🪷 Mahābhārata · Śānti-Parva · Chapter 196

The Book of Peace · the great dharma-śāstra · Parva 12 · 23 unique Sanskrit addresses · pinned Critical Edition-derived witness

The Devanāgarī Yathārtha · 23 Shlokas

MBh 12.196.1
मनुरुवाच यदिन्द्रियैस्तूपकृतान्पुरस्ता;त्प्राप्तान्गुणान्संस्मरते चिराय तेष्विन्द्रियेषूपहतेषु पश्चा;त्स बुद्धिरूपः परमः स्वभावः
MBh 12.196.2
यथेन्द्रियार्थान्युगपत्समस्ता;न्नावेक्षते कृत्स्नमतुल्यकालम् यथाबलं संचरते स विद्वां;स्तस्मात्स एकः परमः शरीरी
MBh 12.196.3
रजस्तमः सत्त्वमथो तृतीयं; गच्छत्यसौ ज्ञानगुणान्विरूपान् तथेन्द्रियाण्याविशते शरीरी; हुताशनं वायुरिवेन्धनस्थम्
MBh 12.196.4
न चक्षुषा पश्यति रूपमात्मनो; न पश्यति स्पर्शनमिन्द्रियेन्द्रियम् न श्रोत्रलिङ्गं श्रवणे निदर्शनं; तथागतं पश्यति तद्विनश्यति
MBh 12.196.5
श्रोत्रादीनि न पश्यन्ति स्वं स्वमात्मानमात्मना सर्वज्ञः सर्वदर्शी च क्षेत्रज्ञस्तानि पश्यति
MBh 12.196.6
यथा हिमवतः पार्श्वं पृष्ठं चन्द्रमसो यथा न दृष्टपूर्वं मनुजैर्न च तन्नास्ति तावता
MBh 12.196.7
तद्वद्भूतेषु भूतात्मा सूक्ष्मो ज्ञानात्मवानसौ अदृष्टपूर्वश्चक्षुर्भ्यां न चासौ नास्ति तावता
MBh 12.196.8
पश्यन्नपि यथा लक्ष्म जगत्सोमे न विन्दति एवमस्ति न वेत्येतन्न च तन्न परायणम्
MBh 12.196.9
रूपवन्तमरूपत्वादुदयास्तमये बुधाः धिया समनुपश्यन्ति तद्गताः सवितुर्गतिम्
MBh 12.196.10
तथा बुद्धिप्रदीपेन दूरस्थं सुविपश्चितः प्रत्यासन्नं निनीषन्ति ज्ञेयं ज्ञानाभिसंहितम्
MBh 12.196.11
न हि खल्वनुपायेन कश्चिदर्थोऽभिसिध्यति सूत्रजालैर्यथा मत्स्यान्बध्नन्ति जलजीविनः
MBh 12.196.12
मृगैर्मृगाणां ग्रहणं पक्षिणां पक्षिभिर्यथा गजानां च गजैरेवं ज्ञेयं ज्ञानेन गृह्यते
MBh 12.196.13
अहिरेव ह्यहेः पादान्पश्यतीति निदर्शनम् तद्वन्मूर्तिषु मूर्तिष्ठं ज्ञेयं ज्ञानेन पश्यति
MBh 12.196.14
नोत्सहन्ते यथा वेत्तुमिन्द्रियैरिन्द्रियाण्यपि तथैवेह परा बुद्धिः परं बुद्ध्या न पश्यति
MBh 12.196.15
यथा चन्द्रो ह्यमावास्यामलिङ्गत्वान्न दृश्यते न च नाशोऽस्य भवति तथा विद्धि शरीरिणम्
MBh 12.196.16
क्षीणकोशो ह्यमावास्यां चन्द्रमा न प्रकाशते तद्वन्मूर्तिवियुक्तः सञ्शरीरी नोपलभ्यते
MBh 12.196.17
यथा कोशान्तरं प्राप्य चन्द्रमा भ्राजते पुनः तद्वल्लिङ्गान्तरं प्राप्य शरीरी भ्राजते पुनः
MBh 12.196.18
जन्मवृद्धिक्षयश्चास्य प्रत्यक्षेणोपलभ्यते सा तु चन्द्रमसो व्यक्तिर्न तु तस्य शरीरिणः
MBh 12.196.19
उत्पत्तिवृद्धिव्ययतो यथा स इति गृह्यते चन्द्र एव त्वमावास्यां तथा भवति मूर्तिमान्
MBh 12.196.20
नाभिसर्पद्विमुञ्चद्वा शशिनं दृश्यते तमः विसृजंश्चोपसर्पंश्च तद्वत्पश्य शरीरिणम्
MBh 12.196.21
यथा चन्द्रार्कसंयुक्तं तमस्तदुपलभ्यते तद्वच्छरीरसंयुक्तः शरीरीत्युपलभ्यते
MBh 12.196.22
यथा चन्द्रार्कनिर्मुक्तः स राहुर्नोपलभ्यते तद्वच्छरीरनिर्मुक्तः शरीरी नोपलभ्यते
MBh 12.196.23
यथा चन्द्रो ह्यमावास्यां नक्षत्रैर्युज्यते गतः तद्वच्छरीरनिर्मुक्तः फलैर्युज्यति कर्मणः

🪷 The Honest Framing

This chapter belongs to the source-pinned BORI Critical Edition-derived digital witness. Its unique addresses are publicly readable and indexable; this remains a digital-witness claim, not a claim that every Mahābhārata recension agrees word-for-word or that the traditional 100,000-verse extent is represented here.

Navigation

Sources and Connected Readings

Continue from these 23 source-pinned Devanāgarī addresses to Śānti-Parva, the Mahābhārata reading map, and any exact Bhagavad-Gītā correspondence.

MBh 12.196local chapter route · Śānti-ParvaŚānti-Parvaparent Parva chapter index/mahabharata18-parva Sanskrit reading index with edition and address notesBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation

🪷 जय व्यास भगवान् 🪷