🪷 Mahābhārata · Anuśāsana-Parva · Chapter 51

The Book of the Final Teaching · Parva 13 · 48 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit

Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine

This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.

MBh 13.51local chapter route · Anuśāsana-ParvaAnuśāsana-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation

The Devanāgarī Yathārtha · 48 Shlokas

MBh 13.51.1
[भ] नहुषस तु ततः शरुत्वा चयवनं तं तथागतम तवरितः परययौ तत्र सहामात्य पुरॊहितः
MBh 13.51.2
शौचं कृत्वा यथान्यायं पराञ्जलिः परयतॊ नृपः आत्मानम आचचक्षे च चयवनाय महात्मने
MBh 13.51.3
अर्चयाम आस तं चापि तस्य राज्ञः पुरॊहितः सत्यव्रतं महाभागं देवकल्पं विशां पते
MBh 13.51.4
[न] करवाणि परियं किं ते तन मे वयाख्यातुम अर्हसि सर्वं कर्तास्मि भगवन यद्य अपि सयात सुदुष्करम
MBh 13.51.5
[च] शरमेण महता युक्ताः कैवर्ता मत्स्यजीविनः मम मूल्यं परयच्छैभ्यॊ मत्स्यानां विक्रयैः सह
MBh 13.51.6
[न] सहस्रं दीयतां मूल्यं निषादेभ्यः पुरॊहित निष्क्रयार्थं भगवतॊ यथाह भृगुनन्दनः
MBh 13.51.7
[च] सहस्रं नाहम अर्हामि किं वा तवं मन्यसे नृप सदृशं दीयतां मूल्यं सवबुद्ध्या निश्चयं कुरु
MBh 13.51.8
[न] सहस्राणां शतं कषिप्रं निषादेभ्यः परदीयताम सयाद एतत तु भवेन मूल्यं किं वान्यन मन्यते भवान
MBh 13.51.9
[च] नाहं शतसहस्रेण निमेयः पार्थिवर्षभ दीयतां सदृशं मूल्यम अमात्यैः सह चिन्तय
MBh 13.51.10
[न] कॊटिः परदीयतां मूल्यं निषादेभ्यः पुरॊहित यद एतद अपि नौपम्यम अतॊ भूयः परदीयताम
MBh 13.51.11
[च] राजन नार्हाम्य अहं कॊटिं भूयॊ वापि महाद्युते सदृशं दीयतां मूल्यं बराह्मणैः सह चिन्तय
MBh 13.51.12
[न] अर्धराज्यं समग्रं वा निषादेभ्यः परदीयताम एतन मूल्यम अहं मन्ये किं वान्यन मन्यसे दविज
MBh 13.51.13
[च] अर्धराज्यं समग्रं वा नाहम अर्हामि पार्थिव सदृषं दीयतां मूल्यम ऋषिभिः सह चिन्त्यताम
MBh 13.51.14
[भ] महर्षेर वचनं शरुत्वा नहुषॊ दुःखकर्शितः स चिन्तयाम आस तदा सहामात्य पुरॊहितः
MBh 13.51.15
तत्र तव अन्यॊ वनचरः कश चिन मूलफलाशनः नहुषस्य समीपस्थॊ गवि जातॊ ऽभवन मुनिः
MBh 13.51.16
स समाभाष्य राजानम अब्रवीद दविजसत्तमः तॊषयिष्याम्य अहं विप्रं यथा तुष्टॊ भविष्यति
MBh 13.51.17
नाहं मिथ्या वचॊ बरूयां सवैरेष्व अपि कुतॊ ऽनयथा भवतॊ यद अहं बरूयां तत कार्यम अविशङ्कया
MBh 13.51.18
[न] बरवीतु भगवान मूल्यं महर्षेः सदृशं भृगॊः परित्रायस्व माम अस्माद विषयं च कुलं च मे
MBh 13.51.19
हन्याद धि भगवान करुद्धस तरैलॊक्यम अपि केवलम किं पुनर मां तपॊ हीनं बाहुवीर्यपरायणम
MBh 13.51.20
अगाधे ऽमभसि मग्नस्य सामात्यस्य सहर्त्विजः पलवॊ भव महर्षे तवं कुरु मूल्य विनिश्चयम
MBh 13.51.21
[भ] नहुषस्य वचः शरुत्वा गवि जातः परतापवान उवाच हर्षयन सर्वान अमात्यान पार्थिवं च तम
MBh 13.51.22
अनर्घेया महाराज दविजा वर्णमहत्तमाः गावश च पृथिवीपाल गौर मूल्यं परिकल्प्यताम
MBh 13.51.23
