🪷 Mahābhārata · Śānti-Parva · Chapter 273

The Book of Peace · the great dharma-śāstra · Parva 12 · 63 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit

Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine

This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.

MBh 12.273local chapter route · Śānti-ParvaŚānti-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation

The Devanāgarī Yathārtha · 63 Shlokas

MBh 12.273.1
[भी] वृत्रस्य तु महाराज जवराविष्टस्य सर्वशः अभवन यानि लिङ्गानि शरीरे तानि मे शृणु
MBh 12.273.2
जवलितास्यॊ ऽभवद घॊरॊ वैवर्ण्यं चागमत परम गात्रकम्पश च सुमहाञ शवासश चाप्य अभवन महान रॊमहर्शश च तीव्रॊ ऽभून निःश्वासश च महान नृप
MBh 12.273.3
शिवा चाशिव संकाशा तस्य वक्त्रात सुदारुणा निष्पपात महाघॊरा समृतिः सा तस्य भारत उल्काश च जवलितास तस्य दीप्ताः पार्श्वे परपेदिरे
MBh 12.273.4
गृध्रकङ्कवडाश चैव वाचॊ ऽमुञ्चन सुदारुणाः वृत्रस्यॊपरि संहृष्टाश चक्रवत परिबभ्रमुः
MBh 12.273.5
ततस तं रथम आस्थाय देवाप्यायितम आहवे वज्रॊद्यत करः शक्रस तं दैत्यं परत्यवैक्षत
MBh 12.273.6
अमानुषम अथॊ नादं स मुमॊच महासुरः वयजृम्भत च राजेन्द्र तीव्रज्वरसमन्वितः अथास्य जृम्भतः शक्रस ततॊ वज्रम अवासृजत
MBh 12.273.7
सवज्रः सुमहातेजाः कालाग्निसदृशॊपमः कषिप्रम एव महाकायं वृत्रं दैत्यम अपातयत
MBh 12.273.8
ततॊ नादः समभवत पुनर एव समन्ततः वृत्रं विनिहतं दृष्ट्वा देवानां भरतर्षभ
MBh 12.273.9
वृत्रं तु हत्वा भगवान दानवारिर महायशः वज्रेण विष्णुयुक्तेन दिवम एव समाविशत
MBh 12.273.10
अथ वृत्रस्य कौरव्य शरीराद अभिनिःसृता बरह्महत्या महाघॊरा रौद्रा लॊकभयावहा
MBh 12.273.11
करालवदना भीमा विकृता कृष्णपिङ्गला परकीर्णमूर्धजा चैव घॊरनेत्रा च भारत
MBh 12.273.12
कपालमालिनी चैव कृशा च भरतर्षभ रुधिरार्द्रा च धर्मज्ञ चीरवस्त्रनिवासिनी
MBh 12.273.13
साभिनिष्क्रम्य राजेन्द्र तादृग्रूपा भयावहा वज्रिणं मृगयाम आस तदा भरतसत्तम
MBh 12.273.14
कस्य चित तव अथ कालस्य वृत्रहा कुरुनन्दन सवर्गायाभिमुखः परायाल लॊकानां हितकाम्यया
MBh 12.273.15
बिसान निःसरमाणं तु दृष्ट्वा शक्रं महौजसम कण्ठे जग्राह देवेन्द्रं सुलग्ना चाभवत तदा
MBh 12.273.16
स हि तस्मिन समुत्पन्ने बरह्महत्या कृते भये नलिन्यां बिसमध्यस्थॊ बभूवाब्द गणान बहून
MBh 12.273.17
अनुसृत्य तु यत्नात स तया वै बरह्महत्यया तदा गृहीतः कौरव्य निश्चेष्टः समपद्यत
MBh 12.273.18
तस्या वयपॊहने शक्रः परं यत्नं चकार ह न चाशकत तां देवेन्द्रॊ बरह्महत्यां वयपॊहितुम
MBh 12.273.19
