🪷 Mahābhārata · Śānti-Parva · Chapter 109
The Book of Peace · the great dharma-śāstra · Parva 12 · 28 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit
Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine
This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.
MBh 12.109local chapter route · Śānti-ParvaŚānti-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation
The Devanāgarī Yathārtha · 28 Shlokas
MBh 12.109.1
[य]
महान अयं धर्मपथॊ बहुशाखश च भारत
किं सविद एवेह धर्माणाम अनुष्ठेयतमं मतम
MBh 12.109.2
किं कार्यं सर्वधर्माणां गरीयॊ भवतॊ मतम
यथायं पुरुषॊ धर्मम इह च परेत्य चाप्नुयात
MBh 12.109.3
[भ]
मातापित्रॊर गुरूणां च पूजा बहुमता मम
अत्र युक्तॊ नरॊ लॊकान यशश च महद अश्नुते
MBh 12.109.4
यद एते हय अभिजानीयुः कर्म तात सुपूजिताः
धर्म्यं धर्मविरुद्धं वा तत कर्तव्यं युधिष्ठिर
MBh 12.109.5
न तैर अनभ्यनुज्ञातॊ धर्मम अन्यं परकल्पयेत
यम एते ऽभयनुजानीयुः स धर्म इति निश्चयः
MBh 12.109.6
एत एव तरयॊ लॊका एत एवाश्रमास तरयः
एत एव तरयॊ वेदा एत एव तरयॊ ऽगनयः
MBh 12.109.7
पिता हय अग्निर गार्हपत्यॊ माताग्निर दक्षिणः समृतः
गुरुर आहवनीयस तु साग्नित्रेता गरीयसी
MBh 12.109.8
तरिष्व अप्रमाद्यन्न एतेषु तरीँल लॊकान अवजेष्यसि
पितृवृत्त्या तव इमं लॊकं मातृवृत्त्या तथापरम
बरह्मलॊकं पुरॊर वृत्त्या नित्यम एव चरिष्यसि
MBh 12.109.9
सम्यग एतेषु वर्तस्व तरिषु लॊकेषु भारत
यशः पराप्स्यसि भद्रं ते धर्मं च सुमहाफलम
MBh 12.109.10
नैतान अतिशयेज जातु नात्यश्नीयान न दूषयेत
नित्यं परिचरेच चैव तद वै सुकृतम उत्तमम
कीर्तिं पुण्यं यशॊ लॊकान पराप्स्यसे च जनाधिप
MBh 12.109.11
सर्वे तस्यादृता लॊका यस्यैते तरय आदृताः
अनादृतास तु यस्यैते सर्वास तस्याफलाः करियाः
MBh 12.109.12
नैवायं न परॊ लॊकस तस्य चैव परंतप
अमानिता नित्यम एव यस्यैते गुरवस तरयः
MBh 12.109.13
न चास्मिन न परे लॊके यशस तस्य परकाशते
न चान्यद अपि कल्याणं पारत्रं समुदाहृतम
MBh 12.109.14
तेभ्य एव तु तत सर्वं कृत्यया विसृजाम्य अहम
तद आसीन मे शतगुणं सहस्रगुणम एव च
तस्मान मे संप्रकाशन्ते तरयॊ लॊका युधिष्ठिर
MBh 12.109.15
दशैव तु सदाचार्यः शरॊत्रियान अतिरिच्यते
दशाचार्यान उपाध्याय उपाध्यायान पिता दश
MBh 12.109.16
पितॄन दश तु मातैका सर्वां वा पृथिवीम अपि
गुरुत्वेनाभिभवति नास्ति मातृसमॊ गुरुः
गुरुर गरीयान पितृतॊ मातृतश चेति मे मतिः
MBh 12.109.17
उभौ हि माता पितरौ जन्मनि वयुपयुज्यतः
शरीरम एतौ सृजतः पिता माता च भारत
आचार्य शिष्टा या जातिः सा दिव्या साजरा मरा
MBh 12.109.18
अवध्या हि सदा माता पिता चाप्य अपकारिणौ
न संदुष्यति तत कृत्वा न च ते दूषयन्ति तम
धर्माय यतमानानां विदुर देवाः सहर्षिभिः
MBh 12.109.19
य आवृणॊत्य अवितथेन कर्णाव; ऋतं बरुवन्न अमृतं संप्रयच्छन
तं वै मन्ये पितरं मातरं च; तस्मै न दरुह्येत कृतम अस्य जानन
MBh 12.109.20
विद्यां शरुत्वा ये गुरुं नाद्रियन्ते; परत्यासन्नं मनसा कर्मणा वा
यथैव ते गुरुभिर भावनीयास; तथा तेषां गुरवॊ ऽपय अर्चनीयाः
MBh 12.109.21
तस्मात पूजयितव्याश च संविभज्याश च यत्नतः
गुरवॊ ऽरचयितव्याश च पुराणं धर्मम इच्छता
MBh 12.109.22
येन परीताश च पितरस तेन परीतः पितामहः
परिणाति मातरं येन पृथिवी तेन पूजिता
MBh 12.109.23
येन परीणात्य उपाध्यायं तेन सयाद बरह्म पूजितम
मातृतः पितृतश चैव तस्मात पूज्यतमॊ गुरुः
ऋषयश च हि देवाय परीयन्ते पितृभिः सह
MBh 12.109.24
न केन चन वृत्तेन हय अवज्ञेयॊ गुरुर भवेत
न च माता न च पिता तादृशॊ यादृशॊ गुरुः
MBh 12.109.25
न ते ऽवमानम अर्हन्ति न च ते दूषयन्ति तम
गुरूणाम एव सत्कारं विदुर देवाः सहर्षिभिः
MBh 12.109.26
उपाध्यायं पितरं मातरं च; ये ऽभिद्रुह्यन्ति मनसा कर्मणा वा
तेषां पापं भरूणहत्याविशिष्टं; तस्मान नान्यः पापकृद अस्ति लॊके
MBh 12.109.27
मित्र दरुहः कृतघ्नस्य सत्रीघ्नस्य पिशुनस्य च
चतुर्णां वयम एतेषां निष्कृतिं नानुशुश्रुमः
MBh 12.109.28
एतत सर्वम अतिदेशेन सृष्टं; यत कर्तव्यं पुरुषेणेह लॊके
एतच छरेयॊ नान्यद अस्माद विशिष्टं; सर्वान धर्मान अनुसृत्यैतद उक्तम
🪷 The Honest Framing
This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.
Navigation
- ← Śānti-Parva chapter-index (353 chapters)
- ← Mahābhārata master-index (all 18 Parvas)
- ← Previous chapter · Śānti-Parva Ch 108
- Next chapter · Śānti-Parva Ch 110 →
🪷 जय व्यास भगवान् 🪷