🪷 Mahābhārata · Śānti-Parva · Chapter 330

The Book of Peace · the great dharma-śāstra · Parva 12 · 71 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit

🪷 This verse is one maṇi on Krishna's non-dual thread (BG 7.7 · sūtre maṇi-gaṇā iva)
MBh Śānti-Parva 320-352 · the Nārāyaṇīyam: Vyāsa's second supreme declaration · Krishna, Nārāyaṇa, Viṣṇu, Vāsudeva are ONE Paramātmā · the textual cousin of the Bhagavad-Gītā. The substrate carries the other 9 pramāṇa-maṇis from Vālmīki, Vyāsa, and Krishna's own mouth — each declaring the same Rāma-Krishna-Nārāyaṇa-Viṣṇu non-dual singularity. Krishna is the thread; every verse below is a maṇi on the same sūtra.
See also: /rama (the constitutional non-dual declaration) · /philosophy (the theological foundation) · /mahabharata · /valmiki-ramayana.

Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine

This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.

MBh 12.330local chapter route · Śānti-ParvaŚānti-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation

The Devanāgarī Yathārtha · 71 Shlokas

MBh 12.330.1
[भगवान] सूर्या चन्द्रमसौ शश्वत केशैर मे अंशुसंज्ञितैः बॊधयंस तापयंश चैव जगद उत्तिष्ठतः पृथक
MBh 12.330.2
बॊधनात तापनाच चैव जगतॊ हर्षणं भवेत अग्नीषॊम कृतैर एभिः कर्मभिः पाण्डुनन्दन हृषीकेशॊ ऽहम ईशानॊ वरदॊ लॊकभावनः
MBh 12.330.3
इदॊपहूत यॊगेन हरे भागं करतुष्व अहम वर्णश च मे हरिश्रेष्ठस तस्माद धरिर अहं समृतः
MBh 12.330.4
धाम सारॊ हि लॊकानाम ऋतं चैव विचारितम ऋतधामा ततॊ विप्रैः सत्यश चाहं परकीर्तितः
MBh 12.330.5
नस्तां च धरणीं पूर्वम अविन्दं वै गुहा गताम गॊविन्द इति मां देवा वाग भिः समभितुष्टुवुः
MBh 12.330.6
शिपिविष्टेति चाख्यायां हीनरॊमा च यॊ भवेत तेनाविष्टं हि यत किं चिच छिपिविष्टं हि तत समृतम
MBh 12.330.7
यास्कॊ माम ऋषिर अव्यग्रॊ नैकयज्ञेषु गीतवान शिपिविष्ट इति हय अस्माद गुह्य नाम धरॊ हय अहम
MBh 12.330.8
सतुत्वा मां शिपिविष्टेति यास्कॊ ऋषिर उदारधीः मत्प्रसादाद अधॊ नस्तं निरुक्तम अभिजग्मिवान
MBh 12.330.9
न हि जातॊ न जाये ऽहं न जनिष्ये कदा चन कषेत्रज्ञः सर्वभूतानां तस्माद अहम अजः समृतः
MBh 12.330.10
नॊक्तपूर्वं मया कषुद्रम अश्लीलं वा कदा चन ऋता बरह्मसुता सा मे सत्या देवी सरस्वती
MBh 12.330.11
