🪷 Mahābhārata · Aśvamedhika-Parva · Chapter 43

The Book of the Horse-Sacrifice · Parva 14 · 40 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit

Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine

This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.

MBh 14.43local chapter route · Aśvamedhika-ParvaAśvamedhika-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation

The Devanāgarī Yathārtha · 40 Shlokas

MBh 14.43.1
[बर] मनुष्याणां तु राजन्यः कषत्रियॊ मध्यमॊ गुणः कुञ्जरॊ वाहनानां च सिंहश चारण्यवासिनाम
MBh 14.43.2
अविः पशूनां सर्वेषाम आखुश च बिलवासिनाम गवां गॊवृषभश चैव सत्रीणां पुरुष एव च
MBh 14.43.3
नयग्रॊधॊ जम्बुवेक्षश च पिप्पलः शाल्मलिस तथा शिंशपा मेषशृङ्गश च तथा कीचक वेणवः एते दरुमाणां राजानॊ लॊके ऽसमिन नात्र संशयः
MBh 14.43.4
हिमवान पारियात्रश च सद्यॊ विन्ध्यस तरिकूटवान शवेतॊ नीलश च भासश च काष्ठवांश चैव पर्वतः
MBh 14.43.5
शुभस्कन्धॊ महेन्द्रश च माल्यवान पर्वतस तथा एते पर्वतराजानॊ गणानां मरुतस तथा
MBh 14.43.6
सूर्यॊ गरहाणाम अधिपॊ नक्षत्राणां च चन्द्रमाः यमः पितॄणाम अधिपः सरिताम अथ सागरः
MBh 14.43.7
अम्भसां वरुणॊ राजा सत्त्वानां मित्र उच्यते अर्कॊ ऽधिपतिर उष्णानां जयॊतिषाम इन्दुर उच्यते
MBh 14.43.8
अग्निर भूतपतिर नित्यं बराह्मणानां बृहस्पतिः ओषधीनां पतिः सॊमॊ विष्णुर बलवतां वरः
MBh 14.43.9
तवष्टाधिराजॊ रूपाणां पशूनाम ईश्वरः शिवः दक्षिणानां तथा यज्ञॊ वेदानाम ऋषयस तथा
MBh 14.43.10
दिशाम उदीची विप्राणां सॊमॊ राजा परतापवान कुबेरः सर्वयक्षाणां देवतानां पुरंदरः एष भूतादिकः सर्गः परजानां च परजापतिः
MBh 14.43.11
सर्वेषाम एव भूतानाम अहं बरह्ममयॊ महान भूतं परतरं मत्तॊ विष्णॊर वापि न विद्यते
MBh 14.43.12
राजाधिराजः सर्वासां विष्णुर बरह्ममयॊ महान ईश्वरं तं विजानीमः स विभुः स परजापतिः
MBh 14.43.13
नरकिंनर यक्षाणां गन्धर्वॊरगरक्षसाम देवदानव नागानां सर्वेषाम ईश्वरॊ हि सः
MBh 14.43.14
भग देवानुयातानां सर्वासां वामलॊचना माहेश्वरी महादेवी परॊच्यते पार्वतीति या
MBh 14.43.15
उमां देवीं विजानीत नारीणाम उत्तमां शुभाम रतीनां वसुमत्यस तु सत्रीणाम अप्सरसस तथा
MBh 14.43.16
धर्मकामाश च राजानॊ बराह्मणा धर्मलक्षणाः तस्माद राजा दविजातीनां परयतेतेह रक्षणे
MBh 14.43.17
रज्ञां हि विषये येषाम अवसीदन्ति साधवः हीनास ते सवगुणैः सर्वैः परेत्यावान मार्गगामिनः
MBh 14.43.18
राज्ञां तु विषये येषां साधवः परिरक्षिताः ते ऽसमिँल लॊके परमॊदन्ते परेत्य चानन्त्यम एव च पराप्नुवन्ति महात्मान इति वित्तद्विजर्षभाः
MBh 14.43.19
