🪷 Mahābhārata · Śānti-Parva · Chapter 171

The Book of Peace · the great dharma-śāstra · Parva 12 · 61 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit

Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine

This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.

MBh 12.171local chapter route · Śānti-ParvaŚānti-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation

The Devanāgarī Yathārtha · 61 Shlokas

MBh 12.171.1
[युधिस्थिर] ईहमानः समारम्भान यदि नासादयेद धनम धनतृष्णाभिभूतश च किं कुर्वन सुखम आप्नुयात
MBh 12.171.2
[भीस्म] सर्वसाम्यम अनायासः सत्यवाक्यं च भारत निर्वेदश चाविवित्सा च यस्य सयात स सुखी नरः
MBh 12.171.3
एतान्य एव पदान्य आहुः पञ्च वृद्धाः परशान्तये एष सवर्गश च धर्मश च सुखं चानुत्तमं सताम
MBh 12.171.4
अत्राप्य उदाहरन्तीमम इतिहासं पुरातनम निर्वेदान मङ्किना गीतं तन निबॊध युधिष्ठिर
MBh 12.171.5
ईहमानॊ धनं मङ्किर भग्नेहश च पुनः पुनः केन चिद धनशेषेण करीतवान दम्य गॊयुगम
MBh 12.171.6
सुसंबद्धौ तु तौ दम्यौ दमनायाभिनिःसृतौ आसीनम उष्ट्रं मध्येन सहसैवाभ्यधावताम
MBh 12.171.7
तयॊः संप्राप्तयॊर उष्ट्रः सकन्धदेशम अमर्षणः उत्थायॊत्क्षिप्य तौ दम्यौ परससार महाजवः
MBh 12.171.8
हरियमाणौ तु तौ दम्यौ तेनॊष्ट्रेण परमाथिना मरियमाणौ च संप्रेक्ष्य मङ्किस तत्राब्रवीद इदम
MBh 12.171.9
न चैवाविहितं शक्यं दक्षेणापीहितुं धनम युक्तेन शरद्धया सम्यग ईहां समनुतिष्ठता
MBh 12.171.10
कृतस्य पूर्वं चानर्थैर युक्तस्याप्य अनुतिष्ठतः इमं पश्यत संगत्या मम दैवम उपप्लवम
MBh 12.171.11
उद्यम्यॊद्यम्य मे दम्यौ विषमेनेव गच्छति उत्क्षिप्य काकतालीयम उन्माथेनेव जम्बुकः
MBh 12.171.12
मनी वॊष्ट्रस्य लम्बेते परियौ वत्सतरौ मम शुद्धं हि दैवम एवेदम अतॊ नैवास्ति पौरुषम
MBh 12.171.13
यदि वाप्य उपपद्येत पौरुषं नाम कर्हि चित अन्विष्यमाणं तद अपि दैवम एवावतिष्ठते
MBh 12.171.14
तस्मान निर्वेद एवेह गन्तव्यः सुखम ईप्सता सुखं सवपिति निर्विण्णॊ निराशश चार्थसाधने
MBh 12.171.15
अहॊ सम्यक शुकेनॊक्तं सर्वतः परिमुच्यता परतिष्ठता महारण्यं जनकस्य निवेशनात
MBh 12.171.16
यः कामान पराप्नुयात सर्वान यश चैनान केवलांस तयजेत परापनात सर्वकामानां परित्यागॊ विशिष्यते
MBh 12.171.17
नान्तं सर्वविवित्सानां गतपूर्वॊ ऽसति कश चन शरीरे जीविते चैव तृष्णा मन्दस्य वर्धते
MBh 12.171.18
निवर्तस्व विवित्साभ्यः शाम्य निर्विद्य मामक असकृच चासि निकृतॊ न च निर्विद्यसे तनॊ