सच चासच चैव कौन्तेय मयावेशितम आत्मनि पौष्करे बरह्म सदने सत्यं माम ऋषयॊ विदुः
MBh 12.330.12
सत्त्वान न चयुत पूर्वॊ ऽहं सत्त्वं वै विद्धि मत्कृतम जन्मनीहाभवत सत्त्वं पौर्विकं मे धनञ्जय
MBh 12.330.13
निराशीः कर्म संयुक्तं सात्वतं मां परकल्पय सात्वत जञानदृष्टॊ ऽहं सात्वतः सात्वतां पतिः
MBh 12.330.14
कृषामि मेदिनीं पार्थ भूत्वा कार्ष्णायसॊ महान कृष्णॊ वर्णश च मे यस्मात तस्मात कृष्णॊ ऽहम अर्जुन
MBh 12.330.15
मया संश्लेषिता भूमिर अद्भिर वयॊम च वायुना वायुश च तेजसा सार्धं वैकुन्थत्वं ततॊ मम
MBh 12.330.16
निर्वानं परमं सौख्यं धर्मॊ ऽसौ पर उच्यते तस्मान न चयुत पूर्वॊ ऽहम अच्युतस तेन कर्मणा
MBh 12.330.17
पृथिवी नभसी चॊभे विश्रुते विश्वलौकिके तयॊः संधारणार्थं हि माम अधॊक्षजम अञ्जसा
MBh 12.330.18
निरुक्तं वेद विदुषॊ ये च शब्दार्थ चिन्तकाः ते मां गायन्ति पराग्वंशे अधॊक्षज इति सथितिः
MBh 12.330.19
शब्द एकमतैर एष वयाहृतः परमर्षिभिः नान्यॊ हय अधॊक्षजॊ लॊके ऋते नारायणं परभुम
MBh 12.330.20
घृतं ममार्चिषॊ लॊके जन्तूनां पराण धारणम घृतार्चिर अहम अव्यग्रैर वेदज्ञैः परिकीर्तितः
MBh 12.330.21
तरयॊ हि धातवः खयाताः कर्मजा इति च समृताः पित्तं शलेष्मा च वायुश च एष संघात उच्यते
MBh 12.330.22
एतैश च धार्यते जन्तुर एतैः कषीणैश च कषीयते आयुर्वेदविदस तस्मात तरिधातुं मां परचक्षते
MBh 12.330.23
वृषॊ हि भगवान धर्मः खयातॊ लॊकेषु भारत नैघन्तुक पदाख्यातं विद्धि मां वृषम उत्तमम
MBh 12.330.24
कपिर वराहः शरेष्ठश च धर्मश च वृष उच्यते तस्माद वृषाकपिं पराह कश्यपॊ मां परजापतिः
MBh 12.330.25
न चादिं न मध्यं तथा नैव चान्तं; कदा चिद विदन्ते सुराश चासुराश च अनाद्यॊ हय अमध्यस तथा चाप्य अनन्तः; परगीतॊ ऽहम ईशॊ विभुर लॊकसाक्षी
MBh 12.330.26
शुचीनि शरवणीयानि शृणॊमीह धनंजय न च पापानि गृह्णामि ततॊ ऽहं वै शुचिश्रवः
MBh 12.330.27
एकशृङ्गः पुरा भूत्वा वराहॊ दिव्यदर्शनः इमाम उद्धृतवान भूमिम एकशृङ्गस ततॊ हय अहम
MBh 12.330.28
तथैवासं तरिककुदॊ वाराहं रूपम आस्थितः तरिककुत तेन विख्यातः शरीरस्य तु मापनात
MBh 12.330.29
विरिञ्च इति यः परॊक्तः कपिल जञानचिन्तकैः स परजापतिर एवाहं चेतनात सर्वलॊककृत
MBh 12.330.30
विद्या सहायवन्तं माम आदित्यस्थं सनातनम कपिलं पराहुर आचार्याः सांख्या निश्चित निश्चयाः
MBh 12.330.31
हिरण्यगर्भॊ दयुतिमान एष यश छन्दसि सतुतः यॊगैः संपूज्यते नित्यं स एवाहं विभुः समृतः
MBh 12.330.32
एकविंशतिशाखं च ऋग्वेदं मां परचक्षते सहस्रसाखं यत साम ये वै वेद विदॊ जनाः गायन्त्य आरण्यके विप्रा मद्भक्तास ते ऽपि दुर्लभाः
