🪷 Mahābhārata · Śānti-Parva · Chapter 103
The Book of Peace · the great dharma-śāstra · Parva 12 · 41 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit
Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine
This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.
MBh 12.103local chapter route · Śānti-ParvaŚānti-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation
The Devanāgarī Yathārtha · 41 Shlokas
MBh 12.103.1
[य]
जैत्र्या वा कानि रूपाणि भवन्ति पुरुषर्षभ
पृतनायाः परशस्तानि तानीहेच्छामि वेदितुम
MBh 12.103.2
[भ]
जैत्र्या वा यानि रूपाणि भवन्ति पुरुषर्षभ
पृतनायाः परशस्तानि तानि वक्ष्यामि सर्वशः
MBh 12.103.3
दैवं पूर्वं विकुरुते मानुषे कालचॊदिते
तद विद्वांसॊ ऽनुपश्यन्ति जञानदीर्घेण चक्षुषा
MBh 12.103.4
परायश्चित्त विधिं चात्र जपहॊमांश च तद विदुः
मङ्गलानि च कुर्वन्तः शमयन्त्य अहितान्य अपि
MBh 12.103.5
उदीर्णमनसॊ यॊधा वाहनानि च भारत
यस्यां भवन्ति सेनायां धरुवं तस्यां जयं वदेत
MBh 12.103.6
अन्व एनां वायवॊ वान्ति तथैवेन्द्र धनूंषि च
अनुप्लवन्ते मेघाश च तथादित्यस्य रश्मयः
MBh 12.103.7
गॊमायवश चानुलॊमा वडा गृध्राश च सर्वशः
आचरेयुर यदा सेनां तदा सिद्धिर अनुत्तमा
MBh 12.103.8
परसन्नभाः पावक ऊर्ध्वरश्मिः; परदक्षिणावर्तशिखॊ विधूमः
पुण्या गन्धाश चाहुतीनां परवान्ति; जयस्यैतद भाविनॊ रूपम आहुः
MBh 12.103.9
गम्भीरशब्दाश च महास्वनाश च; शङ्खाश च भेर्यश च नदन्ति यत्र
युयुत्सवश चाप्रतीपा भवन्ति; जयस्यैतद भाविनॊ रूपम आहुः
MBh 12.103.10
इष्टा मृगाः पृष्ठतॊ वामतश च; संप्रस्थितानां च गमिष्यतां च
जिघांसतां दक्षिणाः सिद्धिम आहुर; ये तव अग्रतस ते परतिषेधयन्ति
MBh 12.103.11
मङ्गल्य शब्दाः शकुना वदन्ति; हंसाः करौञ्चाः शतपत्राश च चाषाः
हृष्टा यॊधाः सत्त्ववन्तॊ भवन्ति; जयस्यैतद भाविनॊ रूपम आहुः
MBh 12.103.12
शस्त्रैः पतैः कवचैर केतुभिश च; सुभानुभिर मुखवर्णैश च यूनाम
भराजिष्मती दुष्प्रतिप्रेक्षणीया; येषां चमूस ते ऽभिभवन्ति शत्रून
MBh 12.103.13
शुश्रूषवश चानभिमानिनश च; परस्परं सौहृदम आस्थिताश च
येषां यॊधाः शौचम अनुष्ठिताश च; जयस्यैतद भाविनॊ रूपम आहुः
MBh 12.103.14
शब्दाः सपर्शास तथा गन्धा विचरन्ति मनःप्रियाः
धैर्यं चाविशते यॊधान विजयस्य मुखं तु तत
MBh 12.103.15
इष्टॊ वामः परविष्टस्य दक्षिणः परविविक्षतः
पश्चात संसाधयत्य अर्थं पुरस्तात परतिषेधति
MBh 12.103.16
संभृत्य महतीं सेनां चतुरङ्गां युधिष्ठिर
साम्नैवावर्तने पूर्वं परयतेथास तथॊ युधि
MBh 12.103.17
जघन्य एष विजयॊ यद युद्धं नाम भारत
यादृच्छिकॊ युधि जयॊ दैवॊ वेति विचारणम
MBh 12.103.18
अपाम इव महावेगस तरस्ता मृगगणा इव
दुर्निवार्यतमा चैव परभग्ना महती चमूः
MBh 12.103.19
भग्ना इत्य एव भज्यन्ते विद्वांसॊ ऽपि न कारणम
