🪷 Mahābhārata · Ādi-Parva · Chapter 54
The Book of the Beginning · Parva 1 · 24 unique Sanskrit addresses · pinned Critical Edition-derived witness
The Devanāgarī Yathārtha · 24 Shlokas
MBh 1.54.1
सूत उवाच
श्रुत्वा तु सर्पसत्राय दीक्षितं जनमेजयम्
अभ्यागच्छदृषिर्विद्वान्कृष्णद्वैपायनस्तदा
MBh 1.54.2
जनयामास यं काली शक्तेः पुत्रात्पराशरात्
कन्यैव यमुनाद्वीपे पाण्डवानां पितामहम्
MBh 1.54.3
जातमात्रश्च यः सद्य इष्ट्या देहमवीवृधत्
वेदांश्चाधिजगे साङ्गान्सेतिहासान्महायशाः
MBh 1.54.4
यं नातितपसा कश्चिन्न वेदाध्ययनेन च
न व्रतैर्नोपवासैश्च न प्रसूत्या न मन्युना
MBh 1.54.5
विव्यासैकं चतुर्धा यो वेदं वेदविदां वरः
परावरज्ञो ब्रह्मर्षिः कविः सत्यव्रतः शुचिः
MBh 1.54.6
यः पाण्डुं धृतराष्ट्रं च विदुरं चाप्यजीजनत्
शंतनोः संततिं तन्वन्पुण्यकीर्तिर्महायशाः
MBh 1.54.7
जनमेजयस्य राजर्षेः स तद्यज्ञसदस्तदा
विवेश शिष्यैः सहितो वेदवेदाङ्गपारगैः
MBh 1.54.8
तत्र राजानमासीनं ददर्श जनमेजयम्
वृतं सदस्यैर्बहुभिर्देवैरिव पुरंदरम्
MBh 1.54.9
तथा मूर्धावसिक्तैश्च नानाजनपदेश्वरैः
ऋत्विग्भिर्देवकल्पैश्च कुशलैर्यज्ञसंस्तरे
MBh 1.54.10
जनमेजयस्तु राजर्षिर्दृष्ट्वा तमृषिमागतम्
सगणोऽभ्युद्ययौ तूर्णं प्रीत्या भरतसत्तमः
MBh 1.54.11
काञ्चनं विष्टरं तस्मै सदस्यानुमते प्रभुः
आसनं कल्पयामास यथा शक्रो बृहस्पतेः
MBh 1.54.12
तत्रोपविष्टं वरदं देवर्षिगणपूजितम्
पूजयामास राजेन्द्रः शास्त्रदृष्टेन कर्मणा
MBh 1.54.13
पाद्यमाचमनीयं च अर्घ्यं गां च विधानतः
पितामहाय कृष्णाय तदर्हाय न्यवेदयत्
MBh 1.54.14
प्रतिगृह्य च तां पूजां पाण्डवाज्जनमेजयात्
गां चैव समनुज्ञाय व्यासः प्रीतोऽभवत्तदा
MBh 1.54.15
तथा संपूजयित्वा तं यत्नेन प्रपितामहम्
उपोपविश्य प्रीतात्मा पर्यपृच्छदनामयम्
MBh 1.54.16
भगवानपि तं दृष्ट्वा कुशलं प्रतिवेद्य च
सदस्यैः पूजितः सर्वैः सदस्यानभ्यपूजयत्
MBh 1.54.17
ततस्तं सत्कृतं सर्वैः सदस्यैर्जनमेजयः
इदं पश्चाद्द्विजश्रेष्ठं पर्यपृच्छत्कृताञ्जलिः
MBh 1.54.18
कुरूणां पाण्डवानां च भवान्प्रत्यक्षदर्शिवान्
तेषां चरितमिच्छामि कथ्यमानं त्वया द्विज
MBh 1.54.19
कथं समभवद्भेदस्तेषामक्लिष्टकर्मणाम्
तच्च युद्धं कथं वृत्तं भूतान्तकरणं महत्
MBh 1.54.20
पितामहानां सर्वेषां दैवेनाविष्टचेतसाम्
कार्त्स्न्येनैतत्समाचक्ष्व भगवन्कुशलो ह्यसि
MBh 1.54.21
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कृष्णद्वैपायनस्तदा
शशास शिष्यमासीनं वैशंपायनमन्तिके
MBh 1.54.22
कुरूणां पाण्डवानां च यथा भेदोऽभवत्पुरा
तदस्मै सर्वमाचक्ष्व यन्मत्तः श्रुतवानसि
MBh 1.54.23
गुरोर्वचनमाज्ञाय स तु विप्रर्षभस्तदा
आचचक्षे ततः सर्वमितिहासं पुरातनम्
MBh 1.54.24
तस्मै राज्ञे सदस्येभ्यः क्षत्रियेभ्यश्च सर्वशः
भेदं राज्यविनाशं च कुरुपाण्डवयोस्तदा
🪷 The Honest Framing
This chapter belongs to the source-pinned BORI Critical Edition-derived digital witness. Its unique addresses are publicly readable and indexable; this remains a digital-witness claim, not a claim that every Mahābhārata recension agrees word-for-word or that the traditional 100,000-verse extent is represented here.
Navigation
- ← Ādi-Parva chapter-index (225 chapters)
- ← Mahābhārata master-index (all 18 Parvas)
- ← Previous chapter · Ādi-Parva Ch 53
- Next chapter · Ādi-Parva Ch 55 →
Sources and Connected Readings
Continue from these 24 source-pinned Devanāgarī addresses to Ādi-Parva, the Mahābhārata reading map, and any exact Bhagavad-Gītā correspondence.
MBh 1.54local chapter route · Ādi-ParvaĀdi-Parvaparent Parva chapter index/mahabharata18-parva Sanskrit reading index with edition and address notesBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation
🪷 जय व्यास भगवान् 🪷