🪷 Mahābhārata · Āśramavāsika-Parva · Chapter 33
The Book of Hermitage Residence · Parva 15 · 37 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit
Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine
This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.
MBh 15.33local chapter route · Āśramavāsika-ParvaĀśramavāsika-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation
The Devanāgarī Yathārtha · 37 Shlokas
MBh 15.33.1
[धृ]
युधिष्ठिर महाबाहॊ कच चित तात कुशल्य असि
सहितॊ भरातृभिः सर्वैः पौरजानपदैस तथा
MBh 15.33.2
ये च तवाम उपजीवन्ति कच चित ते ऽपि निरामयाः
सचिवा भृत्य वर्गाश च गुरवश चैव ते विभॊ
MBh 15.33.3
कच चिद वर्तसि पौराणां वृत्तिं राजर्षिसेविताम
कच चिद दायान अनुच्छिद्य कॊशस ते ऽभिप्रपूर्यते
MBh 15.33.4
अरिमध्यस्थमित्रेषु वर्तसे चानुरूपतः
बराह्मणान अग्रहारैर वा यथा वद अनुपश्यसि
MBh 15.33.5
कच चित ते परितुष्यन्ति शीलेन भरतर्षभ
शत्रवॊ गुरवः पौरा भृत्या व सवजनॊ ऽपि वा
MBh 15.33.6
कच चिद यजसि राजेन्द्र शरद्धावान पितृदेवताः
अतिथींश चान्न पानेन कच चिद अर्चसि भारत
MBh 15.33.7
कच चिच च विषये विप्राः सवकर्मनिरतास तव
कषत्रिया वैश्य वर्गा वा शूद्रा वापि कुडुम्बिनः
MBh 15.33.8
कच चित सत्रीबालवृद्धं ते न शॊचति न याचते
जामयः पूजिताः कच चित तव गेहे नरर्षभ
MBh 15.33.9
कच्च चिद राजर्षिवंशॊ ऽयं ताम आसाद्य महीपतिम
यथॊचितं महाराज यशसा नावसीदति
MBh 15.33.10
[वै]
इत्य एवं वादिनं तं स नयायवत परत्यभाषत
कुशलप्रश्न संयुक्तं कुशलॊ वाक्यकर्मणि
MBh 15.33.11
कच चित ते वर्धते राजंस तपॊ मन्दश्रमस्य ते
अपि मे जननी चेयं शुश्रूषुर विगतक्लमा
अप्य अस्याः सफलॊ राजन वनवासॊ भविष्यति
MBh 15.33.12
इयं च माता जयेष्ठा मे वीतवाताध्व कर्शिता
घॊरेण तपसा युक्ता देवी कच चिन न शॊचति
MBh 15.33.13
हतान पुत्रान महावीर्यान कषत्रधर्मपरायणान
नापध्यायति वा कच चिद अस्मान पापकृतः सदा
MBh 15.33.14
कव चासौ विदुरॊ राजन नैनं पश्यामहे वयम
संजयः कुशली चायं कच चिन नु तपसि सथितः
MBh 15.33.15
इत्य उक्तः परत्युवाचेदं धृतराष्ट्रॊ जनाधिपम
कुशली विदुरः पुत्र तपॊ घॊरं समास्थितः
MBh 15.33.16
वायुभक्षॊ निराहारः कृशॊ धमनि संततः
कदा चिद दृश्यते विप्रैः शून्ये ऽसमिन कानने कव चित
MBh 15.33.17
इत्य एवं वदतस तस्य जटी वीटा मुखः कृशः
दिग वासा मलदिग्धाङ्गॊ वनरेणु समुक्षितः
MBh 15.33.18
दूराद आरक्षितः कषत्ता तत्राख्यातॊ महीपतेः
