🪷 Mahābhārata · Śānti-Parva · Chapter 65
The Book of Peace · the great dharma-śāstra · Parva 12 · 35 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit
Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine
This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.
MBh 12.65local chapter route · Śānti-ParvaŚānti-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation
The Devanāgarī Yathārtha · 35 Shlokas
MBh 12.65.1
एवं वीर्यः सर्वधर्मॊपपन्नः; कषात्रः शरेष्ठः सर्वधर्मेषु धर्मः
पाल्यॊ युष्माभिर लॊकसिंहैर उदारैर; विपर्यये सयाद अभावः परजानाम
MBh 12.65.2
भुवः संस्कारं राजसंस्कारयॊगम; अभैक्ष चर्यां पालनं च परजानाम
विद्याद राजा सर्वभूतानुकम्पां; देहत्यागं चाहवे धर्मम अग्र्यम
MBh 12.65.3
तयागं शरेष्ठं मुनयॊ वै वदन्ति; सर्वश्रेष्ठॊ यः शरीरं तयजेत
नित्यं तयक्तं राजधर्मेषु सर्वं; परत्यक्षं ते भूमिपालाः सदैते
MBh 12.65.4
बहुश्रुत्या गुरुशुश्रूषया वा; परस्य वा संहननाद वदन्ति
नित्यं धर्मं कषत्रियॊ बरह्मचारी; चरेद एकॊ हय आश्रमं धर्मकामः
MBh 12.65.5
सामान्यार्थे वयवहारे परवृत्ते; परियाप्रिये वर्जयन्न एव यत्नात
चातुर्वर्ण्यस्थापनात पालनाच च; तैस तैर यॊगैर नियमैर औरसैश च
MBh 12.65.6
सर्वॊद्यॊगैर आश्रमं धर्मम आहुः; कषात्रं जयेष्ठं सर्वधर्मॊपपन्नम
सवं सवं धर्मं ये न चरन्ति वर्णास; तांस तान धर्मान अयथा वद वदन्ति
MBh 12.65.7
निर्मर्यादे नित्यम अर्थे विनष्टान; आहुस तान वै पशुभूतान मनुष्यान
यथा नीतिं गमयत्य अर्थलॊभाच; छरेयांस तस्माद आश्रमः कषत्रधर्मः
MBh 12.65.8
तरैविद्यानां या गतिर बराह्मणानां; यश चैवॊक्तॊ ऽथाश्रमॊ बराह्मणानाम
एतत कर्म बराह्मणस्याहुर अग्र्यम; अन्यत कुर्वञ शूद्र वच छस्त्र वध्यः
MBh 12.65.9
चातुराश्रम्य धर्माश च वेद धर्माश च पार्थिव
बराह्मणेनानुगन्तव्या नान्यॊ विद्यात कथं चन
MBh 12.65.10
अन्यथा वर्तमानस्य न सा वृत्तिः परकल्प्यते
कर्मणा वयज्यते धर्मॊ यथैव शवा तथैव सः
MBh 12.65.11
यॊ विकर्म सथितॊ विप्रॊ न स सन मानम अर्हति
कर्मस्व अनुपयुञ्जानम अविश्वास्यं हि तं विदुः
MBh 12.65.12
एते धर्माः सर्ववर्णाश च वीरैर; उत्क्रष्टव्याः कषत्रियैर एष धर्मः
तस्माज जयेष्ठा राजधर्मा न चान्ये; वीर्यज्येष्ठा वीरधर्मा मता ये
MBh 12.65.13
यवनाः किराता गान्धाराश चीनाः शबर बर्बराः
शकास तुषाराः कह्वाश च पह्लवाश चान्ध्र मद्रकाः
MBh 12.65.14
ओड्राः पुलिन्दा रमठाः काचा मलेच्छाश च सर्वशः
बरह्मक्षत्रप्रसूताश च वैश्याः शूद्राश च मानवाः
MBh 12.65.15
कथं धर्मं चरेयुस ते सर्वे विषयवासिनः
