🪷 Mahābhārata · Śānti-Parva · Chapter 296

The Book of Peace · the great dharma-śāstra · Parva 12 · 50 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit

Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine

This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.

MBh 12.296local chapter route · Śānti-ParvaŚānti-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation

The Devanāgarī Yathārtha · 50 Shlokas

MBh 12.296.1
[वसिस्ठ] अप्रबुद्धम अथाव्यक्तम इमं गुणविधिं शृणु गुणान धारयते हय एषा सृजत्य आक्षिपते तथा
MBh 12.296.2
अजस्रं तव इह करीदार्थं विकुर्वन्ती नराधिप आत्मानं बहुधा कृत्वा तान्य एव च विचक्षते
MBh 12.296.3
एतद एवं विकुर्वाणां बुध्यमानॊ न बुध्यते अव्यक्तबॊधनाच चैव बुध्यमानं वदन्त्य अपि
MBh 12.296.4
न तव एव बुध्यते ऽवयक्तं सगुणं वाथ निर्गुणम कदा चित तव एव खल्व एतद आहुर अप्रति बुद्धकम
MBh 12.296.5
बुध्यते यदि वाव्यक्तम एतद वै पञ्चविंशकम बुध्यमानॊ भवत्य एष सङ्गात्मक इति शरुतिः
MBh 12.296.6
अनेनाप्रतिबुद्धेति वदन्त्य अव्यक्तम अच्युतम अव्यक्तबॊधनाच चैव बुध्यमानं वदन्त्य उप
MBh 12.296.7
पञ्चविंशं महात्मानं न चासाव अपि बुध्यते सद्विंशं विमलं बुद्धम अप्रमेयं सनातनम
MBh 12.296.8
सततं पञ्चविंसं च चतुर्विंशं च बुध्यते दृश्यादृश्ये हय अनुगतम उभाव एव महाद्युती
MBh 12.296.9
अव्यक्तं न तु तद बरह्म बुध्यते तात केवलम केवलं पञ्चविंशं च चतुर्विंशं न पश्यति
MBh 12.296.10
बुध्यमानॊ यदात्मानम अन्यॊ ऽहम इति मन्यते तदा परकृतिमान एष भवत्य अव्यक्तलॊचनः
MBh 12.296.11
बुध्यते च परां बुद्धिं विशुद्धाम अमलां यदा सद्विंशॊ राजशार्दूल तदा बुद्धत्वम आव्रजेत
MBh 12.296.12
ततस तयजति सॊ ऽवयक्तं सर्ग परलय धर्मिणम निर्गुणः परकृतिं वेद गुणयुक्ताम अचेतनाम
MBh 12.296.13
ततः केवलधर्मासौ भवत्य अव्यक्तदर्शनात केवलेन समागम्य विमुक्तॊ ऽऽतमानम आप्नुयात
MBh 12.296.14
एतत तत तत्त्वम इत्य आहुर निस्तत्त्वम अजरामरम तत्त्वसंश्रयणाद एतत तत्त्ववन न च मानद पञ्चविंशति तत्त्वानि परवदन्ति मनीषिणः
MBh 12.296.15
न चैष तत्त्ववांस तात निस्तत्त्वस तव एष बुद्धिमान एष मुञ्चति तत्त्वं हि कषिप्रं बुद्धस्य लक्षणम
MBh 12.296.16
सद्विंशॊ ऽहम इति पराज्ञॊ गृह्यमाणॊ ऽजरामरः केवलेन बलेनैव समतां यात्य असंशयम
MBh 12.296.17
सद्विंशेन परबुद्धेन बुध्यमानॊ ऽपय अबुद्धिमान एतन नानात्वम इत्य उक्तं सांख्यश्रुतिनिदर्शनात
MBh 12.296.18
चेतनेन समेतस्य पञ्चविंशतिकस्य च एकत्वं वै भवत्य अस्य यदा बुद्ध्या न बुध्यते
MBh 12.296.19
बुध्यमानॊ ऽपरबुद्धेन समतां याति मैथिल सङ्गधर्मा भवत्य एष निःसङ्गात्मा नराधिप
MBh 12.296.20
निःसङ्गात्मानम आसाद्य सद्विंशकम अजं विदुः विभुस तयजति चाव्यक्तं यदा तव एतद विबुध्यते चतुर्विंशम अगाधं च सद्विंशस्य परबॊधनात
MBh 12.296.21
एष हय अप्रतिबुद्धश च बुध्यमानश च ते ऽनघ परॊक्तॊ बुद्धश च तत्त्वेन यथा शरुतिनिदर्शनात नानात्वैकत्वम एतावद दरष्टव्यं शास्त्रदृष्टिभिः
MBh 12.296.22
मशकॊदुम्बरे यद्वद अन्यत्वं तद्वद एतयॊः मत्स्यॊ ऽमभसि यथा तद्वद अन्यत्वम उपलभ्यते
MBh 12.296.23
एवम एवावगन्तव्यं नानात्वैकत्वम एतयॊः एतद विमॊक्ष इत्य उक्तम अव्यक्तज्ञानसंहितम
MBh 12.296.24
पञ्चविंशतिकस्यास्य यॊ ऽयं देहेषु वर्तते एष मॊक्षयितव्येति पराहुर अव्यक्तगॊचरात
MBh 12.296.25
