🪷 Mahābhārata · Anuśāsana-Parva · Chapter 94
The Book of the Final Teaching · Parva 13 · 44 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit
Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine
This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.
MBh 13.94local chapter route · Anuśāsana-ParvaAnuśāsana-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation
The Devanāgarī Yathārtha · 44 Shlokas
MBh 13.94.1
[य]
बराह्मणेभ्यः परयच्छन्ति दानानि विविधानि च
दातृप्रतिग्रहीत्रॊर वा कॊ विशेषः पितामह
MBh 13.94.2
[भ]
साधॊर यः परतिगृह्णीयात तथैवासाधुतॊ दविजः
गुणवत्य अल्पदॊषः सयान निर्गुणे तु निमज्जति
MBh 13.94.3
अत्राप्य उदाहरन्तीमम इतिहासं पुरातनम
वृषादर्भेश च संवादं सप्तर्षीणां च भारत
MBh 13.94.4
कश्यपॊ ऽतरिर वसिष्ठश च भरद्वाजॊ ऽथ गौतमः
विश्वामित्रॊ जमदग्निः साध्वी चैवाप्य अरुन्धती
MBh 13.94.5
सर्वेषाम अथ तेषां तु गण्डाभूत कर्म कारिका
शूद्रः पशुसखश चैव भर्ता चास्या बभूव ह
MBh 13.94.6
ते वै सर्वे तपस्यन्तः पुरा चेरुर महीम इमाम
समाधिनॊपशिक्षन्तॊ बरह्मलॊकं सनातनम
MBh 13.94.7
अथाभवद अनावृष्टिर महती कुरुनन्दन
कृच्छ्रप्राणॊ ऽभवद यत्र लॊकॊ ऽयं वै कषुधान्वितः
MBh 13.94.8
कस्मिंश चिच च पुरा यज्ञे याज्येन शिबिसूनुना
दक्षिणार्थे ऽथ ऋत्विग्भ्यॊ दत्तः पुत्रॊ निजः किल
MBh 13.94.9
तस्मिन काले ऽथ सॊ ऽलपायुर दिष्टान्तम अगमत परभॊ
ते तं कषुधाभिसंतप्ताः परिवार्यॊपतस्थिरे
MBh 13.94.10
याज्यात्मजम अथॊ दृष्ट्वा गतासुम ऋषिसत्तमाः
अपचन्त तदा सथाल्यां कषुधार्ताः किल भारत
MBh 13.94.11
निराद्ये मर्त्यलॊके ऽसमिन्न आत्मानं ते परीप्सवः
कृच्छ्राम आपेदिरे वृत्तिम अन्नहेतॊस तपस्विनः
MBh 13.94.12
अटमानॊ ऽथ तान मार्गे पचमानान महीपतिः
राजा शैब्यॊ वृषादर्भिः किश्यमानान ददर्श ह
MBh 13.94.13
[वृ]
परतिग्रहस तारयति पुष्टिर वै परतिगृह्णताम
मयि यद विद्यते वित्तं तच छृणुध्वं तपॊधनाः
MBh 13.94.14
परियॊ हि मे बराह्मणॊ याचमानॊ; दद्याम अहं वॊ ऽशवतरी सहस्रम
एकैकशः स वृषाः संप्रसूताः; सर्वेषां वै शीघ्रगाः शवेतलॊमाः
MBh 13.94.15
कुलं भरान अनडुहः शतं शतान; धुर्याञ शुभान सर्वशॊ ऽहं ददानि
पृथ्वी वाहान पीवरांश चैव तावद; अग्र्या गृष्ट्यॊ धेनवः सुव्रताश च
MBh 13.94.16
वरान गरामान वरीहि यवं रसांश च; रत्नं चान्यद दुर्लभं किं ददानि
मा समाभक्ष्ये भावम एवं कुरुध्वं; पुष्ट्य अर्थं वै किं परयच्छाम्य अहं वः
MBh 13.94.17
[रसयह]
राजन परतिग्रहॊ राज्ञॊ मध्व आस्वादॊ विषॊपमः
तज जानमानः कस्मात तवं कुरुषे नः परलॊभनम
MBh 13.94.18
कषत्रं हि दैवतम इव बराह्मणं समुपाश्रितम
अमलॊ हय एष तपसा परीतः परीणाति देवताः
MBh 13.94.19
अह्नापीह तपॊ जातु बराह्मणस्यॊपजायते
तद दाव इव निर्दह्यात पराप्तॊ राजप्रतिग्रहः
MBh 13.94.20
कुशलं सह दानेन राजन्न अस्तु सदा तव
अर्थिभ्यॊ दीयतां सर्वम इत्य उक्त्वा ते ततॊ ययुः
MBh 13.94.21
अपक्वम एव तन मांसम अभूत तेषां च धीमताम
अथ हित्वा ययुः सर्वे वनम आहारकाङ्क्षिणः
MBh 13.94.22
