🪷 Mahābhārata · Āśramavāsika-Parva · Chapter 44
The Book of Hermitage Residence · Parva 15 · 52 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit
Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine
This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.
MBh 15.44local chapter route · Āśramavāsika-ParvaĀśramavāsika-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation
The Devanāgarī Yathārtha · 52 Shlokas
MBh 15.44.1
[ज]
दृष्ट्वा पुत्रांस तथा पौत्रान सानुबन्धाञ जनाधिपः
धृतराष्ट्रः किम अकरॊद राजा चैव युधिष्ठिरः
MBh 15.44.2
[वै]
तद दृष्ट्वा महद आश्चर्यं पुत्राणां दर्शनं पुनः
वीतशॊकः स राजर्षिः पुनर आश्रमम आगमत
MBh 15.44.3
इतरस तु जनः सर्वस ते चैव परमर्षयः
परतिजग्मुर यथाकामं धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञया
MBh 15.44.4
पाण्डवास तु महात्मानॊ लघु भूयिष्ठ सैनिकाः
अनुजग्मुर महात्मानं सदारं तं महीपतिम
MBh 15.44.5
तम आश्रमगतं धीमान बरह्मर्षिर लॊकपूजितः
मुनिः सत्यवती पुत्रॊ धृतराष्ट्रम अभाषत
MBh 15.44.6
धृतराष्ट्र महाबाहॊ शृणु कौरवनन्दन
शरुतं ते जञानवृद्धानाम ऋषीणां पुण्यकर्मणाम
MBh 15.44.7
ऋद्धाभिजन वृद्धानां वेदवेदाङ्गवेदिनाम
धर्मज्ञानां पुराणानां वदतां विविधाः कथाः
MBh 15.44.8
मा सम शॊके मनः कार्षीद इष्टेन वयथते बुधः
शरुतं देव रहस्यं ते नारदाद देव दर्शनात
MBh 15.44.9
गतास ते कषत्रधर्मेण शस्त्रपूतां गतिं शुभाम
यथादृष्टास तवया पुत्रा यथा कामविहारिणः
MBh 15.44.10
युधिष्ठिरस तव अयं धीमान भवन्तम अनुरुध्यते
सहितॊ भरातृभिः सर्वैः सदारः ससुहृज्जनः
MBh 15.44.11
विसर्जयैनं यात्व एष सवराज्यम अनुशासताम
मासः समधिकॊ हय एषाम अतीतॊ वसतां वने
MBh 15.44.12
एतद धि नित्यं यत्नेन पदं रक्ष्यं परंतप
बहु परत्यर्थिकं हय एतद राज्यं नाम नराधिप
MBh 15.44.13
इत्य उक्तः कौरवॊ राजा वयासेनामित बुद्धिना
युधिष्ठिरम अथाहूय वाग्मी वचनम अब्रवीत
MBh 15.44.14
अजातशत्रॊ भद्रं ते शृणु मे भरातृभिः सह
तवत्प्रसादान महीपाल शॊकॊ नास्मान परबाधते
MBh 15.44.15
रमे चाहं तवया पुत्रपुरेव गजसाह्वये
नाथेनानुगतॊ विद्वान परियेषु परिवर्तिना
MBh 15.44.16
पराप्तं पुत्रफलं तवत्तः परीतिर मे विपुला तवयि
न मे मन्युर महाबाहॊ गम्यतां पुत्र माचिरम
MBh 15.44.17
भवन्तं चेह संप्रेक्ष्य तपॊ मे परिहीयते
तपॊ युक्तं शरीरं च तवां दृष्ट्वा धारितं पुनः
MBh 15.44.18
मातरौ ते तथैवेमे शीर्णपर्णकृताशने
मम तुल्यव्रते पुत्र नचिरं वर्तयिष्यतः
MBh 15.44.19
दुर्यॊधनप्रभृतयॊ दृष्टा लॊकान्तरं गताः
वयासस्य तपसॊ वीर्याद भवतश च समागमात
MBh 15.44.20
परयॊजनं चिरं वृत्तं जीवितस्य च मे ऽनघ
उग्रं तपः समास्थास्ये तवम अनुज्ञातुम अर्हसि
MBh 15.44.21
तवय्य अद्य पिण्डः कीर्तिश च कुलं चेदं परतिष्ठितम
शवॊ वाद्य वा महाबाहॊ गम्यतां पुत्र माचिरम
MBh 15.44.22
राजनीतिः सुबहुशः शरुता ते भरतर्षभ
संदेष्टव्यं न पश्यामि कृतम एतावता विभॊ
MBh 15.44.23
इत्य उक्तवचनं तात नृपॊ राजानम अब्रवीत
न माम अर्हसि धर्मज्ञ परित्यक्तुम अनागसम
MBh 15.44.24
कामं गच्छन्तु मे सर्वे भरातरॊ ऽनुचरास तथा
भवन्तम अहम अन्विष्ये मातरौ च यतव्रते
MBh 15.44.25
तम उवाचाथ गान्धारी मैवं पुत्र शृणुष्व मे
तवय्य अधीनं कुरु कुलं पिण्डश च शवशुरस्य मे
MBh 15.44.26
गम्यतां पुत्र पर्याप्तम एतावत पूजिता वयम
राजा यद आह तत कार्यं तवया पुत्र पितुर वचः