गृहीत एव तु तया देवेन्द्रॊ भरतर्षभ पितामहम उपागम्य शिरसा परत्यपूजयत
MBh 12.273.20
जञात्वा गृहीतं शक्रं तु दविजप्रवहहत्यया बरह्मा संचिन्तयाम आस तदा भरतसत्तम
MBh 12.273.21
ताम उवाच महाबाहॊ बरह्महत्यां पितामहः सवरेण मधुरेणाथ सान्त्वयन्न इव भारत
MBh 12.273.22
मुच्यतां तरिदशेन्द्रॊ ऽयं मत्प्रियं कुरु भामिनि बरूहि किं ते करॊम्य अद्य कामं कं तवम इहेच्छसि
MBh 12.273.23
[बरह्महत्या] तरिलॊकपूजिते देवे परीते तरैलॊक्यकर्तरि कृतम एवेह मन्ये ऽहं निवासं तु विधत्स्व मे
MBh 12.273.24
तवया कृतेयं मर्यादा लॊकसंरक्षणार्थिना सथापना वै सुमहती तवया देवप्रवर्तिता
MBh 12.273.25
परीते तु तवयि धर्मज्ञ सर्वलॊकेश्वरे परभॊ शक्राद अपगमिष्यामि निवासं तु विधत्स्व मे
MBh 12.273.26
[भी] तथेति तां पराह तदा बरह्महत्यां पितामहः उपायतः स शक्रस्य बरह्महत्यां वयपॊहत
MBh 12.273.27
ततः सवयम्भुवा धयातस तत्र वह्निर महात्मना बरह्माणम उपसंगम्य ततॊ वचनम अब्रवीत
MBh 12.273.28
पराप्तॊ ऽसमि भगवन देव तवत्सकाशम अरिंदम यत कर्तव्यं मया देव तद भवान वक्तुम अर्हति
MBh 12.273.29
[बरह्मा] बहुधा विभजिष्यामि बरह्महत्याम इमाम अहम शक्रस्याद्य विमॊक्षार्थं चतुर्भागं परतीच्छ मे
MBh 12.273.30
[अग्नि] मम मॊक्षस्य कॊ ऽनतॊ वै बरह्मन धयायस्स्व वै परभॊ एतद इच्छामि विज्ञातुं तत्त्वतॊ लॊकपूजितः
MBh 12.273.31
[बरह्मा] यस तवां जवलन्तम आसाद्य सवयं वै मानवः कव चित बीजौषधि रसैर बह्ने न यक्ष्यति तमॊवृतः
MBh 12.273.32
तम एषा यास्यति कषिप्रं तत्रैव च निवत्स्यति बरह्महत्या हव्यवाहव्येतु ते मानसज्वरः
MBh 12.273.33
[भी] इत्य उक्तः परतिजग्राह तद वचॊ हव्यकव्य भुक पितामहस्य भगवांस तथाच तद अभूत परभॊ
MBh 12.273.34
ततॊ वृक्षौषधि तृणं समाहूय पितामहः इमम अर्थं महाराज वक्तुं समुपचक्रमे
MBh 12.273.35
ततॊ वृक्षौषधि तृणं तथैवॊक्तं यथातथम वयथितं वह्निवद राजन बरह्माणम इदम अब्रवीत
MBh 12.273.36
अस्माकं बरह्महत्यातॊ कॊ ऽनयॊ लॊकपितामह सवभावनिहतान अस्मान न पुनर हन्तुम अर्हसि
MBh 12.273.37
वयम अग्निं तथा शीतं वर्षं च पवनेरितम सहामः सततं देव तथा छेदन भेदनम
MBh 12.273.38
बरह्महत्याम इमाम अद्य भवतः शासनाद वयम गरहीष्यामस तरिलॊकेश मॊक्षं चिन्तयतां भवान
MBh 12.273.39
[बरह्मा] पर्वकाले तु संप्राप्ते यॊ वै छेदन भेदनम करिष्यति नरॊ मॊहात तम एषानुगमिष्यति
MBh 12.273.40
[भी] ततॊ वृक्षौषधि तृणम एवम उक्तं महात्मना बरह्माणम अभिसंपूज्य जगामाशु यथागतम
MBh 12.273.41
आहूयाप्रसरॊ देवस ततॊ लॊकपितामहः वाचा मधुरया पराह सान्त्वयन्न इव भारत
MBh 12.273.42