अत ऊर्ध्वं परवक्ष्यामि नियतं धर्मलक्षणम अहिंसा लक्षणॊ धर्मॊ हिंसा चाधर्मलक्षणा
MBh 14.43.20
परकाशलक्षणा देवा मनुष्याः कर्म लक्षणाः शब्दलक्षणम आकाशं वायुस तु सपर्शलक्षणः
MBh 14.43.21
जयॊतिषां लक्षणं रूपम आपश च रसलक्षणाः धरणी सर्वभूतानां पृथिवी गन्धलक्षणा
MBh 14.43.22
सवरव्यञ्जन संस्कारा भारती सत्यलक्षणा मनसॊ लक्षणं चिन्ता तथॊक्ता बुद्धिर अन्वयात
MBh 14.43.23
मनसा चिन्तयानॊ ऽरथान बुद्ध्या चैव वयवस्यति बुद्धिर हि वयवसायेन लक्ष्यते नात्र संशयः
MBh 14.43.24
लक्षणं महतॊ धयानम अव्यक्तं साधु लक्षणम परवृत्ति लक्षणॊ यॊगॊ जञानं संन्यासलक्षणम
MBh 14.43.25
तस्माज जञानं पुरस्कृत्य संन्यसेद इह बुद्धिमान संन्यासी जञानसंयुक्तः पराप्नॊति परमां गतिम अतीतॊ ऽदवंद्वम अभ्येति तमॊ मृत्युजरातिगम
MBh 14.43.26
धर्मलक्षणसंयुक्तम उक्तं वॊ विधिवन मया गुणानां गरहणं सम्यग वक्ष्याम्य अहम अतः परम
MBh 14.43.27
पार्थिवॊ यस तु गन्धॊ वै घराणेनेह स गृह्यते घराणस्थश च तथा वायुर गन्धज्ञाने विधीयते
MBh 14.43.28
अपां धातुरसॊ नित्यं जिह्वया स तु गृह्यते जिह्वास्थश च तथा सॊमॊ रसज्ञाने विधीयते
MBh 14.43.29
जयॊतिषश च गुणॊ रूपं चक्षुषा तच च गृह्यते चक्षुःस्थश च तथादित्यॊ रूपज्ञाने विधीयते
MBh 14.43.30
वायव्यस तु तथा सपर्शस तवचा परज्ञायते च सः तवक्स्थश चैव तथा वायुः सपर्शज्ञाने विधीयते
MBh 14.43.31
आकाशस्य गुणॊ घॊषः शरॊत्रेण स तु गृह्यते शरॊत्रस्थाश च दिशः सर्वाः शब्दज्ञाने परकीर्तिताः
MBh 14.43.32
मनसस तु गुणश चिन्ता परज्ञया स तु गृह्यते हृदिस्थ चेतना धातुर मनॊ जञाने विधीयते
MBh 14.43.33
बुद्धिर अध्यवसायेन धयानेन च महांस तथा निश्चित्य गरहणं नित्यम अव्यक्तं नात्र संशयः
MBh 14.43.34
अलिङ्ग गरहणॊ नित्यः कषेत्रज्ञॊ निर्गुणात्मकः तस्माद अलिङ्गः कषेत्रज्ञः केवलं जञानलक्षणः
MBh 14.43.35
अव्यक्तं कषेत्रम उद्दिष्टं गुणानां परभवाप्ययम सदा पश्याम्य अहं लीनं विजानामि शृणॊमि च
MBh 14.43.36
पुरुषस तद विजानीते तस्मात कषेत्रज्ञ उच्यते गुणवृत्तं तथा कृत्स्नं कषेत्रज्ञः परिपश्यति
MBh 14.43.37
आदिमध्यावसानान्तं सृज्यमानम अचेतनम न गुणा विदुर आत्मानं सृज्यमानं पुनः पुनः
MBh 14.43.38
न सत्यं वेद वै कश चित कषेत्रज्ञस तव एव विन्दति गुणानां गुणभूतानां यत परं परतॊ महत
MBh 14.43.39
तस्माद गुणांश च तत्त्वं च परित्यज्येह तत्त्ववित कषीणदॊषॊ गुणान हित्वा कषेत्रज्ञं परविशत्य अथ
MBh 14.43.40
निर्द्वंद्वॊ निर्नमः कारॊ निः सवधा कार एव च अचलश चानिकेतश च कषेत्रज्ञः स परॊ विभुः

🪷 The Honest Framing

This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.

Navigation

🪷 जय व्यास भगवान् 🪷