🪷 Mahābhārata · Śānti-Parva · Chapter 104

The Book of Peace · the great dharma-śāstra · Parva 12 · 52 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit

Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine

This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.

MBh 12.104local chapter route · Śānti-ParvaŚānti-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation

The Devanāgarī Yathārtha · 52 Shlokas

MBh 12.104.1
[य] कथं मृदौ कथं तीक्ष्णे महापक्षे च पार्थिव अरौ वर्तेत नृपतिस तन मे बरूहि पितामह
MBh 12.104.2
[भ] अत्राप्य उदाहरन्तीमम इतिहासं पुरातनम बृहस्पतेश च संवादम इन्द्रस्य च युधिष्ठिर
MBh 12.104.3
बृहस्पतिं देवपतिर अभिवाद्य कृताञ्जलिः उपसंगम्य पप्रच्छ वासवः परवीरहा
MBh 12.104.4
अहितेषु कथं बरह्मन वर्तयेयम अतन्द्रितः असमुच्छिद्य चैवैनान नियच्छेयम उपायतः
MBh 12.104.5
सेनयॊर वयतिषङ्गेण जयः साधारणॊ भवेत किं कुर्वाणं न मां जह्याज जवलिता शरीः परतापिनी
MBh 12.104.6
ततॊ धर्मार्थकामानां कुशलः परतिभानवान राजधर्मविधानज्ञः परत्युवाच पुरंदरम
MBh 12.104.7
न जातु कलहेनेच्छेन नियन्तुम अपकारिणः बाल संसेवितं हय एतद यद अमर्षॊ यद अक्षमा न शत्रुर विवृतः कार्यॊ वधम अस्याभिकाङ्क्षता
MBh 12.104.8
करॊधं बलम अमर्षं च नियम्यात्मजम आत्मनि अमित्रम उपसेवेत विश्वस्तवद अविश्वसन
MBh 12.104.9
परियम एव वदेन नित्यं नाप्रियं किं चिद आचरेत विरमेच छुष्क वैरेभ्यः कण्ठायासं च वर्जयेत
MBh 12.104.10
यथा वैतंसिकॊ युक्तॊ दविजानां सदृशस्वनः तान दविजान कुरुते वश्यांस तथायुक्तॊ महीपतिः वशं चॊपनयेच छत्रून निहन्याच च पुरंदर
MBh 12.104.11
न नित्यं परिभूयारीन सुखं सवपिति वासव जागर्त्य एव च दुष्टात्मा संकरे ऽगनिर इवॊत्थितः
MBh 12.104.12
न संनिपातः कर्तव्यः सामान्ये विजये सति विश्वास्यैवॊपसंन्यास्यॊ वशे कृत्वा रिपुः परभॊ
MBh 12.104.13
संप्रधार्य सहामात्यैर मन्त्रविद्भिर महात्मभिः उपेक्षमाणॊ ऽवज्ञाते हृदयेनापराजितः
MBh 12.104.14
अथास्य परहरेत काले किं चिद विचलिते पदे दण्डं च दूषयेद अस्य पुरुषैर आप्तकारिभिः
MBh 12.104.15
आदिमध्यावसानज्ञः परच्छन्नं च विचारयेत बलानि दूषयेद अस्य जानंश चैव परमाणतः
MBh 12.104.16
भेदेनॊपप्रदानेन संसृजन्न औषधैस तथा न तव एव चेल संसर्गं रचयेद अरिभिः सह
MBh 12.104.17
दीर्घकालम अपि कषान्त्वा विहन्याद एव शातवान कालाकाङ्क्षी यामयेच च यथा विष्रम्भम आप्नुयुः
MBh 12.104.18
न सद्यॊ ऽरीन विनिर्हन्याद दृष्टस्य विजयॊ ऽजवरः न यः शल्यं घट्टयति नवं च कुरुते वरणम
MBh 12.104.19
पराप्ते च परहरेत काले न स संवर्तते पुनः हन्तुकामस्य देवेन्द्र पुरुषस्य रिपुं परति
MBh 12.104.20
यः कालॊ हि वयतिक्रामेत पुरुषं कालकाङ्क्षिणम दुर्लभः स पुनः कालः कालधर्मचिकीर्षुणा
MBh 12.104.21
और्जस्थ्यं विजयेद एवं संगृह्णन साधु संमतान कालेन साधयेन नित्यं नाप्राप्ते ऽभिनिपीडयेत
MBh 12.104.22
विहाय कामं करॊधं च तथाहंकारम एव च युक्तॊ विवरम अन्विच्छेद अहितानां पुरंदर
MBh 12.104.23
मार्दवं दण्ड आलस्यं परमादश च सुरॊत्तम मायाश च विविधाः शक्र साधयन्त्य अविचक्षणम
MBh 12.104.24
निहत्यैतानि चत्वारि मायां परतिविधाय च ततः शक्नॊति शत्रूणां परहर्तुम अविचारयन
MBh 12.104.25
यदैवैकेन शक्येत गुह्यं कर्तुं तदाचरेत यच्छन्ति सचिवा गुह्यं मिथॊ विद्रावयन्त्य अपि
MBh 12.104.26