MBh 12.171.19
यदि नाहं विनाश्यस ते यद्य एवं रमसे मया मा मां यॊजय लॊभेन वृथा तवं वित्तकामुक
MBh 12.171.20
संचितं संचितं दरव्यं नष्टं तव पुनः पुनः कदा विमॊक्ष्यसे मूढ धनेहां धनकामुक
MBh 12.171.21
अहॊ नु मम बालिश्यं यॊ ऽहं करीदनकस तव किं नैव जातु पुरुषः परेषां परेष्यताम इयात
MBh 12.171.22
न पूर्वे नापरे जातु कामानाम अन्तम आप्नुवन तयक्त्वा सर्वसमारम्भान परतिबुद्धॊ ऽसमि जागृमि
MBh 12.171.23
नूनं ते हृदयं कामवज्र सारमयं दृधम यद अनर्थशताविष्टं शतधा न विदीर्यते
MBh 12.171.24
तयजामि कामत्वां चैव यच च किं चित परियं तव तवाहं सुखम अन्विच्छन्न आत्मन्य उपलभे सुखम
MBh 12.171.25
कामजानामि ते मूलं संकल्पात किल जायसे न तवां संकल्पयिष्यामि समूलॊ न भविष्यति
MBh 12.171.26
ईहा धनस्य न सुखा लब्ध्वा चिन्ता च भूयसी लब्धानाशॊ यथा मृत्युर लब्धं भवति वा न वा
MBh 12.171.27
परेत्य यॊ न लभते ततॊ दुःखतरं नु किम न च तुष्यति लब्धेन भूय एव च मार्गति
MBh 12.171.28
अनुतर्षुल एवार्थः सवादु गाङ्गम इवॊदकम मद विलापनम एतत तु परतिबुद्धॊ ऽसमि संत्यज
MBh 12.171.29
य इमं मामकं देहं भूतग्रामः समाश्रितः स यात्व इतॊ यथाकामं वसतां वा यथासुखम
MBh 12.171.30
न युष्मास्व इह मे परीतिः कामलॊभानुसारिषु तस्माद उत्सृज्य सर्वान वः सत्यम एवाश्रयाम्य अहम
MBh 12.171.31
सर्वभूतान्य अहं देहे पश्यन मनसि चात्मनः यॊगे बुद्धिं शरुते सत्त्वं मनॊ बरह्मणि धारयन
MBh 12.171.32
विहरिष्याम्य अनासक्तः सुखी लॊकान निरामयः यथा मा तवं पुनर नैवं दुःखेषु परनिधास्यसि
MBh 12.171.33
तवया हि मे परनुन्नस्य गतिर अन्या न विद्यते तृष्णा शॊकश्रमाणां हि तवं कामप्रभवः सदा
MBh 12.171.34
धननाशॊ ऽधिकं दुःखं मन्ये सर्वमहत्तरम जञातयॊ हय अवमन्यन्ते मित्राणि च धनच्युतम
MBh 12.171.35
अवज्ञान सहस्रैस तु दॊषाः कस्ततराधने धने सुखकला या च सापि दुःखैर विधीयते
MBh 12.171.36
धनम अस्येति पुरुषं पुरा निघ्नन्ति दस्यवः कलिश्यन्ति विविधैर दन्दैर नित्यम उद्वेजयन्ति च
MBh 12.171.37
मन्दलॊलुपता दुःखम इति बुद्धिं चिरान मया यद यद आलम्बसे कामतत तद एवानुरुध्यसे
MBh 12.171.38
अतत्त्वज्ञॊ ऽसि बालश च दुस्तॊषॊ ऽपूरणॊ ऽनलः नैव तवं वेत्थ सुलभं नैव तवं वेत्थ दुर्लभम
MBh 12.171.39
पातालम इव दुष्पूरॊ मां दुःखैर यॊक्तुम इच्छसि नाहम अद्य समावेष्टुं शक्यः कामपुनस तवया
MBh 12.171.40
निर्वेदम अहम आसाद्य दरव्यनाशाद यदृच्छया निर्वृतिं परमां पराप्य नाद्य कामान विचिन्तये
MBh 12.171.41
