🪷 Mahābhārata · Vana-Parva (Āraṇyaka) · Chapter 184
The Book of the Forest · Parva 3 · 25 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit
The Devanāgarī Yathārtha · 25 Shlokas
MBh 3.184.1
[मार्क]
अत्रैव च सरस्वत्या गीतं परपुरंजय
पृष्टया मुनिना वीर शृणु तर्क्षेण धीमता
MBh 3.184.2
[तार्क्स्य]
किं नु शरेयॊ पुरुषस्येह भद्रे; कथं कुर्वन न चयवते सवधर्मात
आचक्ष्व मे चारुसर्वाङ्गि सर्वं; तवयानुशिष्टॊ न चयवेयं सवधर्मात
MBh 3.184.3
कथं चाग्निं जुहुयां पूजये वा; कस्मिन काले केन धर्मॊ न नश्येत
एतत सर्वं सुभगे परब्रवीहि; यथा लॊकान विरजः संचरेयम
MBh 3.184.4
[मार्क]
एवं पृष्टा परीतियुक्तेन तेन; शुश्रूषुम ईक्ष्यॊत्तम बुद्धियुक्तम
तार्क्ष्यं विप्रं धर्मयुक्तं हितं च; सरस्वती वाक्यम इदं बभाषे
MBh 3.184.5
[सरस]
यॊ बरह्म जानाति यथाप्रदेशं; सवाध्यायनित्यः शुचिर अप्रमत्तः
स वै पुरॊ देवपुरस्य गन्ता; सहामरैः पराप्नुयात परीतियॊगम
MBh 3.184.6
तत्र सम रम्या विपुला विशॊकाः; सुपुष्पिताः पुष्करिण्यः सुपुण्याः
अकर्दमा मीनवत्यः सुतीर्था; हिरण्मयैर आवृताः पुण्डरीकैः
MBh 3.184.7
तासां तीरेष्व आसते पुण्यकर्मा; महीयमानः पृथग अप्सरॊभिः
सुपुण्य गन्धाभिर अलंकृताभिर; हिरण्यवर्णाभिर अतीव हृष्टः
MBh 3.184.8
परं लॊकं गॊप्रदास तव आप्नुवन्ति; दत्त्वानड्वाहं सूर्यलॊकं वरजन्ति
वासॊ दत्त्वा चन्द्रमसः स लॊकं; दत्त्वा हिरण्यम अमृतत्वम एति
MBh 3.184.9
धेनुं दत्त्व सुव्रतां साधु दॊहां; कल्याणवत साम पलायिनीं च
यावन्ति रॊमाणि भवन्ति तस्यास; तावद वर्षाण्य अश्नुते सवर्गलॊकम
MBh 3.184.10
अनड्वाहं सुव्रतं यॊ ददाति; हलस्य वॊड्धारम अनन्तवीर्यम
धुरं धुरं बलवन्तं युवानं; पराप्नॊति लॊकान दश धेनुदस्य
MBh 3.184.11
यः सप्त वर्षाणि जुहॊति तार्क्ष्य; हव्यं तव अग्नौ सुव्रतः साधु शीलः
सप्तावरान सप्त पूर्वान पुनाति; पितामहान आत्मनः कर्मभिः सवैः
MBh 3.184.12
[तार्क्स्य]
किम अग्निहॊत्रस्य वरतं पुराणम; आचक्ष्व मे पृच्छतश चारुरूपे
तवयानुशिष्टॊ ऽहम इहाद्य विद्यां; यद अग्निहॊत्रस्य वरतं पुराणम
MBh 3.184.13
[सरस]
न चाशुचिर नाप्य अनिर्णिक्तपाणिर; नाब्रह्मविज जुहुयान नाविपश्चित
बुभुक्षवः शुचि कामा हि देवा; नाश्रद्दधानाद धि हविर जुषन्ति
MBh 3.184.14
नाश्रॊत्रियं देव हव्ये नियुञ्ज्यान; मॊघं परा सिञ्चति तादृशॊ हि
अपूर्णम अश्रॊत्रियम आह तार्क्ष्य; न वै तादृग जुहुयाद अग्निहॊत्रम
MBh 3.184.15
कृशानुं ये जुह्वति शरद्दधानाः; सत्यव्रता हुतशिष्टाशिनश च
गवां लॊकं पराप्य ते पुण्यगन्धं; पश्यन्ति देवं परमं चापि सत्यम
MBh 3.184.16
[तार्क्स्य]
कषेत्रज्ञभूतां परलॊकभावे; कर्मॊदये बुद्धिम अतिप्रविष्टाम
परज्ञां च देवीं सुभगे विमृश्य; पृच्छामि तवां का हय असि चारुरूपे
MBh 3.184.17
[सरस]
अग्निहॊत्राद अहम अभ्यागतास्मि; विप्रर्षभाणां संशय चछेदनाय
तवत संयॊगाद अहम एतद अब्रुवं; भावे सथिता तथ्यम अर्थं यथावत
MBh 3.184.18
[तार्क्स्य]
न हि तवया सदृशी का चिद अस्ति; विभ्राजसे हय अतिमात्रं यथा शरीः
रूपं च ते दिव्यम अत्यन्तकान्तं; परज्ञां च देवीं सुभगे बिभर्षि
MBh 3.184.19
[सरस]
शरेष्ठानि यानि दविपदां वरिष्ठ; यज्ञेषु विद्वन्न उपपादयन्ति
तैर एवाहं संप्रवृद्धा भवामि; आप्यायिता रूपवती च विप्र
MBh 3.184.20
यच चापि दरव्यम उपयुज्यते ह; वानस्पत्यम आयसं पार्थिवं वा
दिव्येन रूपेण च परज्ञया च; तेनैव सिद्धिर इति विद्धि विद्वन
MBh 3.184.21
[तार्क्स्य]
इदं शरेयॊ परमं मन्यमाना; वयायच्छन्ते मुनयः संप्रतीताः
आचक्ष्व मे तं परमं विशॊकं; मॊक्षं परं यं परविशन्ति धीराः
MBh 3.184.22
[सरस]
तं वै परं वेदविदः परपन्नाः; परं परेभ्यः परथितं पुराणम
सवाध्यायदानव्रतपुण्ययॊगैस; तपॊधना वीतशॊका विमुक्ताः
MBh 3.184.23
तस्याथ मध्ये वेतसः पुण्यगन्धः; सहस्रशाखॊ विमलॊ विभाति
तस्य मूलात सरितः परस्रवन्ति; मधूदक परस्रवणा रमण्यः
MBh 3.184.24
शाखां शाखां महानद्यः संयान्ति सिकता समाः
धाना पूपा मांसशाकाः सदा पायसकर्दमाः
MBh 3.184.25
यस्मिन्न अग्निमुखा देवाः सेन्द्राः सह मरुद्गणैः
ईजिरे करतुभिः शरेष्ठैस तत पदं परमं मुने
🪷 The Honest Framing
This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.
Navigation
- ← Vana-Parva (Āraṇyaka) chapter-index (299 chapters)
- ← Mahābhārata master-index (all 18 Parvas)
- ← Previous chapter · Vana-Parva (Āraṇyaka) Ch 183
- Next chapter · Vana-Parva (Āraṇyaka) Ch 185 →
🪷 जय व्यास भगवान् 🪷