🪷 Mahābhārata · Śānti-Parva · Chapter 173

The Book of Peace · the great dharma-śāstra · Parva 12 · 52 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit

Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine

This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.

MBh 12.173local chapter route · Śānti-ParvaŚānti-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation

The Devanāgarī Yathārtha · 52 Shlokas

MBh 12.173.1
[युधिस्ठिर] बान्धवाः कर्म वित्तं वा परज्ञा वेह पितामह नरस्य का परतिष्ठा सयाद एतत पृष्ठॊ वदस्व मे
MBh 12.173.2
[भीस्म] परज्ञा परतिष्ठा भूतानां परज्ञा लाभः परॊ मतः परज्ञा निःश्रेयसी लॊके परज्ञा सवर्गॊ मतः सताम
MBh 12.173.3
परज्ञया परापितार्थॊ हि बलिर ऐश्वर्यसंक्षये परह्रादॊ नमुचिर मङ्किस तस्याः किं विद्यते परम
MBh 12.173.4
अत्राप्य उदाहरन्तीमम इतिहासं पुरातनम इन्द्र काश्यप संवादं तन निबॊध युधिष्ठिर
MBh 12.173.5
वैश्यः कश चिद ऋषिं तात काश्यपं संशितव्रतम रथेन पातयाम आस शरीमान दृप्तस तपस्विनम
MBh 12.173.6
आर्तः स पतितः करुद्धस तयक्त्वात्मानम अथाब्रवीत मरिष्याम्य अधनस्येह जीवितार्थॊ न विद्यते
MBh 12.173.7
तथा मुमूर्षम आसीनम अकूजन्तम अचेतसम इन्द्रः सृगालरूपेण बभासे करुद्ध मानसम
MBh 12.173.8
मनुष्ययॊनिम इच्छन्ति सर्वभूतानि सर्वशः मनुष्यत्वे च विप्रत्वं सर्व एवाभिनन्दति
MBh 12.173.9
मनुष्यॊ बराह्मणश चापि शरॊत्रियश चासि काश्यप सुदुर्लभम अवाप्यैतद अदॊषान मर्तुम इच्छसि
MBh 12.173.10
सर्वे लाभाः साभिमाना इति सत्या बत शरुतिः संतॊषणीय रूपॊ ऽसि लॊभाद यद अभिमन्यसे
MBh 12.173.11
अहॊ सिद्धार्थता तेषां येषां सन्तीह पानयः पानिमद्भ्यः सपृहास्माकं यथा तव धनस्य वै
MBh 12.173.12
न पानि लाभाद अधिकॊ लाभः कश चन विद्यते अपानित्वाद वयं बरह्मन कन्तकान नॊद्धरामहे
MBh 12.173.13
अथ येषां पुनः पानी देवदत्तौ दशाङ्गुली उद्धरन्ति कृमीन अङ्गाद दशमानान कसन्ति च
MBh 12.173.14
हिमवर्षातपानां च परित्राणानि कुर्वते चेलम अन्नं सुखं शय्यां निवातं चॊपभुज्ञते
MBh 12.173.15
अधिष्ठाय च गां लॊके भुज्ञते वाहयन्ति च उपायैर बहुभिश चैव वश्यान आत्मनि कुर्वते
MBh 12.173.16
ये खल्व अजिह्वाः कृपणा अल्पप्राना अपानयः सहन्ते तानि दुःखानि दिष्ट्या तवं न तथा मुने
MBh 12.173.17
दिष्ट्या तवं न सृगालॊ वै न कृमिर न च मूषकः न सर्पॊ न च मन्दूकॊ न चान्यः पापयॊनिजः
MBh 12.173.18
एतावतापि लाभेन तॊष्टुम अर्हसि काश्यप किं पुनर यॊ ऽसि सत्त्वानां सर्वेषां बराह्मणॊत्तमः
MBh 12.173.19
इमे मां कृमयॊ ऽदन्ति तेषाम उद्धरणाय मे नास्ति शक्तिर अपानित्वात पश्यावस्थाम इमां मम
MBh 12.173.20
अकार्यम इति चैवेमं नात्मानं संत्यजाम्य अहम नेतः पापीयसीं यॊनिं पतेयम अपराम इति
MBh 12.173.21
मध्ये वै पापयॊनीनां सार्गाली याम अहं गतः पापीयस्यॊ बहुतरा इतॊ ऽनयाः पापयॊनयः
MBh 12.173.22
जात्यैवैके सुखतराः सन्त्य अन्ये भृशदुःखिताः नैकान्त सुखम एवेह कव चित पश्यामि कस्य चित
MBh 12.173.23
मनुष्या हय आध्यतां पराप्य राज्यम इच्छन्त्य अनन्तरम राज्याद देवत्वम इच्छन्ति देवत्वाद इन्द्रताम अपि
MBh 12.173.24
भवेस तवं यद्य अपि तव आध्यॊ न राजा न च दैवतम देवत्वं पराप्य चेन्द्रत्वं नैव तुष्येस तथा सति
MBh 12.173.25