MBh 12.330.33
सः पञ्चाशतम अस्तौ च सप्तत्रिंशतम इत्य उत यस्मिञ शाखा यजुर्वेदे सॊ ऽहम आध्वर्यवे समृतः
MBh 12.330.34
पञ्च कल्पम अथर्वाणं कृत्याभिः परिबृंहितम कल्पयन्ति हि मां विप्रा अथर्वाणविदस तथा
MBh 12.330.35
शाखा भेदाश च ये के चिद याश च शाखासु गीतयः सवरवर्णसमुच्चाराः सर्वांस तान विद्धि मत्कृतान
MBh 12.330.36
यत तद धयशिरः पार्थ समुदेति वरप्रदम सॊ ऽहम एवॊत्तरे भागे करमाक्षर विभागवित
MBh 12.330.37
रामादेशित मार्गेण मत्प्रसादान महात्मना पाञ्चालेन करमः पराप्तस तस्माद भूतात सनातनात बाभ्रव्य गॊत्रः स बभौ परथमः करमपारगः
MBh 12.330.38
नारायणाद वरं लब्ध्वा पराप्य यॊगम अनुत्तमम करमं परनीय शिक्षां च परनयित्वा स गालवः
MBh 12.330.39
कन्दलीकॊ ऽथ राजा च बरह्मदत्तः परतापवान जाती मरणजं दुःखं समृत्वा समृत्वा पुनः पुनः सप्तजातिषु मुख्यत्वाद यॊगानां संपदं गतः
MBh 12.330.40
पुराहम आत्मजः पार्थ परथितः कारणान्तरे धर्मस्य कुरुशार्दूल ततॊ ऽहं धर्मजः समृतः
MBh 12.330.41
नरनारायणौ पूर्वं तपस तेपतुर अव्ययम धर्मयानं समारूढौ पर्वते गन्धमादने
MBh 12.330.42
तत कालसमयं चैव दक्षयज्ञॊ बभूव ह न चैवाकल्पयद भागं दक्षॊ रुद्रस्य भारत
MBh 12.330.43
ततॊ दधीचि वचनाद दक्षयज्ञम अपाहरत ससर्ज शूलं करॊधेन परज्वलन्तं मुहुर मुहुः
MBh 12.330.44
तच छूलं भस्मसात कृत्वा दक्षयज्ञं सविस्तरम आवयॊः सहसागच्छद बदर्य आश्रमम अन्तिकात वेगेन महता पार्थ पतन नारायणॊरसि
MBh 12.330.45
ततः सवतेजसाविष्टाः केशा नारायणस्य ह बभूवुर मुञ्ज वर्णास तु ततॊ ऽहं मुञ्ज केशवान
MBh 12.330.46
तच च शूलं विनिर्धूतं हुंकारेण महात्मना जगाम शंकर करं नारायण समाहतम
MBh 12.330.47
अथ रुद्र उपाधावत ताव ऋषी तपसान्वितौ तत एनं समुद्धूतं कन्थे जग्राह पानिना नारायणः स विश्वात्मा तेनास्य शिति कन्थता
MBh 12.330.48
अथ रुद्र विघातार्थम इषीकां जगृहे नरः मन्त्रैश च संयुयॊजाशु सॊ ऽभवत परशुर महान
MBh 12.330.49
कषिप्तश च सहसा रुद्रे खन्दनं पराप्तवांस तदा ततॊ ऽहं खन्द परशुः समृतः परशु खन्दनात
MBh 12.330.50
[अर्जुन] अस्मिन उद्धे तु वार्ष्णेय तरैलॊक्यमथने तदा जयं कः पराप्तवांस तत्र शंसैतन मे जनार्दन
MBh 12.330.51
[षरीभगवान] तयॊः संलग्नयॊर युद्धे रुद्र नारायणात्मनॊः उद्विग्नाः सहसा कृत्स्ना लॊकाः सर्वे ऽभवंस तदा
MBh 12.330.52
नागृह्णात पावकः शुभ्रं मखेषु सुहुतं हविः वेदा न परतिभान्ति सम ऋषीणां भावितात्मनाम
MBh 12.330.53