ततः परचॊदिता राज्ञा वनं गत्वास्य मन्त्रिणः
परचीयॊदुम्बराणि सम दानं दातुं परचक्रमुः
MBh 13.94.23
उदुम्बराण्य अथान्यानि हेमगर्भाण्य उपाहरन
भृत्यास तेषां ततस तानि परग्राहितुम उपाद्रवन
MBh 13.94.24
गुरूणीति विदित्वाथ न गराह्याण्य अत्रिर अब्रवीत
न सम हे मूढ विज्ञाना न सम हे मन्दबुद्धयः
हैमानीमानि जानीमः परतिबुद्धाः सम जागृमः
MBh 13.94.25
इह हय एतद उपादत्तं परेत्य सयात कटुकॊदयम
अप्रतिग्राह्यम एवैतत परेत्य चेह सुखेप्सुना
MBh 13.94.26
[व]
शतेन निष्कं गणितं सहस्रेण च संमितम
यथा बहु परतीच्छन हि पापिष्ठां लभते गतिम
MBh 13.94.27
[कष्यप]
यत पृथिव्यां वरीहि यवं हिरण्यं पशवः सत्रियः
सर्वं तन नालम एकस्य तस्माद विद्वाञ शमं वरजेत
MBh 13.94.28
[भरद्वाज]
उत्पन्नस्य रुरॊः शृङ्गं वर्धमानस्य वर्धते
परार्थना पुरुषस्येव तस्य मात्रा न विद्यते
MBh 13.94.29
[गौतम]
न तल लॊके दरव्यम अस्ति यल लॊकं परतिपूरयेत
समुद्रकल्पः पुरुषॊ न कदा चन पूर्यते
MBh 13.94.30
[विष्वामित्र]
कामं कामयमानस्य यदा कामः समृध्यते
अथैनम अपरः कामस तृष्णा विध्यति बाणवत
MBh 13.94.31
[जमदग्नि]
परतिग्रहे संयमॊ वै तपॊ धारयते धरुवम
तद धनं बराह्मणस्येह लुभ्यमानस्य विस्रवेत
MBh 13.94.32
[अरुन्धती]
धर्मार्थं संचयॊ यॊ वै दरव्याणां पक्षसंमतः
तपः संचय एवेह विशिष्टॊ दरव्यसंचयात
MBh 13.94.33
[गण्डा]
उग्राद इतॊ भयाद यस्माद विभ्यतीमे ममेश्वराः
बलीयांसॊ दुर्बलवद बिभेम्य अहम अतः परम
MBh 13.94.34
[पषुसख]
यद वै धर्मे परं नास्ति बराह्मणास तद धनं विदुः
विनयार्थं सुविद्वांसम उपासेयं यथातथम
MBh 13.94.35
[रसयह]
कुशलं सह दानाय तस्मै यस्य परजा इमाः
फलान्य उपधि युक्तानि य एवं नः परयच्छसि
MBh 13.94.36
[भ]
इत्य उक्त्वा हेमगर्भाणि हित्वा तानि फलानि ते
ऋषयॊ जग्मुर अन्यत्र सर्व एव धृतव्रताः
MBh 13.94.37
[मन्त्रिणह]
उपधिं शङ्कमानास ते हित्वेमानि फलानि वै
ततॊ ऽनयेनैव गच्छन्ति विदितं ते ऽसतु पार्थिव
MBh 13.94.38
इत्य उक्तः स तु भृत्यैस तैर वृषादर्भिश चुकॊप ह
तेषां संप्रतिकर्तुं च सर्वेषाम अगमद गृहम
MBh 13.94.39
स गत्वाहवनीये ऽगनौ तीव्रं नियमम आस्थितः
जुहाव संस्कृतां मन्त्रैर एकैकाम आहुतिं नृपः
MBh 13.94.40
तस्माद अग्नेः समुत्तस्थौ कृत्या लॊकभयंकरी
तस्या नाम वृषादर्भिर यातुधानीत्य अथाकरॊत
MBh 13.94.41
सा कृत्या कालरात्रीव कृताञ्जलिर उपस्थिता
वृषादर्भिं नरपतिं किं करॊमीति चाब्रवीत
MBh 13.94.42
[वृसाधर्भि]
ऋषीणां गच्छ सप्तानाम अरुन्धत्यास तथैव च
दासी भर्तुश च दास्याश च मनसा नाम धारय
MBh 13.94.43
जञात्वा नामानिचैतेषां सर्वान एतान विनाशय
विनष्टेषु यथा सवैरं गच्छ यत्रेप्सितं तव
MBh 13.94.44
सा तथेति परतिश्रुत्य यातु दानी सवरूपिणी
जगाम तद वनं यत्र विचेरुस ते महर्षयः
🪷 The Honest Framing
This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.
Navigation
- ← Anuśāsana-Parva chapter-index (154 chapters)
- ← Mahābhārata master-index (all 18 Parvas)
- ← Previous chapter · Anuśāsana-Parva Ch 93
- Next chapter · Anuśāsana-Parva Ch 95 →
🪷 जय व्यास भगवान् 🪷