🪷 Mahābhārata · Śānti-Parva · Chapter 211

The Book of Peace · the great dharma-śāstra · Parva 12 · 48 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit

Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine

This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.

MBh 12.211local chapter route · Śānti-ParvaŚānti-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation

The Devanāgarī Yathārtha · 48 Shlokas

MBh 12.211.1
[य] केन वृत्तेन वृत्तज्ञॊ जनकॊ मिथिलाधिपः जगाम मॊक्षं धर्मज्ञॊ भॊगान उत्सृज्य मानुषान
MBh 12.211.2
[भी] अत्राप्य उदाहरन्तीमम इतिहासं पुरातनम येन वृत्तेन वृत्तज्ञः स जगाम महत सुखम
MBh 12.211.3
जनकॊ जनदेवस तु मिथिलायां जनाधिपः और्ध्व देहिक धर्माणाम आसीद युक्तॊ विचिन्तने
MBh 12.211.4
तस्य सम शतम आचार्या वसन्ति सततं गृहे दर्शयन्तः पृथग धर्मान नाना पासन्द वादिनः
MBh 12.211.5
स तेषां परेत्य भावे च परेत्य जातौ विनिश्चये आगमस्थः स भूयिष्ठम आत्मतत्त्वे न तुष्यति
MBh 12.211.6
तत्र पञ्चशिखॊ नाम कापिलेयॊ महामुनिः परिधावन महीं कृत्स्नां जगाम मिथिलाम अपि
MBh 12.211.7
सर्वसंन्यासधर्माणां तत्त्वज्ञानविनिश्चये सुपर्यवसितार्थश च निर्द्वन्द्वॊ नष्ट संशयः
MBh 12.211.8
ऋषीणाम आहुर एकं यं कामाद अवसितं नृषु शाश्वतं सुखम अत्यन्तम अन्विच्छन स सुदुर्लभम
MBh 12.211.9
यम आहुः कपिलं सांख्याः परमर्षिं परजापतिम स मन्ये तेन रूपेण विस्मापयति हि सवयम
MBh 12.211.10
आसुरेः परथमं शिष्यं यम आहुश चिरजीविनम पञ्च सरॊतसि यः सत्त्रम आस्ते वर्षसहस्रिकम
MBh 12.211.11
तं समासीनम आगम्य मन्दलं कापिलं महत पुरुषावस्थम अव्यक्तं परमार्थं निबॊधयत
MBh 12.211.12
इष्टि सत्त्रेण संसिद्धॊ भूयश च तपसा मुनिः कषेत्रक्षेत्रज्ञयॊर वयक्तिं बुबुधे देव दर्शनः
MBh 12.211.13
यत तद एकाक्षरं बरह्म नानारूपं परदृश्यते आसुरिर मन्दले तस्मिन परतिपेदे तद अव्ययम
MBh 12.211.14
तस्य पञ्चशिखः शिष्यॊ मानुष्या पयसा भृतः बराह्मणी कपिला नाम का चिद आसीत कुतुम्बिनी
MBh 12.211.15
तस्याः पुत्रत्वम आगम्य सत्रियाः स पिबति सतनौ ततः स कापिलेयत्वं लेभे बुद्धिं च नैष्ठिकीम
MBh 12.211.16
एतन मे भगवान आह कापिलेयाय संभवम तस्य तत कापिलेयत्वं सर्ववित्त्वम अनुत्तमम
MBh 12.211.17
सामान्यं कपिलॊ जञात्वा धर्मज्ञानाम अनुत्तमम उपेत्य शतम आचार्यान मॊहयामस हेतुभिः
MBh 12.211.18
जनकस तव अभिसंरक्तः कापिलेयानुदर्शनात उत्सृज्य शतम आचार्यान पृष्ठतॊ ऽनुजगाम तम
MBh 12.211.19
तस्मै परमकल्पाय परनताय च धर्मतः अब्रवीत परमं मॊक्षं यत तत सांख्यं विधीयते
MBh 12.211.20
जातिनिर्वेदम उक्त्वा हि कर्म निर्वेदम अब्रवीत कर्म निर्वेदम उक्त्वा च सर्वनिर्वेदम अब्रवीत
MBh 12.211.21
यदर्थं कर्म संसर्गः कर्मणां च फलॊदयः तद अनाश्वासिकं मॊघं विनाशि चलम अध्रुवम
MBh 12.211.22
दृश्यमाने विनाशे च परत्यक्षे लॊकसाक्षिके आगमात परम अस्तीति बरुवन्न अपि पराजितः
MBh 12.211.23
अनात्मा हय आत्मनॊ मृत्युः कलेशॊ मृत्युर जरा मयः आत्मानं मन्यते मॊहात तद असम्यक परं मतम
MBh 12.211.24