उदारसारा महती रुरुसंघॊपमा चमूः
MBh 12.103.20
परस्परज्ञाः संहृष्टास तयक्तप्राणाः सुनिश्चिताः
अपि पञ्चाशतिः शूरा मृद्नन्ति परवाहिनीम
MBh 12.103.21
अथ वा पञ्च षट सप्त सहिताः कृतनिश्चयाः
कुलीनाः पूजिताः सम्यग विजयन्तीह शात्रवान
MBh 12.103.22
संनिपातॊ न गन्तव्यः शक्ये सति कथं चन
सान्त्वभेद परदानानां युद्धम उत्तरम उच्यते
MBh 12.103.23
संसर्पणाद धि सेनाया भयं भीरून परबाधते
वज्राद इव परज्वलिताद इयं कव नु पतिष्यति
MBh 12.103.24
अभिप्रयातां समितिं जञात्वा ये परतियान्त्य अथ
तेषां सपन्दन्ति गात्राणि यॊधानां विषयस्य च
MBh 12.103.25
विषयॊ वयथते राजन सर्वः सस्थाणु जङ्गमः
शस्त्रप्रताप तप्तानां मज्जा सीदति देहिनाम
MBh 12.103.26
तेषां सान्त्वं करूर मिश्रं परणेतव्यं पुनः पुनः
संपीड्यमाना हि परे यॊगम आयान्ति सर्वशः
MBh 12.103.27
अन्तराणां च भेदार्थं चारान अभ्यवचारयेत
यश च तस्मात परॊ राजा तेन संधिः परशस्यते
MBh 12.103.28
न हि तस्यान्यथा पीडा शक्या कर्तुं तथाविधा
यथा सार्धम अमित्रेण सर्वतः परतिबाधनम
MBh 12.103.29
कषमा वै साधु माया हि न हि साध्व अक्षमा सदा
कषमायाश चाक्षमायाश च विद्धि पार्थ परयॊजनम
MBh 12.103.30
विजित्य कषममाणस्य यशॊ राज्ञॊ ऽभिवर्धते
महापराधा हय अप्य अस्मिन विश्वसन्ति हि शत्रवः
MBh 12.103.31
मन्यते कर्शयित्वा तु कषमा साध्व इति शम्बरः
असंतप्तं तु यद दारु परत्येति परकृतिं पुनः
MBh 12.103.32
नैतत परशंसन्त्य आचार्या न च साधु निदर्शनम
अक्लेशेनाविनाशेन नियन्तव्याः सवपुत्रवत
MBh 12.103.33
दवेष्यॊ भवति भूतानाम उग्रॊ राजा युधिष्ठिर
मृदुम अप्य अवमन्यन्ते तस्माद उभय भाग भवेत
MBh 12.103.34
परहरिष्यन परियं बरूयात परहरन्न अपि भारत
परहृत्य च कृपायेत शॊचन्न इव रुदन्न इव
MBh 12.103.35
न मे परियं यत स हतः संप्राहैवं पुरॊ वचः
न चकर्थ च मे वाक्यम उच्यमानः पुनः पुनः
MBh 12.103.36
अहॊ जीवितम आकाङ्क्षे नेदृशॊ वधम अर्हति
सुदुर्लभाः सुपुरुषाः संग्रामेष्व अपलायिनः
MBh 12.103.37
कृतं ममाप्रियं तेन येनायं निहतॊ मृधे
इति वाचा वदन हन्तॄन पूजयेत रहॊगतः
MBh 12.103.38
हन्तॄणां चाहतानां च यत कुर्युर अपराधिनः
करॊशेद बाहुं परगृह्यापि चिकीर्षञ जनसंग्रहम
MBh 12.103.39
एवं सर्वास्व अवस्थासु सान्त्वपूर्वं समाचरन
परियॊ भवति भूतानां धर्मज्ञॊ वीतभीर नृपः
MBh 12.103.40
विश्वासं चात्र गच्छन्ति सर्वभूतानि भारत
विश्वस्तः शक्यते भॊक्तुं यथाकामम उपस्थितः
MBh 12.103.41
तस्माद विश्वासयेद राजा सर्वभूतान्य अमायया
सर्वतः परिरक्षेच च यॊ महीं भॊक्तुम इच्छति
🪷 The Honest Framing
This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.
Navigation
- ← Śānti-Parva chapter-index (353 chapters)
- ← Mahābhārata master-index (all 18 Parvas)
- ← Previous chapter · Śānti-Parva Ch 102
- Next chapter · Śānti-Parva Ch 104 →
🪷 जय व्यास भगवान् 🪷