अतिक्लेशान सहामीह नाहं बुध्याम्य अबुद्धिमान निकृतॊ धननाशेन शये सर्वाङ्गविज्वरः
MBh 12.171.42
परित्यजामि कामत्वां हित्वा सर्वमनॊगतीः न तवं मया पुनः कामनस्यॊतेनेव रंस्यसे
MBh 12.171.43
कषमिष्ये ऽकषममाणानां न हिंसिष्ये च हिंसितः दवेष्य मुक्तः परियं वक्ष्याम्य अनादृत्य तद अप्रियम
MBh 12.171.44
तृप्तः सवस्थेन्द्रियॊ नित्यं यथा लब्धेन वर्तयन न सकामं करिष्यामि तवाम अहं शत्रुम आत्मनः
MBh 12.171.45
निर्वेदं निर्वृतिं तृप्तिं शान्तिं सत्यं दमं कषमाम सर्वभूतदयां चैव विद्धि मां शरणागतम
MBh 12.171.46
तस्मात कामश च लॊभश च तृष्णा कार्पण्यम एव च तयजन्तु मां परतिष्ठन्तं सत्त्वस्थॊ हय अस्मि सांप्रतम
MBh 12.171.47
परहाय कामं लॊभं च करॊधं पारुष्यम एव च नाद्य लॊभवशं पराप्तॊ दुःखं पराप्स्याम्य अनात्मवान
MBh 12.171.48
यद यत तयजति कामानां तत सुखस्याभिपूर्यते कामस्य वशगॊ नित्यं दुःखम एव परपद्यते
MBh 12.171.49
कामान वयुदस्य धुनुते यत किं चित पुरुषॊ रजः कामक्रॊधॊद्भवं दुःखम अह्रीर अरतिर एव च
MBh 12.171.50
एष बरह्म परविष्टॊ ऽहं गरीस्मे शीतम इव हरदम शाम्यामि परिनिर्वामि सुखम आसे च केवलम
MBh 12.171.51
यच च कामसुखं लॊके यच च दिव्यं महत सुखम तृष्णा कषयसुखस्यैते नार्हतः सॊदशीं कलाम
MBh 12.171.52
आत्मना सप्तमं कामं हत्वा शत्रुम इवॊत्तमम पराप्यावध्यं बरह्म पुरं राजेव सयाम अहं सुखी
MBh 12.171.53
एतां बुद्धिं समास्थाय मङ्किर निर्वेदम आगतः सर्वान कामान परित्यज्य पराप्य बरह्म महत सुखम
MBh 12.171.54
दम्य नाश कृते मङ्किर अमरत्वं किलागमत अछिनत काममूलं स तेन पराप महत सुखम
MBh 12.171.55
अत्राप्य उदाहरन्तीमम इतिहासं पुरातनम गीतं विदेहराजेन जनकेन परशाम्यता
MBh 12.171.56
अनन्तं बत मे वित्तं यस्य मे नास्ति किं चन मिथिलायां परदीप्तायां न मे दह्यति किं चन
MBh 12.171.57
अत्रैवॊदाहरन्तीमं बॊध्यस्य पदसंचयम निर्वेदं परति विन्यस्तं परतिबॊध युधिष्ठिर
MBh 12.171.58
बॊध्यं दान्तम ऋषिं राजा नहुषः पर्यपृच्छत निर्वेदाच छान्तिम आपन्नं शान्तं परज्ञान तर्पितम
MBh 12.171.59
उपदेशं महाप्राज्ञ शमस्यॊपदिशस्व मे कां बुद्धिं समनुध्याय शान्तश चरसि निर्वृतः
MBh 12.171.60
[बॊध्य] उपदेशेन वर्तामि नानुशास्मीह कं चन लक्षणं तस्य वक्ष्ये ऽहं तत सवयं परविमृश्यताम
MBh 12.171.61
पिङ्गला कुररः सर्पः सारङ्गान्वेषणं वने इषुकारः कुमारी च स एते गुरवॊ मम

🪷 The Honest Framing

This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.

Navigation

🪷 जय व्यास भगवान् 🪷