🪷 Mahābhārata · Śānti-Parva · Chapter 89
The Book of Peace · the great dharma-śāstra · Parva 12 · 29 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit
Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine
This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.
MBh 12.89local chapter route · Śānti-ParvaŚānti-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation
The Devanāgarī Yathārtha · 29 Shlokas
MBh 12.89.1
यदा राजा समर्थॊ ऽपि कॊशार्थी सयान महामते
कथं परवर्तेत तदा तन मे बरूहि पिता मह
MBh 12.89.2
यथादेशं यथाकालम अपि चैव यथाबलम
अनुशिष्यात परजा राजा धर्मार्थी तद धिते रतः
MBh 12.89.3
यथा तासां च मन्येत शरेय आत्मन एव च
तथा धर्म्याणि सर्वाणि राजा राष्ट्रे परवर्तयेत
MBh 12.89.4
मधु दॊहं दुहेद राष्ट्रं भरमरान न विपातयेत
वत्सापेक्षी दुहेच चैव सतनांश च न विकुट्टयेत
MBh 12.89.5
जलौका वत पिबेद राष्ट्रं मृदुनैव नराधिप
वयाघ्रीव च हरेत पुत्रम अदष्ट्वा मा पतेद इति
MBh 12.89.6
अल्पेनाल्पेन देयेन वर्धमानं परदापयेत
ततॊ भूयस ततॊ भूयः कामं वृद्धिं समाचरेत
MBh 12.89.7
दमयन्न इव दम्यानां शश्वद भारं परवर्धयेत
मृदुपूर्वं परयत्नेन पाशान अभ्यवहारयेत
MBh 12.89.8
सकृत पाशावकीर्णास ते न भविष्यन्ति दुर दमाः
उचितेनेव भॊक्तव्यास ते भविष्यन्ति यत्नतः
MBh 12.89.9
तस्मात सर्वसमारम्भॊ दुर लभः पुरुषव्रजः
यथामुख्यान सान्त्वयित्वा भॊक्तव्य इतरॊ जनः
MBh 12.89.10
ततस तान भेदयित्वाथ परस्परविवक्षितान
भुञ्जीत सान्त्वयित्वैव यथासुखम अयत्न तः
MBh 12.89.11
न चास्थाने न चाकाले करान एभ्यॊ ऽनुपातयेत
आनुपूर्व्येण सान्त्वेन यथाकालं यथाविधि
MBh 12.89.12
उपायान परब्रवीम्य एतान न मे माया विवक्षिता
अनुपायेन दमयन परकॊपयति वाजिनः
MBh 12.89.13
पानागाराणि वेशाश च वेश परापणिकास तथा
कुशीलवाः स कितवा ये चान्ये के चिद ईदृशाः
MBh 12.89.14
नियम्याः सर्व एवैते ये राष्ट्रस्यॊपघातकाः
एते राष्ट्रे हि तिष्ठन्तॊ बाधन्ते भद्रिकाः परजाः
MBh 12.89.15
न केन चिद याचितव्यः कश चित किं चिद अनापदि
इति वयवस्था भूतानां पुरस्तान मनुना कृता
MBh 12.89.16
सर्वे तथा न जीवेयुर न कुर्युः कर्म चेद इह
सर्व एव तरयॊ लॊका न भवेयुर असंशयम
MBh 12.89.17
परभुर नियमने राजा य एतान न नियच्छति
भुङ्क्ते स तस्य पापस्य चतुर्भागम इति शरुतिः
तथा कृतस्य धर्मस्य चतुर्भागम उपाश्नुते
MBh 12.89.18
सथानान्य एतानि संगम्य परसङ्गे भूतिनाशनः
कामप्रसक्तः पुरुषः किम अकार्यं विवर्जयेत
MBh 12.89.19
आपद्य एव तु याचेरन येषां नास्ति परिग्रहः
दातव्यं धर्मतस तेभ्यस तव अनुक्रॊशाद दयार्थिना
MBh 12.89.20
मा ते राष्ट्रे याचनका मा ते भूयुश च दस्यवः
इष्टादातार एवैते नैते भूतस्य भावकाः
MBh 12.89.21
ये भूतान्य अनुगृह्णन्ति वर्धयन्ति च ये परजाः
ते ते राष्ट्रे परवर्तन्तां मा भूतानाम अभावकाः
MBh 12.89.22
दण्ड्यास ते च महाराज धनादान परयॊजनाः
परयॊगं कारयेयुस तान यथाबलि करांस तथा
MBh 12.89.23
कृषिगॊरक्ष्य वाणिज्यं यच चान्यत किं चिद ईदृशम
पुरुषैः कारयेत कर्म बहुभिः सह कर्मिभिः
MBh 12.89.24
नरश चेत कृषिगॊरक्ष्यं वाणिज्यं चाप्य अनुष्ठितः
संशयं लभते किं चित तेन राजा विगर्ह्यते
MBh 12.89.25
धनिनः पूजयेन नित्यं यानाच छादनभॊजनैः
वक्तव्याश चानुगृह्णीध्वं पूजाः सह मयेति ह
MBh 12.89.26
अङ्गम एतन महद राज्ञां धनिनॊ नाम भारत
ककुदं सर्वभूतानां धनस्थॊ नात्र संशयः
MBh 12.89.27
पराज्ञः शूरॊ धनस्थश च सवामी धार्मिक एव च
तपस्वी सत्यवादी च बुद्धिमांश चाभिरक्षति
MBh 12.89.28
तस्माद एतेषु सर्वेषु परीतिमान भव पार्थिव
सत्यम आर्जवम अक्रॊधम आनृशंस्यं च पालय
MBh 12.89.29
एवं दण्डं च कॊशं च मित्रं भूमिं च लप्स्यसे
सत्यार्जव परॊ राजन मित्र कॊशसमन्वितः
🪷 The Honest Framing
This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.
Navigation
- ← Śānti-Parva chapter-index (353 chapters)
- ← Mahābhārata master-index (all 18 Parvas)
- ← Previous chapter · Śānti-Parva Ch 88
- Next chapter · Śānti-Parva Ch 90 →
🪷 जय व्यास भगवान् 🪷