अशक्यम इति कृत्वा वा ततॊ ऽनयैः संविदं चरेत बरह्मदण्डम अदृष्टेषु दृष्टेषु चतुरङ्गिणीम
MBh 12.104.27
भेदं च परथमं युञ्ज्यात तूष्णीं दण्डं तथैव च काले परयॊजयेद राजा तस्मिंस तस्मिंस तदा तदा
MBh 12.104.28
परणिपातं च गच्छेत काले शत्रॊर बलीयसः युक्तॊ ऽसय वधम अन्विच्छेद अप्रमत्तः परमाद्यतः
MBh 12.104.29
परणिपातेन दानेन वाचा मधुरया बरुवन अमित्रम उपसेवेत न तु जातु विशङ्कयेत
MBh 12.104.30
सथानानि शङ्कितानां च नित्यम एव विवर्जयेत न च तेष्व आश्वसेद दरुग्ध्वा जागर्तीह निराकृताः
MBh 12.104.31
न हय अतॊ दुष्करं कर्म किं चिद अस्ति सुरॊत्तम यथा विविधवृत्तानाम ऐश्वर्यम अमराधिप
MBh 12.104.32
तथा विविधशीलानाम अपि संभव उच्यते यतेत यॊगम आस्थाय मित्रामित्रान अवारयन
MBh 12.104.33
मृदुम अप्य अवमन्यन्ते तीक्ष्णाद उद्विजते जनः मातीक्ष्णॊ मामृदुर भूस तवं तीक्ष्णॊ भव मृदुर भव
MBh 12.104.34
यथा वप्रे वेगवति सर्वतः संप्लुतॊदके नित्यं विवरणाद बाधस तथा राज्यं परमाद्यतः
MBh 12.104.35
न बनून अभियुञ्जीत यौगपद्येन शात्रवान साम्ना दानेन भेदेन दण्डेन च पुरंदर
MBh 12.104.36
एकैकम एषां निष्पिंषञ शिष्टेषु निपुणं चरेत न च शक्तॊ ऽपि मेधावी सर्वान एवारभेन नृपः
MBh 12.104.37
यदा सयान महती सेना हयनागरथाकुला पदातियन्त्र बहुला सवनुरक्ता षडङ्गिनी
MBh 12.104.38
यदा बहुविधां वृद्धिं मन्यते परतिलॊमतः तदा वृवृत्य परहरेद दस्यूनाम अविचारयन
MBh 12.104.39
न साम दण्डॊपनिषत परशस्यते; न मार्दवं शत्रुषु यात्रिकं सदा न सस्यघातॊ न च संकरक्रिया; न चापि भूयः परकृतेर विचारणा
MBh 12.104.40
माया विभेदानुपसर्जनानि; पापं तथैव सपश संप्रयॊगात आप्तैर मनुष्यैर उपचारयेत; पुरेषु राष्ट्रेषु च संप्रयुक्तः
MBh 12.104.41
पुराणि चैषाम अनुसृत्य भूमिपाः; पुरेषु भॊगान निखिलान इहाजयन पुरेषु नीतिं विहितां यथाविधि; परयॊजयन्तॊ बह वृत्र सूदन
MBh 12.104.42
परदाय गूढानि वसूनि नाम; परच्छिद्य भॊगान अवधाय च सवान दुष्टाः सवदॊषैर इति कीर्तयित्वा; पुरेषु राष्ट्रेषु च यॊजयन्ति
MBh 12.104.43
तथैव चान्यै रतिशास्त्रवेदिभिः; सवलंकृतैः शास्त्रविधानदृष्टिभिः सुशिक्षितैर भाष्य कथा विशारदैः; परेषु कृत्यान उपधारयस्व
MBh 12.104.44
[इन्द्र] कानि लिङ्गानि दुष्टस्य भवन्ति दविजसत्तम कथं दुष्टं विजानीयाद एतत पृष्टॊ बरवीहि मे
MBh 12.104.45
[बृहस्पति] परॊक्षम अगुणान आह सद्गुणान अभ्यसूयति परैर वा कीर्त्यमानेषु तूष्णीम आस्ते पराङ्मुखः
MBh 12.104.46
तूष्णीं भावे ऽपि हि जञानं न चेद भवति कारणम विश्वासम ओष्ठसंदंशं शिरसश च परकम्पनम
MBh 12.104.47
करॊत्य अभीक्ष्णं संसृष्टम असंसृष्टश च भाषते अदृष्टितॊ विकुरुते दृष्ट्वा वा नाभिभाषते
MBh 12.104.48
पृथग एत्य समश्नाति नेदम अद्य यथाविधि आसने शयने याने भावा लक्ष्या विशेषतः
MBh 12.104.49
आर्तिर आर्ते परिये परीतिर एतावन मित्र लक्षणम विपरीतं तु बॊद्धव्यम अरिलक्षणम एव तत
MBh 12.104.50
एतान्य एवं यथॊक्तानि बुध्येथास तरिदशाधिप पुरुषाणां परदुष्टानां सवभावॊ बलवत्तरः
MBh 12.104.51
इति दुष्टस्य विज्ञानम उक्तं ते सुरसत्तम निशाम्य शास्त्रतत्त्वार्थं यथावद अमरेश्वरः
MBh 12.104.52
[भ] स तद वचः शत्रुनिबर्हणे रतस; तथा चकारावितथं बृहस्पतेः चचार काले विजयाय चारिहा; वशं च शत्रून अनयत पुरंदरः

🪷 The Honest Framing

This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.

Navigation

🪷 जय व्यास भगवान् 🪷