🪷 Mahābhārata · Aśvamedhika-Parva · Chapter 60

The Book of the Horse-Sacrifice · Parva 14 · 41 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit

Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine

This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.

MBh 14.60local chapter route · Aśvamedhika-ParvaAśvamedhika-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation

The Devanāgarī Yathārtha · 41 Shlokas

MBh 14.60.1
[व] कथयन्न एव तु तदा वासुदेवः परतापवान महाभारत युद्धं तत कथान्ते पितुर अग्रतः
MBh 14.60.2
अभिमन्यॊर वधं वीरः सॊ ऽतयक्रामत भारत अप्रियं वसुदेवस्य मा भूद इति महामनाः
MBh 14.60.3
मा दौहित्र वधं शरुत्वा वसुदेवॊ महात्ययम दुःखशॊकाभिसंतप्तॊ भवेद इति महामतिः
MBh 14.60.4
सुभद्रा तु तम उत्क्रान्तम आत्मजस्य वधं रणे आचक्ष्व कृष्ण सौभद्रवधम इत्य अपतद भुवि
MBh 14.60.5
ताम अपश्यन निपतितां वसुदेवः कषितौ तदा दृष्ट्वैव च पपातॊर्व्यां सॊ ऽपि दुःखेन मूर्छितः
MBh 14.60.6
ततः स दौहित्र वधाद दुःखशॊकसमन्वितः वसुदेवॊ महाराज कृष्णं वाक्यम अथाब्रवीत
MBh 14.60.7
ननु तवं पुण्डरीकाक्ष सत्यवाग भुवि विश्रुतः यद दौहित्र वधं मे ऽदय न खयापयसि शत्रुहन
MBh 14.60.8
तद भागिनेय निधनं तत्त्वेनाचक्ष्व मे विभॊ सदृशाक्षस तव कथं शत्रुभिर निहतॊ रणे
MBh 14.60.9
दुर्मरं बत वार्ष्णेय काले ऽपराप्ते नृभिः सदा यत्र मे दृदयं दुःखाच छतधा न विदीर्यते
MBh 14.60.10
किम अब्रवीत तवा संग्रामे सुभद्रां मातरं परति मां चापि पुण्डरीकाक्ष चपलाक्षः परियॊ मम
MBh 14.60.11
आहवं पृष्ठतः कृत्वा कच चिन न निहतः परैः कच चिन मुखं न गॊविन्द तेनाजौ विकृतं कृतम
MBh 14.60.12
स हि कृष्ण महातेजाः शलाघन्न इव ममाग्रतः बालभावेन विजयम आत्मनॊ ऽकथयत परभुः
MBh 14.60.13
कच चिन न विकृतॊ बालॊ दरॊणकर्णकृपादिभिः धरण्यां निहतः शेते तन ममाचक्ष्व केशव
MBh 14.60.14
स हि दरॊणं च भीष्मं च कर्णं च रथिनां वरम सपर्धते सम रणे नित्यं दुहितुः पुत्रकॊ मम
MBh 14.60.15
एवंविधं बहु तदा विलपन्तं सुदुःखितम पितरं दुःखिततरॊ गॊविन्दॊ वाक्यम अब्रवीत
MBh 14.60.16
न तेन विकृतं वक्त्रं कृतं संग्राममूर्धनि न पृष्ठतः कृतश चापि संग्रामस तेन दुस्तरः
MBh 14.60.17
निहत्य पृथिवीपालान सहस्रशतसंघशः खेदितॊ दरॊणकर्णाभ्यां दौःशासनि वशंगतः
MBh 14.60.18
एकॊ हय एकेन सततं युध्यमानॊ यदि परभॊ न स शक्येत संग्रामे निहन्तुम अपि वज्रिणा
MBh 14.60.19
समाहूते तु संग्रामे पार्थे संशप्तकैस तदा पर्यवार्यत संक्रुद्धैः स दरॊणादिभिर आहवे