इयम इन्द्राद अनुप्राप्ता बरह्महत्या वराङ्गनाः चतुर्थम अस्या भागं हि मयॊक्ताः संप्रतीच्छत
MBh 12.273.43
[अप्सरस] गरहणे कृतबुद्धीनां देवेश तव शासनात मॊक्षं समयतॊ ऽसमाकं चिन्तयस्व पितामह
MBh 12.273.44
[बरह्मा] रजस्वलासु नारीषु यॊ वै मैथुनम आचरेत तम एषा यास्यति कषिप्रं वयेतु वॊ मानसॊ जवरः
MBh 12.273.45
[भी] तथेति हृष्टमनस उक्त्वाथाप्सरसां गणाः सवानि सथानानि संप्राप्य रेमिरे भरतर्षभ
MBh 12.273.46
ततस तरिलॊककृद देवः पुनर एव महातपः अपः संचिन्तयाम आस धयातास ताश चाप्य अथागमन
MBh 12.273.47
तास तु सर्वाः समागम्य बरह्माणम अमितौजसम इदम ऊचुर वचॊ राजन परनिपत्य पितामहम
MBh 12.273.48
इमा सम देव संप्राप्तास तवत्सकाशम अरिंदम शासनात तव देवेश समाज्ञापय नॊ विभॊ
MBh 12.273.49
[बरह्मा] इयं वृत्राद अनुप्राप्ता पुरुहूतं महाभया बरह्महत्या चतुर्थांशम अस्या यूयं परतिच्छत
MBh 12.273.50
[आपह] एवं भवतु लॊकेश यथा वदसि नः परभॊ मॊक्षं समयतॊ ऽसमाकं संचिन्तयितुम अर्हसि
MBh 12.273.51
तवं हि देवेश सर्वस्य जगतः परमॊ गुरुः कॊ ऽनयः परसादॊ हि भवेद यः कृच्छ्रान्नः समुद्धरेत
MBh 12.273.52
[बरह्मा] अल्पा इति मतिं कृत्वा यॊ नरॊ बुद्धिमॊहितः शलेष्म मूत्र पुरीषाणि युष्मासु परतिमॊक्ष्यति
MBh 12.273.53
तम एषा यास्यति कषिप्रं तत्रैव च निवत्स्यति तथा वॊ भविता मॊक्ष इति सत्यं बरवीमि वः
MBh 12.273.54
[भी] ततॊ विमुच्य देवेन्द्रं बरह्महत्या युधिष्ठिर यथा निसृष्टं तं देशम अगच्छद देवशासनात
MBh 12.273.55
एवं शक्रेण संप्राप्ता बरह्महत्या जनाधिप पितामहम अनुज्ञाप्य सॊ ऽशवमेधम अकल्पयत
MBh 12.273.56
शरूयते हि महाराज संप्राप्ता वासवेन वै बरह्महत्या ततः शुद्धिं हयमेधेन लब्धवान
MBh 12.273.57
समवाप्य शरियं देवॊ हत्वारींश च सहस्रशः परहर्षम अतुलं लेभे वासवः पृथिवीपते
MBh 12.273.58
वृत्रस्य रुधिराच चैव खुखुन्दाः पार्थ जज्ञिरे दविजातिभिर अभक्ष्यास ते दीक्षितैश च तपॊधनैः
MBh 12.273.59
सर्वावस्थं तवम अप्य एषां दविजातीनां परियं कुरु इमे हि भूतले देवाः परथिताः कुरुनन्दन
MBh 12.273.60
एवं शक्रेण कौरव्य बुद्धिसौक्ष्म्यान महासुरः उपायपूर्वं निहतॊ वृत्रॊ ऽथामित तेजसा
MBh 12.273.61
एवं तवम अपि कौरव्य पृथिव्याम अपराजितः भविष्यसि यथा देवः शतक्रतुर अमित्रहा
MBh 12.273.62
ये तु शक्र कथां दिव्याम इमां पर्वसु पर्वसु विप्रमध्ये पथिष्यन्ति न ते पराप्स्यन्ति किल्बिषम
MBh 12.273.63
इत्य एतद वृत्रम आश्रित्य शक्रस्यात्यद्भुतं महत कथितं कर्म ते तात किं भूयः शरॊतुम इच्छसि

🪷 The Honest Framing

This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.

Navigation

🪷 जय व्यास भगवान् 🪷