सॊ ऽयम एवं विमुच्येत नान्यथेति विनिश्चयः परेण परधर्मा च भवत्य एष समेत्य वै
MBh 12.296.26
विशुद्धधर्मा शुद्धेन बुद्धेन च स बुद्धिमान विमुक्तधर्मा मुक्तेन समेत्य पुरुषर्षभ
MBh 12.296.27
नियॊग धर्मिणा चैव नियॊगात्मा भवत्य अपि विमॊक्षिणा विमॊक्षश च समेत्येह तथा भवेत
MBh 12.296.28
शुचि कर्मा शुचिश चैव भवत्य अमितदीप्तिमान विमलात्मा च भवति समेत्य विमलात्मना
MBh 12.296.29
केवलात्मा तथा चैव केवलेन समेत्य वै सवतन्त्रश च सवतन्त्रेण सवतन्त्रत्वम अवाप्नुते
MBh 12.296.30
एतावद एतत कथितं मया ते; तथ्यं महाराज यथार्थतत्त्वम अमत्सरत्वं परतिगृह्य चार्थं; सनातनं बरह्म विशुद्धम आद्यम
MBh 12.296.31
न वेद निष्ठस्य जनस्य राजन; परदेयम एतत परमं तवया भवेत विवित्समानाय विबॊध कारकं; परबॊध हेतॊः परनतस्य शासनम
MBh 12.296.32
न देयम एतच च तथानृतात्मने; शठाय कलीबाय न जिह्मबुद्धये न पण्डित जञानपर उपतापिने; देयं तवयेदं विनिबॊध यादृशे
MBh 12.296.33
शरद्धान्वितायाथ गुणान्विताय; परापवादाद विरताय नित्यम विशुद्धयॊगाय बुध्याय चैव; करियावते ऽथ कषमिणे हिताय
MBh 12.296.34
विविक्तशीलाय विधिप्रियाय; विवादहीनाय बहुश्रुताय विजानते चैव न चाहितक्षमे; दमे च शक्ताय शमे च देहिनाम
MBh 12.296.35
एतैर गुणैर हीनतमे न देयम; एत परं बरह्म विशुद्धम आहुः न शरेयसा यॊक्ष्यते तादृशे कृतं; धर्मप्रवक्तारम अपात्र दानात
MBh 12.296.36
पृथिवीम इमां यद्य अपि रत्र पूर्णां; दद्यान न देयं तव इदम अव्रताय जितेन्द्रियायैतद असंशयं ते; भवेत परदेयं परमं नरेन्द्र
MBh 12.296.37
कराल मा ते भयम अस्तु किं चिद; एतच छरुतं बरह्म परं तवयाद्य यथावद उक्तं परमं पवित्रं; निःशॊकम अत्यन्तम अनादिमध्यम
MBh 12.296.38
अगाध जन्मामरणं च राजन; निरामयं वीतभयं शिवं च समीक्ष्य मॊहं तयज चाद्य सर्वं; जञानस्य तत्त्वार्थम इदं विदित्वा
MBh 12.296.39
अवाप्तम एतद धि पुरा सनातनाद; धिरण्यगर्भाद गदतॊ नराधिप परसाद्य यत्नेन तमूग्रतेजसं; सनातनं बरह्म यथा दय वै तवया
MBh 12.296.40
पृष्ठस तवया चास्मि यथा नरेन्द्र; तथा मयेदं तवयि चॊक्तम अद्य तथावाप्तं बरह्मणॊ मे नरेन्द्र; महज जञानं मॊक्षविदां पुराणम
MBh 12.296.41
[भी] एतद उक्तं परं बरह्म यस्मान नावर्तते पुनः पञ्चविंशॊ महाराज परमर्षिनिदर्शनात
MBh 12.296.42
पुनर आवृत्तिम आप्नॊति परं जञानम अवाप्य च नावबुध्यति तत्त्वेन बुध्यमानॊ ऽजरामरः
MBh 12.296.43
एतन निःश्रेयसकरं जञानानां ते परं मया कथितं तत्त्वतस तात शरुत्वा देवर्षितॊ नृप
MBh 12.296.44
हिरण्यगर्भाद ऋषिणा वसिष्ठेन महात्मना वसिष्ठाद ऋषिशार्दूलान नारदॊ ऽवाप्तवान इदम
MBh 12.296.45
नारदाद विदितं मह्यम एतद बरह्म सनातनम मा शुचः कौरवेन्द्र तवं शरुत्वैतत परमं पदम
MBh 12.296.46
येन कषराक्षरे वित्ते न भयं तस्य विद्यते विद्यते तु भयं तस्य यॊ नैतद वेत्ति पार्थिव
MBh 12.296.47
अविज्ञानाच च मूढात्मा पुनः पुनर उपद्रवन परेत्य जातिसहस्राणि मरणान्तान्य उपाश्नुते
MBh 12.296.48
देवलॊकं तथा तिर्यङ मानुष्यम अपि चाश्नुते यदि शुध्यति कालेन तस्माद अज्ञानसागरात
MBh 12.296.49
अज्ञानसागरॊ घॊरॊ हय अव्यक्तॊ ऽगाध उच्यते अहन्य अहनि मज्जन्ति यत्र भूतानि भारत
MBh 12.296.50
यस्माद अगाधाद अव्यक्ताद उत्तीर्णस तवं सनातनात तस्मात तवं विरजाश चैव वितमस्कश च पार्थिव

🪷 The Honest Framing

This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.

Navigation

🪷 जय व्यास भगवान् 🪷