देवान रजस तमश चैव समाविविशतुस तदा वसुधा संचकम्पे ऽथ नभश च विपफाल ह
MBh 12.330.54
निष्प्रभानि च तेजांसि बरह्मा चैवासनाच चयुतः अगाच छॊषं समुद्रश च हिमवांश च वयशीर्यत
MBh 12.330.55
तस्मिन्न एवं समुत्पन्ने निमित्ते पाण्डुनन्दन बरह्मा वृतॊ देवगणैर ऋषिभिश च महात्मभिः आजगामाशु तं देशं यत्र युद्धम अवर्तत
MBh 12.330.56
साञ्जलि परग्रहॊ भूत्वा चतुर्वक्त्रॊ निरुक्तगः उवाच वचनं रुद्रं लॊकानाम अस्तु वै शिवम नयस्यायुधानि विश्वेश जगतॊ हितकाम्यया
MBh 12.330.57
यद अक्षरम अथाव्यक्तम ईशं लॊकस्य भावनम कूतस्थं कर्तृ निर्द्वन्द्वम अकर्तेति च यं विदुः
MBh 12.330.58
वयक्तभावगतस्यास्य एका मूर्तिर इयं शिवा नरॊ नारायणश चैव जातौ धर्मकुलॊद्वहौ
MBh 12.330.59
तपसा महता युक्तौ देव शरेष्ठौ महाव्रतौ अहं परसादजस तस्य कस्मिंश चित कारणान्तरे तवं चैव करॊधजस तात पूर्वसर्गे सनातनः
MBh 12.330.60
मया च सार्धं वरदं विबुधैश च महर्षिभिः परसादयाम आस ततॊ देवं नारायणं परभुम
MBh 12.330.61
बरह्मणा तव एवम उक्तस तु रुद्रः करॊधाग्निम उत्सृजन परसादयाम आस ततॊ देवं नारयणं परभुम शरणं च जगामाद्यं वरेण्यं वरदं हरिम
MBh 12.330.62
ततॊ ऽथ वरदॊ देवॊ जितक्रॊधॊ जितेन्द्रियः परीतिमान अभवत तत्र रुद्रेण सह संगतः
MBh 12.330.63
ऋषिभिर बरह्मणा चैव विबुधैश च सुपूजितः उवाच देवम ईशानम ईशः स जगतॊ हरिः
MBh 12.330.64
यस तवां वेत्ति स मां वेत्ति यस तवाम अनु स माम अनु नावयॊर अन्तरं किं चिन मा ते भूद बुद्धिर अन्यथा
MBh 12.330.65
अद्य परभृति शरीवत्सः शूलाङ्कॊ ऽयं भवत्व अयम मम पान्य अङ्कितश चापि शरीकन्थस तवं भविष्यसि
MBh 12.330.66
एवं लक्षणम उत्पाद्य परस्परकृतं तदा सख्यं चैवातुलं कृत्वा रुद्रेण सहिताव ऋषी तपस तेपतुर अव्यग्रौ विसृज्य तरिदिवौकसः
MBh 12.330.67
एष ते कथितः पार्थ नारायण जयॊ मृधे नामानि चैव गुह्यानि निरुक्तानि च भारत ऋषिभिः कथितानीह यानि संकीर्तितानि ते
MBh 12.330.68
एवं बहुविधै रूपैश चरामीह वसुंधरम बरह्मलॊकं च कौन्तेय गॊलॊकं च सनातनम मया तवं रक्षितॊ युद्धे महान्तं पराप्तवाञ जयम
MBh 12.330.69
यस तु ते सॊ ऽगरतॊ याति युद्धे संप्रत्युपस्थिते तं विद्धि रुद्रं कौन्तेय देवदेवं कपर्दिनम
MBh 12.330.70
कालः स एव कथितः करॊधजेति मया तव निहतांस तेन वै पूर्वं हतवान असि वै रिपून
MBh 12.330.71
अप्रमेयप्रभावं तं देवदेवम उमापतिम नमस्व देवं परयतॊ विश्वेशं हरम अव्ययम

🪷 The Honest Framing

This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.

Navigation

🪷 जय व्यास भगवान् 🪷