निवर्तमानः सहसा जनं दृष्ट्वाश्रमं परति
MBh 15.33.19
तम अन्वधावन नृपतिर एक एव युधिष्ठिरः
परविशन्तं वनं घॊरं लक्ष्यालक्ष्यं कव चित कव चित
MBh 15.33.20
भॊ भॊ विदुर राजाहं दयितस ते युधिष्ठिरः
इति बरुवन नरपतिस तं यत्नाद अभ्यधावत
MBh 15.33.21
ततॊ विविक्त एकान्ते तस्थौ बुद्धिमतां वरः
विदुरॊ वृक्षम आश्रित्य कं चित तत्र वनान्तरे
MBh 15.33.22
तं राजा कषीणभूयिष्ठम आकृती मात्रसूचितम
अभिजज्ञे महाबुद्धिं महाबुद्धिर युधिष्ठिरः
MBh 15.33.23
युधिष्ठिरॊ ऽहम अस्मीति वाक्यम उक्त्वाग्रतः सथितः
विदुरस्याश्रवे राजा स च परत्याह संज्ञया
MBh 15.33.24
ततः सॊ ऽनिमिषॊ भूत्वा राजानं समुदैक्षत
संयॊज्य विदुरस तस्मिन दृष्टिं दृष्ट्या समाहितः
MBh 15.33.25
विवेश विदुरॊ धीमान गात्रैर गात्राणि चैव ह
पराणान पराणेषु च दधद इन्द्रियाणीन्द्रियेषु च
MBh 15.33.26
स यॊगबलम आस्थाय विवेश नृपतेस तनुम
विदुरॊ धर्मराजस्य तेजसा परज्वलन्न इव
MBh 15.33.27
विदुरस्य शरीरं तत तथैव सतब्धलॊचनम
वृक्षाश्रितं तदा राजा ददर्श गतचेतनम
MBh 15.33.28
बलवन्तं तथात्मानं मेने बहुगुणा तदा
धर्मराजॊ महातेजास तच च सस्मार पाण्डवः
MBh 15.33.29
पौराणम आत्मनः सर्वं विद्यावान स विशां पते
यॊगधर्मं महातेजा वयासेन कथितं यथा
MBh 15.33.30
धर्मराजस तु तत्रैनं संचस्कारयिषुस तदा
दग्धु कामॊ ऽभवद विद्वान अथ वै वाग अभाषत
MBh 15.33.31
भॊ भॊ राजन न दग्धव्यम एतद विदुर संज्ञिकम
कलेवरम इहैतत ते धर्म एष सनातनः
MBh 15.33.32
लॊकाः सन्तानका नाम भविष्यन्त्य अस्य पार्थिव
यति धर्मम अवाप्तॊ ऽसौ नैव शॊच्यः परंतप
MBh 15.33.33
इत्य उक्तॊ धर्मराजः स विनिवृत्य ततः पुनः
राज्ञॊ वैचित्र वीर्यस्य तत सर्वं परत्यवेदयत
MBh 15.33.34
ततः स राजा दयुतिमान स च सर्वॊ जनस तदा
भीमसेनादयश चैव परं विस्मयम आगताः
MBh 15.33.35
तच छरुत्वा परीतिमान राजा भूत्व धर्मजम अब्रवीत
आपॊ मूलं फलं चैव ममेदं परतिगृह्यताम
MBh 15.33.36
यदन्नॊ हि नरॊ राजंस तदन्नॊ ऽसयातिथिः समृतः
इत्य उक्तः सा तथेत्य एव पराह धर्मात्मजॊ नृपम
फलं मूलं च बुभुजे राज्ञा दत्तं सहानुजः
MBh 15.33.37
ततस ते वृक्षमूलेषु कृतवास परिग्रहाः
तां रात्रिं नयवसन सर्वे फलमूलजलाशनाः
🪷 The Honest Framing
This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.
Navigation
- ← Āśramavāsika-Parva chapter-index (47 chapters)
- ← Mahābhārata master-index (all 18 Parvas)
- ← Previous chapter · Āśramavāsika-Parva Ch 32
- Next chapter · Āśramavāsika-Parva Ch 34 →
🪷 जय व्यास भगवान् 🪷