अथ चेद एवम अप्य अस्ति यल लॊके नॊपपद्यते अजरॊ ऽयम अमृत्युश च राजासौ मन्यते तथा
MBh 12.211.25
अस्ति नास्तीति चाप्य एतत तस्मिन्न असति लक्षणे किम अधिष्ठाय तद बरूयाल लॊकयात्रा विनिश्चयम
MBh 12.211.26
परत्यक्षं हय एतयॊर मूलं कृतान्तैतिह्ययॊर अपि परत्यक्षॊ हय आगमॊ ऽभिन्नः कृतान्तॊ वा न किं चन
MBh 12.211.27
यत्र तत्रानुमाने ऽसति कृतं भावयते ऽपि वा अन्यॊ जीवः शरीरस्य नास्तिकानां मते समृतः
MBh 12.211.28
रेतॊ वत कनीकायां घृतपाकाधिवासनम जातिस्मृतिर अयः कान्तः सूर्यकान्तॊ ऽमबुलक्षणम
MBh 12.211.29
परेत्य भूतात्ययश चैव देवताभ्युपयाचनम मृते कर्म निवृत्तिश च परमानम इति निश्चयः
MBh 12.211.30
न तव एते हेतवः सन्ति ये के चिन मूर्ति संस्थिताः अमर्त्यस्य हि मर्त्येन सामान्यं नॊपपद्यते
MBh 12.211.31
अविद्या कर्म चेष्टानां के चिद आहुः पुनर्भवम कारणं लॊभमॊहौ तु दॊषाणां च निषेवणम
MBh 12.211.32
अविद्यां कषेत्रम आहुर हि कर्म बीजं तथा कृतम तृष्णा संजननं सनेह एष तेषां पुनर्भवः
MBh 12.211.33
तस्मिन वयूधे च दग्धे च चित्ते मरणधर्मिणि अन्यॊ ऽनयाज जायते देहस तम आहुः सत्त्वसंक्षयम
MBh 12.211.34
यदा स रूपतश चान्यॊ जातितः शरुतितॊ ऽरथतः कथम अस्मिन स इत्य एव संबन्धः सयाद असंहितः
MBh 12.211.35
एवं सति च का परीतिर दानविद्या तपॊबलैः यद अन्याचरितं कर्म सर्वम अन्यः परपद्यते
MBh 12.211.36
यदा हय अयम इहैवान्यैः पराकृतैर दुःखितॊ भवेत सुखितैर दुःखितैर वापि दृश्यॊ ऽपय अस्य विनिर्नयः
MBh 12.211.37
तथा हि मुसलैर हन्यः शरीरं तत पुनर्भवेत पृथग जञानं यद अन्यच च येनैतन नॊपलभ्यते
MBh 12.211.38
ऋतुः संवत्सरस तिथ्यः शीतॊष्णे च परियाप्रिये यथातीतानि पश्यन्ति तादृशः सत्त्वसंक्षयः
MBh 12.211.39
जरया हि परीतस्य मृत्युना वा विनाशिना दुर्बलं दुर्बलं पूर्वं गृहस्येव विनश्यति
MBh 12.211.40
इन्द्रियाणि मनॊ वायुः शॊनितं मांसम अस्थि च आनुपूर्व्या विनश्यन्ति सवं धातुम उपयान्ति च
MBh 12.211.41
लॊकयात्रा विधानं च दानधर्मफलागमः यदर्थं वेद शब्दाश च वयवहाराश च लौकिकाः
MBh 12.211.42
इति सम्यङ मनस्य एते बहवः सन्ति हेतवः एतद अस्तीदम अस्तीति न किं चित परतिपद्यते
MBh 12.211.43
तेषां विमृशताम एवं तत तत समभिधावताम कव चिन निविशते बुद्धिस तत्र जीर्यति वृक्षवत
MBh 12.211.44
एवम अर्थैर अनर्थैश च दुःखिताः सर्वजन्तवः आगमैर अपकृष्यन्ते हस्तिपैर हस्तिनॊ यथा
MBh 12.211.45
अर्थांस तथात्यन्तसुखावहांश च; लिप्सन्त एते बहवॊ विशुल्काः महत्तरं दुःखम अभिप्रपन्ना; हित्वामिषं मृत्युवशं परयान्ति
MBh 12.211.46
विनाशिनॊ हय अध्रुव जीवितस्य; किं बन्धुभिर मित्र परिग्रहैश च विहाय यॊ गच्छति सर्वम एव; कषणेन गत्वा न निवर्तते च
MBh 12.211.47
भूव्यॊम तॊयानल वायवॊ हि; सदा शरीरं परिपालयन्ति इतीदम आलक्ष्य कुतॊ रतिभवेद; विनाशिनॊ हय अस्य न शर्म विद्यते
MBh 12.211.48
इदम अनुपधि वाक्यम अच्छलं; परमनिरामयम आत्मसाक्षिकम नरपतिर अभिवीक्ष्य विस्मितः; पुनर अनुयॊक्तुम इदं परचक्रमे

🪷 The Honest Framing

This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.

Navigation

🪷 जय व्यास भगवान् 🪷