न तृप्तिः परिय लाभे ऽसति तृष्णा नाद्भिः परशाम्यति संप्रज्वलति सा भूयः समिद्भिर इव पावकः
MBh 12.173.26
अस्त्य एव तवयि शॊकॊ वै हर्षश चास्ति तथा तवयि सुखदुःखे तथा चॊभे तत्र का परिदेवना
MBh 12.173.27
परिच्छिद्यैव कामानां सर्वेषां चैव कर्मणाम मूलं रुन्धीन्द्रिय गरामं शकुन्तान इव पञ्जरे
MBh 12.173.28
न खल्व अप्य अरसज्ञस्य कामः कव चन जायते संस्पर्शाद दर्शनाद वापि शरवणाद वापि जायते
MBh 12.173.29
न तवं समरसि वारुण्या लत्वाकानां च पक्षिणाम ताभ्यां चाभ्यधिकॊ भक्ष्यॊ न कश चिद विद्यते कव चित
MBh 12.173.30
यानि चान्यानि दूरेषु भक्ष्यभॊज्यानि काश्यप येषाम अभुक्त पूर्वं ते तेषाम अस्मृतिर एव च
MBh 12.173.31
अप्राशनम असंस्पर्शम असंदर्शनम एव च पुरुषस्यैष नियमॊ मन्ये शरेयॊ न संशयः
MBh 12.173.32
पानिमन्तॊ धनैर युक्ता बलवन्तॊ न संशयः मनुष्या मानुषैर एव दासत्वम उपपादिताः
MBh 12.173.33
वधबन्धपरिक्लेशैः कलिश्यन्ते च पुनः पुनः ते खल्व अपि रमन्ते च मॊदन्ते च हसन्ति च
MBh 12.173.34
अपरे बाहुबलिनः कृतविद्या मनस्विनः जुगुप्सितां सुकृपणां पापां वृत्तिम उपासते
MBh 12.173.35
उत्सहन्ते च ते वृत्तिम अन्याम अप्य उपसेवितुम सवकर्मणा तु नियतं भवितव्यं तु तत तथा
MBh 12.173.36
न पुल्कसॊ न चन्दाल आत्मानं तयक्तुम इच्छति असंतुष्टः सवया यॊन्या मायां पश्यस्व यादृशीम
MBh 12.173.37
दृष्ट्वा कुनीन पक्षहतान मनुष्यान आमयाविनः सुसंपूर्णः सवया यॊन्या लब्धलाभॊ ऽसि काश्यप
MBh 12.173.38
यदि बराह्मण देहस ते निरातङ्कॊ निरामयः अङ्गानि च समग्राणि न च लॊकेषु धिक्कृतः
MBh 12.173.39
न केन चित परवादेन सत्येनैवापहारिणा धर्मायॊत्तिष्ठ विप्रर्षे नात्मानं तयक्तुम अर्हसि
MBh 12.173.40
यदि बरह्मञ शृणॊष्य एतच छरद्दधासि च मे वचः वेदॊक्तस्य च धर्मस्य फलं मुख्यम अवाप्स्यसि
MBh 12.173.41
सवाध्यायम अग्निसंस्कारम अप्रमत्तॊ ऽनुपालय सत्यं दमं च दानं च सपर्धिष्ठा मा च केन चित
MBh 12.173.42
ये के चन सवध्ययनाः पराप्ता यजन याजनम कथं ते जातु शॊचेयुर धयायेयुर वाप्य अशॊभनम
MBh 12.173.43
इच्छन्तस ते विहाराय सुखं महद अवाप्नुयुः उत जाताः सुनक्षत्रे सुतीर्थाः सुमुहूर्तजाः
MBh 12.173.44
नक्षत्रेष्व आसुरेष्व अन्ये दुस्तीर्था दुर्मुहूर्तजाः संपतन्त्य आसुरीं यॊनिं यज्ञप्रसव वर्जिताम
MBh 12.173.45
अहम आसं पण्डितकॊ हैतुकॊ वेद निन्दकः आन्वीक्षिकीं तर्क विद्याम अनुरक्तॊ निरर्थिकाम
MBh 12.173.46
हेतुवादान परवदिता वक्ता संसत्सु हेतुमत आक्रॊष्टा चाभिवक्ता च बरह्म यज्ञेषु वै दविजान
MBh 12.173.47
नास्तिकः सर्वशङ्की च मूर्खः पण्डितमानिकः तस्येयं फलनिर्वृत्तिः सृगालत्वं मम दविज
MBh 12.173.48
अपि जातु तथा तत सयाद अहॊरात्र शतैर अपि यद अहं मानुषीं यॊनिं सृगालः पराप्नुयां पुनः
MBh 12.173.49
संतुष्टश चाप्रमत्तश च यज्ञदानतपॊ रतिः जञेय जञाता भवेयं वै वर्ज्य वर्जयिता तथा
MBh 12.173.50
ततः स मुनिर उत्थाय काश्यपस तम उवाच ह अहॊ बहासि कुशलॊ बुद्धिमान इति विस्मितः
MBh 12.173.51
समवैक्षत तं विप्रॊ जञानदीर्घेण चक्षुषा ददर्श चैनं देवानाम इन्द्रं देवं शचीपतिम
MBh 12.173.52
ततः संपूजयाम आस काश्यपॊ हरिवाहनम अनुज्ञातश च तेनाथ परविवेश सवम आश्रमम

🪷 The Honest Framing

This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.

Navigation

🪷 जय व्यास भगवान् 🪷