🪷 Mahābhārata · Anuśāsana-Parva · Chapter 54

The Book of the Final Teaching · Parva 13 · 40 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit

Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine

This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.

MBh 13.54local chapter route · Anuśāsana-ParvaAnuśāsana-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation

The Devanāgarī Yathārtha · 40 Shlokas

MBh 13.54.1
[भ] ततः स राजा रात्र्यन्ते परतिबुद्धॊ महामनाः कृतपूर्वाह्णिकः परायात सभार्यस तद वनं परति
MBh 13.54.2
ततॊ ददर्श नृपतिः परासादं सर्वकाञ्चनम मणिस्तम्भसहस्राढ्यं गन्धर्वनगरॊपमम तत्र दिव्यान अभिप्रायान ददर्श कुशिकस तदा
MBh 13.54.3
पर्वतान रम्यसानूंश च नलिनीश च स पङ्कजाः चित्रशालाश च विविधास तॊरणानि च भारत शाद्वलॊपचितां भूमिं तथा काञ्चनकुट्टिमाम
MBh 13.54.4
सह कारान परफुल्लांश च केतकॊद्दालकान धवान अशॊकान मुचुकुन्दांश च फुल्लांश चैवाति मुक्तकान
MBh 13.54.5
चम्पकांस तिलकान भाव्यान पनसान वञ्जुलान अपि पुष्पितान कर्णिकारांश च तत्र तत्र ददर्श ह
MBh 13.54.6
शयामां वारणपुष्पीं च तथाष्टा पदिकां लताम तत्र तत्र परिकॢप्ता ददर्श स महीपतिः
MBh 13.54.7
वृक्षान पद्मॊत्पलधरान सर्वर्तुकुसुमांस तथा विमानच छन्दकांश चापि परासादान पद्मसंनिभान
MBh 13.54.8
शीतलानि च तॊयानि कव चिद उष्णानि भारत आसनानि विचित्राणि शयनप्रवराणि च
MBh 13.54.9
पर्यङ्कान सर्वसौवर्णान परार्ध्यास्तरणास्तृतान भक्ष्यभॊज्यम अनन्तं च तत्र तत्रॊपकल्पितम
MBh 13.54.10
वाणी वादाञ शुकांश चापि शारिका भृङ्गराजकान कॊकिलाञ शतपत्रांश च कॊयष्टिमक कुक्कुटान
MBh 13.54.11
मयूरान कुक्कुटांश चापि पुत्रकाञ जीव जीवकान चकॊरान वानरान हंसान सारसांश चक्रसाह्वयान
MBh 13.54.12
समन्ततः परणदितान ददर्श सुमनॊहरान कव चिद अप्सरसां संघान गन्धर्वाणां च पार्थिव
MBh 13.54.13
कान्ताभिर अपरांस तत्र परिष्वक्तान ददर्श ह न ददर्श च तान भूयॊ ददर्श च पुनर नृपः
MBh 13.54.14
गीतध्वनिं सुमधुरं तथैवाध्ययन धवनिम हंसान सुमधुरांश चापि तत्र शुश्राव पार्थिवः
MBh 13.54.15
तं दृष्ट्वात्यद्भुतं राजा मनसाचिन्तयत तदा सवप्नॊ ऽयं चित्तविभ्रंश उताहॊ सत्यम एव तु
MBh 13.54.16
अहॊ सह शरीरेण पराप्तॊ ऽसमि परमां गतिम उत्तरान वा कुरून पुण्यान अथ वाप्य अमरावतीम
MBh 13.54.17
किं तव इदं महद आश्चर्यं संपश्यामीत्य अचिन्तयत एवं संचिन्तयन्न एव ददर्श मुनिपुंगवम
MBh 13.54.18
तस्मिन विमाने सौवर्णे मणिस्तम्भसमाकुले महार्हे शयने दिव्ये शयानं भृगुनन्दनम
MBh 13.54.19
