🪷 Mahābhārata · Śānti-Parva · Chapter 298
The Book of Peace · the great dharma-śāstra · Parva 12 · 26 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit
Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine
This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.
MBh 12.298local chapter route · Śānti-ParvaŚānti-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation
The Devanāgarī Yathārtha · 26 Shlokas
MBh 12.298.1
[य]
धर्माधर्मविमुक्तं यद विमुक्तं सर्वसंश्रयात
जन्ममृत्युविमुक्तं च विमुक्तं पुण्यपापयॊः
MBh 12.298.2
यच छिवं नित्यम अभयं नित्यं चाक्षरम अव्ययम
शुचि नित्यम अनायासं तद भवान वक्तुम अर्हति
MBh 12.298.3
[भी]
अत्र ते वर्तयिष्ये ऽहम इतिहासं पुरातनम
याज्ञवल्क्यस्य संवादं जनकस्य च भारत
MBh 12.298.4
याज्ञवल्क्यम ऋषिश्रेष्ठं दैवरातिर मया यशः
पप्रच्छ जनकॊ राजा परश्नं परश्नविदां वरः
MBh 12.298.5
कतीन्द्रियाणि विप्रर्षे कति परकृतयः समृताः
किम अव्यक्तं परं बरह्म तस्माच च परतस तु किम
MBh 12.298.6
परभवं चाप्ययं चैव कालसंख्यां तथैव च
वक्तुम अर्हसि विप्रेन्द्र तवद अनुग्रह काङ्क्षिणः
MBh 12.298.7
अज्ञानात परिपृच्छामि तवं हि जञानमयॊ निधिः
तद अहं शरॊतुम इच्छामि सर्वम एतद असंशयम
MBh 12.298.8
[या]
शरूयताम अवनी पाल यद एतद अनुपृच्छसि
यॊगानां परमं जञानं सांख्यानां च विशेषतः
MBh 12.298.9
न तवाविदितं किं चिन मां तु जिज्ञासते भवान
पृष्टेन चापि वक्तव्यम एष धर्मः सनातनः
MBh 12.298.10
अस्तौ परकृतयः परॊक्ता विकाराश चापि सॊदश
अथ सप्त तु वयक्तानि पराहुर अध्यात्मचिन्तकाः
MBh 12.298.11
अव्यक्तं च महांश चैव तथाहंकार एव च
पृथिवी वायुर आकाशम आपॊ जयॊतिश च पञ्चमम
MBh 12.298.12
एताः परकृतयस तव अस्तौ विकारान अपि मे शृणु
शरॊत्रं तवक चैव चक्षुश च जिह्वा घराणं च पञ्चमम
MBh 12.298.13
शब्दस्पर्शौ च रूपं च रसॊ गन्धस तथैव च
वाक च हस्तौ च पादौ च पायुर मेध्रं तथैव च
MBh 12.298.14
एते विशेषा राजेन्द्र महाभूतेषु पञ्चसु
बुद्धीन्द्रियाण्य अथैतानि सविशेषाणि मैथिल
MBh 12.298.15
मनः सॊदशकं पराहुर अध्यात्मगतिचिन्तकाः
तवं चैवान्ये च विद्वांसस तत्त्वबुद्धिविशारदाः
MBh 12.298.16
अव्यक्ताच च महान आत्मा समुत्पद्यति पार्तिव
परथमं सर्गम इत्य एतद आहुः पराधानिकं बुधाः
MBh 12.298.17
महतश चाप्य अहंकार उत्पद्यति नराधिप
दवितीयं सर्गम इत्य आहुर एतद बुद्ध्यात्मकं समृतम
MBh 12.298.18
अहंकाराच च संभूतं मनॊ भूतगुणात्मकम
तृतीयः सर्ग इत्य एष आहंकारिक उच्यते
MBh 12.298.19
मनसस तु समुद्भूता महाभूता नराधिप
चतुर्थं सर्गम इत्य एतन मानसं परिचक्षते
MBh 12.298.20
शब्दः सपर्शश च रूपं च रसॊ गन्धस तथैव च
पञ्चमं सर्गम इत्य आहुर भौतिकं भूतचिन्तकाः
MBh 12.298.21
शरॊत्रं तवक चैव चक्षुश च जिह्वा घराणं च पञ्चमम
सर्गं तु सस्थम इत्य आहुर बहु चिन्तात्मकं समृतम
MBh 12.298.22
अधः शरॊत्रेन्द्रिय गराम उत्पद्यति नराधिप
सप्तमं सर्गम इत्य आहुर एतद ऐन्द्रियकं समृतम
MBh 12.298.23
ऊर्ध्वस्रॊतस तथा तिर्यग उत्पद्यति नराधिप
अस्तमं सर्गम इत्य आहुर एतद आर्जवकं बुधाः
MBh 12.298.24
तिर्यक सरॊतस तव अधः सरॊत उत्पद्यति नराधिप
नवमं सर्गम इत्य आहुर एतद आर्जवकं बुधाः
MBh 12.298.25
एतानि नव सर्गाणि तत्त्वानि च नराधिप
चतुर्विंशतिर उक्तानि यथा शरुतिनिदर्शनात
MBh 12.298.26
अत ऊर्ध्वं महाराज गुणस्यैतस्य तत्त्वतः
महात्मभिर अनुप्रॊक्तां कालसंख्यां निबॊध मे
🪷 The Honest Framing
This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.
Navigation
- ← Śānti-Parva chapter-index (353 chapters)
- ← Mahābhārata master-index (all 18 Parvas)
- ← Previous chapter · Śānti-Parva Ch 297
- Next chapter · Śānti-Parva Ch 299 →
🪷 जय व्यास भगवान् 🪷