मद्विधैश च कथं सथाप्याः सर्वे ते दस्यु जीविनः
MBh 12.65.16
एतद इच्छाम्य अहं शरॊतुं भगवंस तद बरवीहि मे
तवं बन्धुभूतॊ हय अस्माकं कषत्रियाणां सुरेश्वर
MBh 12.65.17
मातापित्र्यॊर हि कर्तव्या शुश्रूषा सर्वदस्युभिः
आचार्य गुरुशुश्रूषा तथैवाश्रमवासिनाम
MBh 12.65.18
भूमिपालानां च शुश्रूषा कर्तव्या सर्वदस्युभिः
वेद धर्मक्रियाश चैव तेषां धर्मॊ विधीयते
MBh 12.65.19
पितृयज्ञास तथा कूपाः परपाश च शयनानि च
दानानि च यथाकालं दविजेषु दद्युर एव ते
MBh 12.65.20
अहिंसा सत्यम अक्रॊधॊ वृत्ति दायानुपालनम
भरणं पुत्रदाराणां शौचम अद्रॊह एव च
MBh 12.65.21
दक्षिणा सर्वयज्ञानां दातव्या भूतिम इच्छता
पाकयज्ञा महार्हाश च कर्तव्याः सर्वदस्युभिः
MBh 12.65.22
एतान्य एवं परकाराणि विहितानि पुरानघ
सर्वलॊकस्य कर्माणि कर्तव्यानीह पार्थिव
MBh 12.65.23
दृश्यन्ते मानवा लॊके सर्ववर्णेषु दस्यवः
लिङ्गान्तरे वर्तमाना आश्रमेषु चतुर्ष्व अपि
MBh 12.65.24
विनष्टायां दण्डनीतौ राजधर्मे निराकृते
संप्रमुह्यन्ति भूतानि राजदौरात्म्यतॊ नृप
MBh 12.65.25
असंख्याता भविष्यन्ति भिक्षवॊ लिङ्गिनस तथा
आश्रमाणां विकल्पाश च निवृत्ते ऽसमिन कृते युगे
MBh 12.65.26
अशृण्वानाः पुराणानां धर्माणां परवरा गतीः
उत्पथं परतिपत्स्यन्ते काममन्युसमीरिताः
MBh 12.65.27
यदा निवर्त्यते पापॊ दण्डनीत्या महात्मभिः
तदा धर्मॊ न चलते सद भूतः शाश्वतः परः
MBh 12.65.28
परलॊकगुरुं चैव राजानं यॊ ऽवमन्यते
न तस्य दत्तं न हुतं न शराद्धं फलति कव चित
MBh 12.65.29
मानुषाणाम अधिपतिं देवभूतं सनातनम
देवाश च बहु मन्यन्ते धर्मकामं नरेश्वरम
MBh 12.65.30
परजापतिर हि भगवान यः सर्वम असृजज जगत
स परवृत्ति निवृत्त्यर्थं धर्माणां कषत्रम इच्छति
MBh 12.65.31
परवृत्तस्य हि धर्मस्य बुद्ध्या यः समरते गतिम
स मे मान्यश च पूज्यश च तत्र कषत्रं परतिष्ठितम
MBh 12.65.32
एवम उक्त्वा स भगवान मरुद्गणवृतः परभुः
जगाम भवनं विष्णुर अक्षरं परमं पदम
MBh 12.65.33
एवं परवर्तिते धर्मे पुरा सुचरिते ऽनघ
कः कषत्रम अवमन्येत चेतना वान बहुश्रुतः
MBh 12.65.34
अन्यायेन परवृत्तानि निवृत्तानि तथैव च
अन्तरा विलयं यान्ति यथा पथि विचक्षुषः
MBh 12.65.35
आदौ परवर्तिते चक्रे तथैवादि परायणे
वर्तस्व पुरुषव्याघ्र संविजानामि ते ऽनघ
🪷 The Honest Framing
This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.
Navigation
- ← Śānti-Parva chapter-index (353 chapters)
- ← Mahābhārata master-index (all 18 Parvas)
- ← Previous chapter · Śānti-Parva Ch 64
- Next chapter · Śānti-Parva Ch 66 →
🪷 जय व्यास भगवान् 🪷