तम अभ्ययात परहर्षेण नरेन्द्रः सह भार्यया अन्तर्हितस ततॊ भूयश चयवनः शयनं च तत
MBh 13.54.20
ततॊ ऽनयस्मिन वनॊद्देशे पुनर एव ददर्श तम कौश्यां बृस्यां समासीनं जपमानं महाव्रतम एवं यॊगबलाद विप्रॊ मॊहयाम आस पार्थिवम
MBh 13.54.21
कषणेन तद वनं चैव ते चैवाप्सरसां गणाः गन्धर्वाः पादपाश चैव सर्वम अन्तरधीयत
MBh 13.54.22
निःशब्दम अभवच चापि गङ्गाकूलं पुनर नृप कुश वल्मीक भूयिष्ठं बभूव च यथा पुरा
MBh 13.54.23
ततः स राजा कुशिकः सभार्यस तेन कर्मणा विस्मयं परमं पराप्तस तद दृष्ट्वा महद अद्भुतम
MBh 13.54.24
ततः परॊवाच कुशिकॊ भार्यां हर्षसमन्वितः पश्य भद्रे यथा भावाश चित्रा दृष्टाः सुदुर्लभाः
MBh 13.54.25
परसादाद भृगुमुख्यस्य किम अन्यत्र तपॊबलात तपसा तद अवाप्यं हि यन न शक्यं मनॊरथैः
MBh 13.54.26
तरैलॊक्यराज्याद अपि हि तप एव विशिष्यते तपसा हि सुतप्तेन करीडत्य एष तपॊधनः
MBh 13.54.27
अहॊ परभावॊ बरह्मर्षेश चयवनस्य महात्मनः इच्छन्न एष तपॊ वीर्याद अन्याँल लॊकान सृजेद अपि
MBh 13.54.28
बराह्मणा एव जायेरन पुण्यवाग बुद्धिकर्मणः उत्सहेद इह कर्तुं हि कॊ ऽनयॊ वै चयवनाद ऋते
MBh 13.54.29
बराह्मण्यं दुर्लभं लॊके राज्यं हि सुलभं नरैः बराह्मण्यस्य परभावाद धि रथे युक्तौ सवधुर्यवत
MBh 13.54.30
इत्य एवं चिन्तयानः स विदितश चयवनस्य वै संप्रेक्ष्यॊवाच स नृपं कषिप्रम आगम्यताम इति
MBh 13.54.31
इत्य उक्तः सह भार्यस तम अभ्यगच्छन महामुनिम शिरसा वन्दनीयं तम अवन्दत स पार्थिवः
MBh 13.54.32
तस्याशिषः परयुज्याथ स मुनिस तं नराधिपम निषीदेत्य अब्रवीद धीमान सान्त्वयन पुरुषर्षभ
MBh 13.54.33
ततः परकृतिम आपन्नॊ भार्गवॊ नृपते नृपम उवाच शलक्ष्णया वाचा तर्पयन्न इव भारत
MBh 13.54.34
राजन सम्यग जितानीह पञ्च पञ्चसु यत तवया मनःषष्ठानीन्द्रियाणि कृच्छ्रान मुक्तॊ ऽसि तेन वै
MBh 13.54.35
सम्यग आराधितः पुत्र तवयाहं वदतां वर न हि ते वृजिनं किं चित सुसूक्ष्मम अपि विद्यते
MBh 13.54.36
अनुजानीहि मां राजन गमिष्यामि यथागतम परीतॊ ऽसमि तव राजेन्द्र वरश च परतिगृह्यताम
MBh 13.54.37
[कुषिक] अग्निमध्य गतेनेदं भगवन संनिधौ मया वर्तितं भृगुशार्दूल यन न दग्धॊ ऽसमि तद बहु
MBh 13.54.38
एष एव वरॊ मुख्यः पराप्तॊ मे भृगुनन्दन यत परीतॊ ऽसि समाचारात कुलं पूतं ममानघ
MBh 13.54.39
एष मे ऽनुग्रहॊ विप्र जीविते च परयॊजनम एतद राज्यफलं चैव तपश चैतत परं मम
MBh 13.54.40
यदि तु परीतिमान विप्र मयि तवं भृगुनन्दन अस्ति मे संशयः कश चित तन मे वयाख्यातुम अर्हसि

🪷 The Honest Framing

This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.

Navigation

🪷 जय व्यास भगवान् 🪷