MBh 14.60.20
ततः शत्रुक्षयं कृत्वा सुमहान्तं रणे पितुः दौहित्रस तव वार्ष्णेय दौः शासनि वशंगतः
MBh 14.60.21
नूनं च स गतः सवर्गं जहि शॊकं महामते न हि वयसनम आसाद्य सीदन्ते सन नराः कव चित
MBh 14.60.22
दरॊणकर्णप्रभृतयॊ येन परतिसमासिताः रणे महेन्द्रप्रतिमाः स कथं नाप्नुयाद दिवम
MBh 14.60.23
स शॊकं जहि दुर्धर्षं मा च मन्युवशं गमः शस्त्रपूतां हि स गतिं गतः परपुरंजयः
MBh 14.60.24
तस्मिंस तु निहते वीरे सुभद्रेयं सवसा मम दुःखार्तार्थॊ पृथां पराप्य कुररीव ननाद ह
MBh 14.60.25
दरौपदीं च समासाद्य पर्यपृच्छत दुःखिता आर्ये कव दारकाः सर्वे दरष्टुम इच्छामि तान अहम
MBh 14.60.26
अस्यास तु वचनं शरुत्वा सर्वास ताः कुरु यॊषितः भुजाभ्यां परिगृह्यैनां चुक्रुशुः परमार्तवत
MBh 14.60.27
उत्तरां चाब्रवीद भद्रा भद्रे भर्ता कव ते गतः कषिप्रम आगमनं मह्यं तस्मै तवं वेदयस्व ह
MBh 14.60.28
ननु नाम स वैराटि शरुत्वा मम गिरं पुरा भवनान निष्पतत्य आशु कस्मान नाभ्येति ते पतिः
MBh 14.60.29
अभिमन्यॊ कुशलिनॊ मातुलास ते महारथाः कुशलं चाब्रुवन सर्वे तवां युयुत्सुम इहागतम
MBh 14.60.30
आचक्ष्व मे ऽदय संग्रामं यथापूर्वम अरिंदम कस्माद एव विपलतीं नाद्येह परतिभाषसे
MBh 14.60.31
एवमादि तु वार्ष्णेय्यास तद अस्याः परिदेवितम शरुत्वा पृथा सुदुःखार्ता शनैर वाक्यम अथाब्रवीत
MBh 14.60.32
सुभद्रे वासुदेवेन तथा सात्यकिना रणे पित्रा च पालितॊ बालः स हतः कालधर्मणा
MBh 14.60.33
ईदृशॊ मर्त्यधर्मॊ ऽयं मा शुचॊ यदुनन्दिनि पुत्रॊ हि तव दुर्धर्षः संप्राप्तः परमां गतिम
MBh 14.60.34
कुले महति जातासि कषत्रियाणां महात्मनाम मा शुचश चपलाक्षं तवं पुण्डरीकनिभेक्षणे
MBh 14.60.35
उत्तरां तवम अवेक्षस्व गर्भिणीं मा शुचः शुभे पुत्रम एषा हि तस्याशु जनयिष्यति भामिनी
MBh 14.60.36
एवम आश्वासयित्वैनां कुन्ती यदुकुलॊद्वह विहाय शॊकं दुर्धर्षं शराद्धम अस्य हय अकल्पयत
MBh 14.60.37
समनुज्ञाप्य धर्मज्ञा राजानं भीमम एव च यमौ यमॊपमौ चैव ददौ दानान्य अनेकशः
MBh 14.60.38
ततः परदाय बह्वीर गा बराह्मणेभ्यॊ यदूद्वह समहृष्यत वार्ष्णेयी वैराटीं चाब्रवीद इदम
MBh 14.60.39
वैराटि नेह संतापस तवया कार्यॊ यशस्विनि भर्तारं परति सुश्रॊणिगर्भस्थं रक्ष मे शिशुम
MBh 14.60.40
एवम उक्त्वा ततः कुन्ती विरराम महाद्युते ताम अनुज्ञाप्य चैवेमां सुभद्रां समुपानयम
MBh 14.60.41
एवं स निधनं पराप्तॊ दौहित्रस तव माधव संतापं जहि दुर्धर्ष मा च शॊके मनः कृथाः

🪷 The Honest Framing

This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.

Navigation

🪷 जय व्यास भगवान् 🪷