नहुषस तु ततः शरुत्वा महर्षेर वचनं नृप हर्षेण महता युक्तः सहामात्य पुरॊहितः
MBh 13.51.24
अभिगम्य भृगॊः पुत्रं चयवनं संशितव्रतम इदं परॊवाच नृपते वाचा संतर्पयन्न इव
MBh 13.51.25
उत्तिष्ठॊत्तिष्ठ विप्रर्षे गवा करीतॊ ऽसि भार्गव एतन मूल्यम अहं मन्ये तव धर्मभृतां वर
MBh 13.51.26
[च] उत्तिष्ठाम्य एष राजेन्द्र सम्यक करीतॊ ऽसमि ते ऽनघ गॊभिस तुल्यं न पश्यामि धनं किं चिद इहाच्युत
MBh 13.51.27
कीर्तनं शरवणं दानं दर्शनं चापि पार्थिव गवां परशस्यते वीर सर्वपापहरं शिवम
MBh 13.51.28
गावॊ लक्ष्म्याः सदा मूलं गॊषु पाप्मा न विद्यते अन्नम एव सदा गावॊ देवानां परमं हविः
MBh 13.51.29
सवाहाकारवषट्कारौ गॊषु नित्यं परतिष्ठितौ गावॊ यज्ञप्रणेत्र्यॊ वै तथा यज्ञस्य ता मुखम
MBh 13.51.30
अमृतं हय अक्षयं दिव्यं कषरन्ति च वहन्ति च अमृतायतनं चैताः सर्वलॊकनमस्कृताः
MBh 13.51.31
तेजसा वपुषा चैव गावॊ वह्नि समा भुवि गावॊ हि सुमहत तेजः पराणिनां च सुखप्रदाः
MBh 13.51.32
निविष्टं गॊकुलं यत्र शवासं मुञ्चति निर्भयम विराजयति तं देशं पाप्मानं चापकर्षति
MBh 13.51.33
गावः सवर्गस्य सॊपानं गावः सवर्गे ऽपि पूजिताः गावः कामदुघा देव्यॊ नान्यत किं चित परं समृतम
MBh 13.51.34
इत्य एतद गॊषु मे परॊक्तं माहात्म्यं पार्थिवर्षभ गुणैक देशवचनं शक्यं पारायणं न तु
MBh 13.51.35
[निसादाह] दर्शनं कथनं चैव सहास्माभिः कृतं मुने सतां सप्त पदं मित्रं परसादं नः कुरु परभॊ
MBh 13.51.36
हवींषि सर्वाणि यथा हय उपभुङ्क्ते हुताशनः एवं तवम अपि धर्मात्मन पुरुषाग्निः परतापवान
MBh 13.51.37
परसादयामहे विद्वन भवन्तं परणता वयम अनुग्रहार्थम अस्माकम इयं गौः परतिगृह्यताम
MBh 13.51.38
[च] कृपणस्य च यच चक्षुर मुनेर आशीविषस्य च नरं स मूलं दहति कक्षम अग्निर इव जवलन
MBh 13.51.39
परतिगृह्णामि वॊ धेनुं कैवर्ता मुक्तकिल्बिषाः दिवं गच्छत वै कषिप्रं मत्स्यैर जालॊद्धृतैः सह
MBh 13.51.40
[भ] ततस तस्य परसादात ते महर्षेर भावितात्मनः निषादास तेन वाक्येन सह मत्स्यैर दिवं ययुः
MBh 13.51.41
ततः स राजा नहुषॊ विस्मितः परेष्क्य धीरवान आरॊहमाणांस तरिदिवं मत्स्यांश च भरतर्षभ
MBh 13.51.42
ततस तौ गविजश चैव चयवनश च भृगूद्वहः वराभ्याम अनुरूपाभ्यां छन्दयाम आसतुर नृपम
MBh 13.51.43
ततॊ राजा महावीर्यॊ नहुषः पृथिवीपतिः परम इत्य अब्रवीत परीतस तदा भरतसत्तम
MBh 13.51.44
ततॊ जग्राह धर्मे स सथितिम इन्द्र निभॊ नृपः तथेति चॊदितः परीतस ताव ऋषी परत्यपूजयत
MBh 13.51.45
समाप्तदीक्षश चयवनस ततॊ ऽगच्छत सवम आश्रमम गविजश च महातेजाः सवम आश्रमपदं ययौ
MBh 13.51.46
निषादाश च दिवं जग्मुस ते च मत्स्या जनाधिप नहुषॊ ऽपि वरं लब्ध्वा परविवेश पुरं सवकम
MBh 13.51.47
एतत ते कथितं तात यन मां तवं परिपृच्छसि दर्शने यादृशः सनेहः संवासे च युधिष्ठिर
MBh 13.51.48
महाभाग्यं गवां चैव तथा धर्मविनिश्चयम किं भूयः कथ्यतां वीर किं ते हृदि विवक्षितम

🪷 The Honest Framing

This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.

Navigation

🪷 जय व्यास भगवान् 🪷