🪷 Mahābhārata · Śānti-Parva · Chapter 101
The Book of Peace · the great dharma-śāstra · Parva 12 · 47 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit
Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine
This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.
MBh 12.101local chapter route · Śānti-ParvaŚānti-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation
The Devanāgarī Yathārtha · 47 Shlokas
MBh 12.101.1
यथा जयार्थिनः सेनां नयन्ति भरतर्षभ
ईषद धर्मं परपीड्यापि तन मे बरूहि पिता मह
MBh 12.101.2
सत्येन हि सथिता धर्मा उपपत्त्या तथापरे
साध्व आचारतया के चित तथैवौपयिका अपि
उपायधर्मान वक्ष्यामि सिद्धार्थान अर्थधर्मयॊः
MBh 12.101.3
निर्मर्यादा दस्यवस तु भवन्ति परिपन्थिनः
तेषां परतिविघातार्थं परवक्ष्याम्य अथ नैगमम
कार्याणां संप्रसिद्ध्य अर्थं तान उपायान निबॊध मे
MBh 12.101.4
उभे परज्ञे वेदितव्ये ऋज्वी वक्रा च भारत
जानन वक्रां न सेवेत परतिबाधेत चागताम
MBh 12.101.5
अमित्रा एव राजानं भेदेनॊपचरन्त्य उत
तां राजा निकृतिं जानन यथामित्रान परबाधते
MBh 12.101.6
गजानां पार्श्वचर्माणि गॊवृषाजगराणि च
शल्य कङ्कट लॊहानि तनुत्राणि मतानि च
MBh 12.101.7
शितपीतानि शस्त्राणि संनाहाः पीतलॊहिताः
नाना रञ्जन रक्ताः सयुः पताकाः केतवश च ते
MBh 12.101.8
ऋष्टयस तॊमराः खड्गा निशिताश च परश्वधाः
फलकान्य अथ चर्माणि परतिकल्प्यान्य अनेकशः
अभीनीतानि शस्त्राणि यॊधाश च कृतनिश्रमाः
MBh 12.101.9
चैत्र्यां वा मार्गशीर्ष्यां वा सेनायॊगः परशस्यते
पक्वसस्या हि पृथिवी भवत्य अम्बुमती तथा
MBh 12.101.10
नैवाति शीतॊ नात्युष्णः कालॊ भवति भारत
तस्मात तदा यॊजयेत परेषां वयसनेषु वा
एतेषु यॊगाः सेनायाः परशस्ताः परबाधने
MBh 12.101.11
जलवांस तृणवान मार्गः समॊ गम्यः परशस्यते
चारैर हि विहिताभ्यासः कुशलैर वनगॊचरैः
MBh 12.101.12
नव्यारण्यैर न शक्येत गन्तुं मृगगणैर इव
तस्मात सर्वासु सेनासु यॊजयन्ति जयार्थिनः
MBh 12.101.13
आवासस तॊयवान दुर्गः परयाकाशः परशस्यते
परेषाम उपसर्पाणां परतिषेधस तथा भवेत
MBh 12.101.14
आकाशं तु वनाभ्याशे मन्यन्ते गुणवत तरम
बहुभिर गुणजातैस तु ये युद्धकुशला जनाः
MBh 12.101.15
उपन्यासॊ ऽपसर्पाणां पदातीनां च गूहनम
अथ शत्रुप्रतीघातम आपद अर्थं परायणम
MBh 12.101.16
सप्तर्षीन पृष्ठतः कृत्वा युध्येरन्न अचला इव
अनेन विधिना राजञ जिगीषेतापि दुर जयान
MBh 12.101.17
यतॊ वायुर यतः सूर्यॊ यतः शुक्रस ततॊ जयः
पूर्वं पूर्वं जयाय एषां संनिपाते युधिष्ठिर
MBh 12.101.18
अकर्दमाम अनुदकाम अमर्यादाम अलॊष्टकाम
अश्वभूमिं परशंसन्ति ये युद्धकुशला जनाः
MBh 12.101.19
समा निरुदकाकाशा रथभूमिः परशस्यते
नीचद्रुमा महाकक्षा सॊदका हस्तियॊधिनाम
MBh 12.101.20
बहु दुर्गा महावृक्षा वेत्रवेणुभिर आस्तृता
पदातीनां कषमा भूमिः पर्वतॊपवनानि च
MBh 12.101.21
पदातिबहुला सेना दृढा भवति भारत
रथाश्वबहुला सेना सुदिनेषु परशस्यते
MBh 12.101.22
पदातिनागबहुला परावृट्काले परशस्यते
गुणान एतान परसंख्याय देशकालौ परयॊजयेत
MBh 12.101.23
एवं संचिन्त्य यॊ याति तिथि नक्षत्रपूजितः
