🪷 Mahābhārata · Śānti-Parva · Chapter 219
The Book of Peace · the great dharma-śāstra · Parva 12 · 23 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit
Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine
This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.
MBh 12.219local chapter route · Śānti-ParvaŚānti-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation
The Devanāgarī Yathārtha · 23 Shlokas
MBh 12.219.1
[भी]
अत्रैवॊदाहरन्तीमम इतिहासं पुरातनम
शतक्रतॊश च संवादं नमुचेश च युधिष्ठिर
MBh 12.219.2
शरिया विहीनम आसीनम अक्षॊभ्यम इव सागरम
भवाभवज्ञं भूतानाम इत्य उवाच पुरन्दरः
MBh 12.219.3
बद्धः पाशैश चयुतः सथानाद दविषतां वशम आगतः
शरिया विहीनॊ नमुचे शॊचस्य आहॊ न शॊचसि
MBh 12.219.4
[नमुचि]
अनवाप्यं च शॊकेन शरीरं चॊपतप्यते
अमित्राश च परहृष्यन्ति नास्ति शॊके सहायता
MBh 12.219.5
तस्माच छक्र न शॊचामि सर्वं हय एवेदम अन्तवत
संतापाद भरश्यते रूपं धर्मश चैव सुरेश्वर
MBh 12.219.6
विनीय खलु तद्दुःखम आगतां वैमनस्यजम
धयातव्यं मनसा हृद्यं कल्यानं संविजानता
MBh 12.219.7
यथा यथा हि पुरुषः कल्याने कुरुते मनः
तदैवास्य परसीदन्ति सर्वार्था नात्र संशयः
MBh 12.219.8
एकः शास्ता न दवितीयॊ ऽसति शास्ता; गर्भे शयानं पुरुषं शास्ति शास्ता
तेनानुशिष्टः परवनाद इवॊदकं; यथा नियुक्तॊ ऽसमि तथा वहामि
MBh 12.219.9
भावाभावाव अभिजानन गरीयॊ; जानामि शरेयॊ न तु तत करॊमि
आशासु धर्म्याः सुहृदां सुकुर्वन; यथा नियुक्तॊ ऽसमि तथा वहामि
MBh 12.219.10
यथा यथास्य पराप्तव्यं पराप्नॊत्य एव तथा तथा
भवितव्यं यथा यच च भवत्य एव तथा तथा
MBh 12.219.11
यत्र यत्रैव संयुक्ते धाता गर्भं पुनः पुनः
तत्र तत्रैव वसति न यत्र सवयम इच्छति
MBh 12.219.12
भावॊ यॊ ऽयम अनुप्राप्तॊ भवितव्यम इदं मम
इति यस्य सदा भावॊ न स मुह्येत कदा चन
MBh 12.219.13
पर्यायैर हन्यमानानाम अभियॊक्ता न विद्यते
दुःखम एतत तु यद दवेष्टा कर्ताहम इति मन्यते
MBh 12.219.14
ऋषींश च देवांश च महासुरांश च; तरैविद्य वृद्धांश च वने मुनींश च
कान नापदॊ नॊपनमन्ति लॊके; परावरज्ञास तु न संभ्रमन्ति
MBh 12.219.15
न पण्डितः करुध्यति नापि सज्जते; न चापि संसीदति न हृष्यति
न चार्थकृच्छ्रव्यसनेषु शॊचति; सथितः परकृत्या हिमवान इवाचलः
MBh 12.219.16
यम अर्थसिद्धिः परमा न हर्षयेत; तथैव काले वयसनं न मॊहयेत
सुखं च दुःखं च तथैव मध्यमं; निषेवते यः स धुरंधरॊ नरः
MBh 12.219.17
यां याम अवस्थां पुरुषॊ ऽधिगच्छेत; तस्यां रमेतापरितप्यमानः
एवं परवृद्धं परनुदेन मनॊजं; संतापम आयास करं शरीरात
MBh 12.219.18
तत सदः स परिषत सभासदः; पराप्य यॊ न कुरुते सभा भयम
धर्मतत्त्वम अवगह्य बुद्धिमान; यॊ ऽभयुपैति स पुमान धुरंधरः
MBh 12.219.19
पराज्ञस्य कर्माणि दुरन्वयानि; न वै पराज्ञॊ मुह्यति मॊहकाले
सथनाच चयुतश चेन न मुमॊह गौतमस; तावत कृच्छ्राम आपदं पराप्य वृद्धः
MBh 12.219.20
न मन्त्रबलवीर्येण परज्ञया पौरुषेण वा
अलभ्यं लभते मर्त्यस तत्र का परिदेवना
MBh 12.219.21
यद एवम अनुजातस्य धातारॊ विदधुः पुरा
तद एवानुभविष्यामि किं मे मृत्युः करिष्यति
MBh 12.219.22
लब्धव्यान्य एव लभते गन्तव्यान्य एव गच्छति
पराप्तव्यान्य एव पराप्नॊति दुःखानि च सुखानि च
MBh 12.219.23
एतद विदित्वा कार्त्स्न्येन यॊ न मुह्यति मानवः
कुशलः सुखदुःखेषु स वै सर्वधनेश्वरः
🪷 The Honest Framing
This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.
Navigation
- ← Śānti-Parva chapter-index (353 chapters)
- ← Mahābhārata master-index (all 18 Parvas)
- ← Previous chapter · Śānti-Parva Ch 218
- Next chapter · Śānti-Parva Ch 220 →
🪷 जय व्यास भगवान् 🪷