🪷 Mahābhārata · Śānti-Parva · Chapter 108
The Book of Peace · the great dharma-śāstra · Parva 12 · 31 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit
Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine
This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.
MBh 12.108local chapter route · Śānti-ParvaŚānti-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation
The Devanāgarī Yathārtha · 31 Shlokas
MBh 12.108.1
[य]
बराह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परंतप
धर्मॊ वृत्तं च वृत्तिश च वृत्त्युपायफलानि च
MBh 12.108.2
राज्ञां वृत्तं च कॊशश च कॊशसंजननं महत
अमात्यगुणवृद्धिश च परकृतीनां च वर्धनम
MBh 12.108.3
षाड्गुण्य गुणकल्पश च सेना नीतिस तथैव च
दुष्टस्य च परिज्ञानम अदुष्टस्य च लक्षणम
MBh 12.108.4
समहीनाधिकानां च यथावल लक्षणॊच्चयः
मध्यमस्य च तुष्ट्यर्थं यथा सथेयं विवर्धता
MBh 12.108.5
कषीणसंग्रह वृत्तिश च यथावत संप्रकीर्तिता
लभुनादेश रूपेण गरन्थ यॊगेन भारत
MBh 12.108.6
विजिगीषॊस तथा वृत्तम उक्तं चैव तथैव ते
गणानां वृत्तिम इच्छामि शरॊतुं मतिमतां वर
MBh 12.108.7
यथा गणाः परवर्धन्ते न भिद्यन्ते च भारत
अरीन हि विजिगीषन्ते सुहृदः पराप्नुवन्ति च
MBh 12.108.8
भेदमूलॊ विनाशॊ हि गणानाम उपलभ्यते
मन्त्रसंवरणं दुःखं बहूनाम इति मे मतिः
MBh 12.108.9
एतद इच्छाम्य अहं शरॊतुं निखिलेन परंतप
यथा च ते न भिद्येरंस तच च मे बरूहि पार्थिव
MBh 12.108.10
[भ]
गणानां च कुलानां च राज्ञां च भरतर्षभ
वैरसंदीपनाव एतौ लॊभामर्षौ जनाधिप
MBh 12.108.11
लॊभम एकॊ हि वृणुते ततॊ ऽमर्षम अनन्तरम
तौ कषयव्यय संयुक्ताव अन्यॊन्यजनिताश्रयौ
MBh 12.108.12
चारमन्त्रबलादानैः सामदानविभेदनैः
कषयव्यय भयॊपायैः कर्शयन्तीतरेतरम
MBh 12.108.13
तत्र दानेन भिद्यन्ते गणाः संघातवृत्तयः
भिन्ना विमनसः सर्वे गच्छन्त्य अरिवशं भयात
MBh 12.108.14
भेदाद गणा विनश्यन्ति भिन्नाः सूपजपाः परैः
तस्मात संघातयॊगेषु परयतेरन गणाः सदा
MBh 12.108.15
अर्था हय एवाधिगम्यन्ते संघातबलपौरुषात
बाह्याश च मैत्रीं कुर्वन्ति तेषु संघातवृत्तिषु
MBh 12.108.16
जञानवृद्धान परशंसन्तः शुश्रूषन्तः परस्परम
विनिवृत्ताभिसंधानाः सुखम एधन्ति सर्वशः
MBh 12.108.17
धर्मिष्ठान वयवहारांश च सथापयन्तश च शास्त्रतः
यथावत संप्रवर्तन्तॊ विवर्धन्ते गणॊत्तमाः
MBh 12.108.18
पुत्रान भरातॄन निगृह्णन्तॊ विनये च सदा रताः
विनीतांश च परगृह्णन्तॊ विवर्धन्ते गणॊत्तमाः
MBh 12.108.19
चारमन्त्रविधानेषु कॊशसंनिचयेषु च
नित्ययुक्ता महाबाहॊ वर्धन्ते सर्वतॊ गणाः
MBh 12.108.20
पराज्ञाञ शूरान महेष्वासान कर्मसु सथिरपौरुषान
मानयन्तः सदा युक्ता विवर्धन्ते गणा नृप
MBh 12.108.21
दरव्यवन्तश च शूराश च शस्त्रज्ञाः शास्त्रपारगाः
कृच्छ्रास्व आपत्सु संमूढान गणान उत्तारयन्ति ते
MBh 12.108.22
करॊधॊ भेदॊ भयॊ दण्डः कर्शनं निग्रहॊ वधः
नयन्त्य अरिवशं सद्यॊ गणान भरतसत्तम
MBh 12.108.23
तस्मान मानयितव्यास ते गणमुख्याः परधानतः
लॊकयात्रा समायत्ता भूयसी तेषु पार्थिव
MBh 12.108.24
मन्त्रगुप्तिः परधानेषु चारश चामित्रकर्शन
न गणाः कृत्स्नशॊ मन्त्रं शरॊतुम अर्हन्ति भारत
MBh 12.108.25
गणमुख्यैस तु संभूय कार्यं गणहितं मिथः
पृथग गणस्य भिन्नस्य विमतस्य ततॊ ऽनयथा
अर्थाः परत्यवसीदन्ति तथानर्था भवन्ति च
MBh 12.108.26
तेषाम अन्यॊन्यभिन्नानां सवशक्तिम अनुतिष्ठताम
निग्रहः पण्डितैः कार्यः कषिप्रम एव परधानतः
MBh 12.108.27
कुलेषु कलहा जाताः कुलवृद्धैर उपेक्षिताः
गॊत्रस्य राजन कुर्वन्ति गणसंभेद कारिकाम
MBh 12.108.28
आभ्यन्तरं भयं रक्ष्यं सुरक्ष्यं बाह्यतॊ भयम
अभ्यन्तराद भयं जातं सद्यॊ मूलं निकृन्तति
MBh 12.108.29
अकस्मात करॊधलॊभाद वा मॊहाद वापि सवभावजात
अन्यॊन्यं नाभिभाषन्ते तत्पराभव लक्षणम
MBh 12.108.30
जात्या च सदृशाः सर्वे कुलेन सदृशास तथा
न तु शौर्येण बुद्ध्या वा रूपद्रव्येण वा पुनः
MBh 12.108.31
भेदाच चैव परमादाच च नाम्यन्ते रिपुभिर गणाः
तस्मात संघातम एवाहुर गणानां शरणं महत
🪷 The Honest Framing
This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.
Navigation
- ← Śānti-Parva chapter-index (353 chapters)
- ← Mahābhārata master-index (all 18 Parvas)
- ← Previous chapter · Śānti-Parva Ch 107
- Next chapter · Śānti-Parva Ch 109 →
🪷 जय व्यास भगवान् 🪷