विजयं लभते नित्यं सेनां सम्यक परयॊजयन
MBh 12.101.24
परसुप्तांस तृषिताञ शरान्तान परकीर्णान नाभिघातयेत
मॊक्षे परयाणे चलने पानभॊजन कालयॊः
MBh 12.101.25
अति कषिप्तान वयतिक्षिप्तान विहतान परतनू कृतान
सुविस्रम्भान कृतारम्भान उपन्यास परतापिनान
बहिश्चरान उपन्यासान कृत्वा वेश्मानुसारिणः
MBh 12.101.26
पारम्पर्यागते दवारे ये के चिद अनुवर्तिनः
परिचर्या वरॊद्धारॊ ये च के चन वल्गिनः
MBh 12.101.27
अनीकं ये परभिन्दन्ति भिन्नं ये सथगयन्ति च
समानाशन पानास ते कार्या दविगुणवेतनाः
MBh 12.101.28
दशाधिपतयः कार्याः शताधिपतयस तथा
तेषां सहस्राधिपतिं कुर्याच छूरम अतन्द्रितम
MBh 12.101.29
यथामुख्यं संनिपात्य वक्तव्याः सम शपामहे
यथा जयार्थं संग्रामे न जह्याम परस्परम
MBh 12.101.30
इहैव ते निवर्तन्तां ये नः के चन भीरवः
न घातयेयुः परदरं कुर्वाणास तुमुले सति
MBh 12.101.31
आत्मानं च सवपक्षं च पलायन हन्ति संयुगे
दरव्यनाशॊ वधॊ ऽकीर्तिर अयशश च पलायने
MBh 12.101.32
अमनॊज्ञा सुखा वाचः पुरुषस्य पलायतः
परतिस्पन्दौष्ठ दन्तस्य नयस्तसर्वायुधस्य च
MBh 12.101.33
हित्वा पलायमानस्य सहायान पराणसंशये
अमित्रैर अनुबद्धस्य दविषताम अस्तु नस तथा
MBh 12.101.34
मनुष्यापसदा हय एते ये भवन्ति पराङ्मुखाः
राशिवर्धन मात्रास ते नैव ते परेत्य नॊ इह
MBh 12.101.35
अमित्रा हृष्टमनसः परत्युद्यान्ति पलायिनम
जयिनं सुहृदस तात वन्दनैर मङ्गलेन च
MBh 12.101.36
यस्य सम वयसने राजन्न अनुमॊदन्ति शत्रवः
तद असह्य तरं दुःखम अहं मन्ये वधाद अपि
MBh 12.101.37
शरियं जानीत धर्मस्य मूलं सर्वसुखस्य च
सा भीरूणां परान याति शूरस ताम अधिगच्छति
MBh 12.101.38
ते वयं सवर्गम इच्छन्तः संग्रामे तयक्तजीविताः
जयन्तॊ वध्यमाना वा पराप्तुम अर्हाम सद गतिम
MBh 12.101.39
एवं संशप्त शपथाः समभित्यक्तजीविताः
अमित्रवाहिनीं वीराः संप्रगाहन्त्य अभीरवः
MBh 12.101.40
अग्रतः पुरुषानीकम असि चर्म वतां भवेत
पृष्ठतः शकटानीकं कलत्रं मध्यतस तथा
MBh 12.101.41
परेषां परतिघातार्थं पदातीनां च गूहनम
अपि हय अस्मिन परे गृद्धा भवेयुर ये पुरॊगमाः
MBh 12.101.42
ये पुरस्ताद अभिमताः सत्त्ववन्तॊ मनॊ विनः
ते पूर्वम अभिवर्तेरंस तान अन्वग इतरे जनाः
MBh 12.101.43
अपि चॊद्धर्षणं कार्यं भीरूणाम अपि यत्नतः
सकन्धदर्शनमात्रं तु तिष्ठेयुर वा समीपतः
MBh 12.101.44
संहतान यॊधयेद अल्पान कामं विस्तारयेद बहून
सुची मुखम अनीकं सयाद अल्पानां बहुभिः सह
MBh 12.101.45
संप्रयुद्धे परहृष्टे वा सत्यं वायदि वानृतम
परगृह्य बाहून करॊशेत भग्ना भग्नाः परा इति
MBh 12.101.46
आगतं नॊ मित्रबलं परहरध्वम अभीतवत
शब्दवन्तॊ ऽनुधावेयुः कुर्वन्तॊ भैरवं रवम
MBh 12.101.47
कष्वेडाः किल किलाः शङ्खाः करकचा गॊविषाणिकान
भेरीमृदङ्गपणवान नादयेयुर्श च कुञ्जरान
🪷 The Honest Framing
This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.
Navigation
- ← Śānti-Parva chapter-index (353 chapters)
- ← Mahābhārata master-index (all 18 Parvas)
- ← Previous chapter · Śānti-Parva Ch 100
- Next chapter · Śānti-Parva Ch 102 →
🪷 जय व्यास भगवान् 🪷