MBh 15.44.27
इत्य उक्तः सा तु गान्धार्या कुन्तीम इदम उवाच ह
सनेहबाष्पाकुले नेत्रे परमृज्य रुदतीं वचः
MBh 15.44.28
विसर्जयति मां राजा गान्धारी च यशस्विनी
भवत्यां बद्धचित्तस तु कथं यास्यामि दुःखितः
MBh 15.44.29
न चॊत्सहे तपॊविघ्नं कर्तुं ते धर्मचारिणि
तपसॊ हि परं नास्ति तपसा विन्दते महत
MBh 15.44.30
ममापि न तथा राज्ञि राज्ये बुद्धिर यथा पुरा
तपस्य एवानुरक्तं मे मनः सार्वात्मना तथा
MBh 15.44.31
शून्येयं च मही सर्वा न मे परीतिकरी शुभे
बान्धवा नः परिक्षीणा बलं नॊ न यथा पुरा
MBh 15.44.32
पाञ्चालाः सुभृशं कषीणाः कन्या मात्रावशेषिताः
न तेषां कुर कर्तारं कं चित पश्याम्य अहं शुभे
MBh 15.44.33
सर्वे हि भस्मसान नीता दरॊणेनैकेन संयुगे
अवशेषास तु निहता दरॊणपुत्रेण वै निशि
MBh 15.44.34
चेदयश चैव मत्स्याश च दृष्ट पूर्वास तथैव नः
केवलं वृष्णिचक्रं तु वासुदेव परिग्रहात
यं दृष्ट्वा सथातुम इच्छामि धर्मार्थं नान्यहेतुकम
MBh 15.44.35
शिवेन पश्य नः सर्वान दुर्लभं दर्शनं तव
भविष्यत्य अम्ब राजा हि तीव्रम आरप्स्यते तपः
MBh 15.44.36
एतच छरुत्वा महाबाहुः सहदेवॊ युधां पतिः
युधिष्ठिरम उवाचेदं बाष्पव्याकुललॊचनः
MBh 15.44.37
नॊत्सहे ऽहं परित्यक्तुं मातरं पार्थिवर्षभ
परतियातु भवान कषिप्रं तपस तप्स्याम्य अहं वने
MBh 15.44.38
इहैव शॊषयिष्यामि तपसाहं कलेवरम
पादशुश्रूषणे युक्तॊ राज्ञॊ मात्रॊस तथानयॊः
MBh 15.44.39
तम उवाच तथा कुन्ती परिष्वज्य महाभुजम
गम्यतां पुत्र मैव तवं वॊचः कुरु वचॊ मम
MBh 15.44.40
आगमा वः शिवाः सन्तु सवस्था भवत पुत्रकाः
उपरॊधॊ भवेद एवम अस्माकं तपसः कृते
MBh 15.44.41
तवत सनेहा पाशबद्धा च हीयेयं तपसः परात
तस्मात पुत्रक गच्छ तवं शिष्टम अल्पं हि नः परभॊ
MBh 15.44.42
एवं संस्तम्भितं वाक्यैः कुन्त्या बहुविधैर मनः
सहदेवस्य राजेन्द्र राज्ञश चैव विशेषतः
MBh 15.44.43
ते मात्रा समनुज्ञाता राज्ञा च कुरु पुङ्गवाः
अभिवाद्य कुरुश्रेष्ठम आमन्त्रयितुम आरभन
MBh 15.44.44
राजन परतिगमिष्यामः शिवेन परतिनन्दिताः
अनुज्ञातास तवया राजन गमिष्यामॊ विकल्मषाः
MBh 15.44.45
एवम उक्तः स राजर्षिर धर्मराज्ञा महात्मना
अनुजज्ञे जयाशीर्भिर अभिनन्द्या युधिष्ठिरम
MBh 15.44.46
भीमं च बलिनां शरेष्ठं सांत्वयाम आस पार्थिवः
स चास्य सम्यङ मेधावी परत्यपद्यत वीर्यवान
MBh 15.44.47
अर्जुनं च समाश्लिष्य यमौ च पुरुषर्षभौ
अनुजज्ञे स कौरव्यः परिष्वज्याभिनन्द्य च
MBh 15.44.48
गान्धार्या चाभ्यनुज्ञातः कृतपादाभिवन्दनाः
जनन्या समुपाघ्राताः परिष्वक्तश च ते नृपम
चक्रुः परदक्षिणं सर्वे वत्सा इव निवारणे
MBh 15.44.49
पुनः पुनर निरीक्षन्तः परजग्मुस ते परदक्षिणम
तथैव दरौपदी साध्वी सर्वाः कौरव यॊषितः
MBh 15.44.50
नयायतः शवशुरे वृत्तिं परयुज्य परययुस ततः
शवश्रूभ्यां सामनुज्ञाताः परिष्वज्याभिनन्दिताः
संदिष्टाश चेतिकर्तव्यं परययुर भर्तृभिः सह
MBh 15.44.51
तथ परजज्ञे निनदः सूतानां युज्यताम इति
उष्ट्राणां करॊशतां चैव हयानां हेषताम अपि
MBh 15.44.52
ततॊ युधिष्ठिरॊ राजा सदारः सहसैनिकः
नगरं हास्तिनपुरं पुनर आयात सबान्धवः
🪷 The Honest Framing
This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.
Navigation
- ← Āśramavāsika-Parva chapter-index (47 chapters)
- ← Mahābhārata master-index (all 18 Parvas)
- ← Previous chapter · Āśramavāsika-Parva Ch 43
- Next chapter · Āśramavāsika-Parva Ch 45 →
🪷 जय व्यास भगवान् 🪷