🪷 Mahābhārata · Anuśāsana-Parva · Chapter 121
The Book of the Final Teaching · Parva 13 · 23 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit
Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine
This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.
MBh 13.121local chapter route · Anuśāsana-ParvaAnuśāsana-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation
The Devanāgarī Yathārtha · 23 Shlokas
MBh 13.121.1
[य]
विद्या तपश च दानं च किम एतेषां विशिष्यते
पृच्छामि तवा सतां शरेष्ठ तन मे बरूहि पितामह
MBh 13.121.2
[भ]
अत्राप्य उदाहरन्तीमम इतिहासं पुरातनम
मैत्रेयस्य च संवादं कृष्णद्वैपायनस्य च
MBh 13.121.3
कृष्ण दवैपायनॊ राजन्न अज्ञाच चरितं चरन
वाराणस्याम उपातिष्ठन मैत्रेयं सवैरिणी कुले
MBh 13.121.4
तम उपस्थितम आसीनं जञात्वा स मुनिसत्तमम
अर्चित्वा भॊजयाम आस मैत्रेयॊ ऽशनम उत्तमम
MBh 13.121.5
तदन्नम उत्तमं भुक्त्वा गुणवत सार्वकामिकम
परतिष्ठमानॊ ऽसमयत परीतः कृष्णॊ महामनाः
MBh 13.121.6
तम उत्स्मयन्तं संप्रेक्ष्य मैत्रेयः कृष्णम अब्रवीत
कारणं बरूहि धर्मात्मन यॊ ऽसमयिष्ठाः कुतश च ते
तपस्विनॊ धृतिमतः परमॊदः समुपागतः
MBh 13.121.7
एतत पृच्छामि ते विद्वन्न अभिवाद्य परणम्य च
आत्मनश च तपॊ भाग्यं महाभाग्यं तथैव च
MBh 13.121.8
पृथग आचरतस तात पृथग आत्मनि चात्मनॊः
अल्पान्तरम अहं मन्ये विशिट्षम अपि वा तवया
MBh 13.121.9
[व]
अतिच्छेदातिवादाभ्यां समयॊ ऽयं समुपागतः
असत्यं वेद वचनं कस्माद वेदॊ ऽनृतं वदेत
MBh 13.121.10
तरीण्य एव तु पदान्य आहुः पुरुषस्यॊत्तमं वरतम
न दरुह्येच चैव दद्याच च सत्यं चैव परं वदेत
इदानीं चैव नः कृत्यं पुरस्ताच च परं समृतम
MBh 13.121.11
अल्पॊ ऽपि तादृशॊ दायॊ भवत्य उत महाफलः
तृषिताय च यद दत्तं हृदयेनानसूयता
MBh 13.121.12
तृषितस तृषिताय तवं दत्त्वैतद अशनं मम
अजैषीर महतॊ लॊकान महायज्ञैर इवाभिभॊ
अतॊ दानपवित्रेण परीतॊ ऽसमि तपसैव च
MBh 13.121.13
पुण्यस्यैव हि ते गन्धः पुण्यस्यैव च दर्शनम
पुण्यश च वाति गन्धस ते मन्ये कर्मविधानतः
MBh 13.121.14
अधिकं मार्जनात तात तथैवाप्य अनुलेपनात
शुभं सर्वपवित्रेभ्यॊ दानम एव परं भवेत
MBh 13.121.15
यानीमान्य उत्तमानीह वेदॊक्तानि परशंससि
तेषां शरेष्ठतमं दानम इति मे नास्ति संशयः
MBh 13.121.16
दानकृद्भिः कृतः पन्था येन यान्ति मनीषिणः
ते हि पराणस्य दातारस तेषु धर्मः परतिष्ठितः
MBh 13.121.17
यथा वेदाः सवधीताश च यथा चेन्द्रियसंयमः
सर्वत्यागॊ यथा चेह तथा दानम अनुत्तमम
MBh 13.121.18
तवं हि तात सुखाद एव सुखम एष्यसि शॊभनम
सुखात सुखतर पराप्तिम आप्नुते मतिमान नरः
MBh 13.121.19
तन नः परत्यक्षम एवेदम उपलब्धम असंशयम
शरीमन्तम आप्नुवन्त्य अर्था दानं यज्ञस तथा सुखम
MBh 13.121.20
सुखाद एव परं दुःखं दुःखाद अन्यत परं सुखम
दृश्यते हि महाप्राज्ञ नियतं वै सवभावतः
MBh 13.121.21
तरिविधानीह वृत्तानि नरस्याहुर मनीषिणः
पुण्यम अन्यत पापम अन्यन न पुण्यं न च पापकम
MBh 13.121.22
न वृत्तं मन्यते ऽनयस्य मन्यते ऽनयस्य पापकम
तथा सवकर्म निर्वृत्तं न पुण्यं न च पापकम
MBh 13.121.23
रमस्वैधस्व मॊदस्य देहि चैव यजस्व च
न तवाम अभिभविष्यन्ति वैद्या न च तपस्विनः
🪷 The Honest Framing
This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.
Navigation
- ← Anuśāsana-Parva chapter-index (154 chapters)
- ← Mahābhārata master-index (all 18 Parvas)
- ← Previous chapter · Anuśāsana-Parva Ch 120
- Next chapter · Anuśāsana-Parva Ch 122 →
🪷 जय व्यास भगवान् 🪷