-pinned BORI Critical Edition-derived digital witness. Its unique addresses are publicly readable and indexable; this remains a digital-witness claim, not a claim that every Mahābhārata recension agrees word-for-word or that the traditional 100,000-verse extent is represented here.

Navigation

Sources and Connected Readings

Continue from these 29 source-pinned Devanāgarī addresses to Śānti-Parva, the Mahābhārata reading map, and any exact Bhagavad-Gītā correspondence.

MBh 12.89local chapter route · Śānti-ParvaŚānti-Parvaparent Parva chapter index/mahabharata18-parva Sanskrit reading index with edition and address notesBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation

🪷 जय व्यास भगवान् 🪷