🪷 युद्धकाण्ड · Sarga 16
Yuddha-Kāṇḍa · The Book of War · Sarga 16 · 27 ślokas
Vālmīki Detail Source-Anchor Spine
This sarga page exposes the exact local source route, parent Kāṇḍa, Rāma janma proof anchors where applicable, and the wider Vālmīki/Rāma source spine.
Vālmīki 6.16local sarga route with all Sanskrit ślokasYuddha-Kāṇḍaparent Kāṇḍa sarga index/valmiki-ramayanamaster index for the 7 Kāṇḍas and 22,742 ślokasBāla 1.18Rāma-janma sarga and primary birth-spec anchorVālmīki 1.18.8first Rāma-janma astronomical śloka routeVālmīki 1.18.15closing verse of the janma-spec rangeVālmīki 2.26.9Bṛhaspati-Puṣya coronation-eve witness routeVālmīki 6.93.65war-window Krishna-pakṣa timing witnessVālmīki 6.103Rāvaṇa-vadha anchor doorway for the year+41 witness/ramaRāma-Krishna non-dual singularity and three-anchor proof surface/chart/ramapublished Rāma janma-kuṇḍalī output for the 1,626,102 BCE claimRāma janma dayreader-visible pañchāṅga/day output for the birth anchor/computational-moatSūrya-Siddhānta deep-time verification boundary/festival/rama-navamiCaitra Śukla Navamī festival mūrti-page/ramcharitamanasTulsidās bhakti voice of the same Rāma-līlāRāmopākhyānaVyāsa's Rāma-kathā inside the Mahābhārata/binduDiamond of Darśanas · Rāma/Krishna as one Bindu aperture/philosophyConstitutional Principles and Rāma-Krishna recognition
🪷 The Ślokas · canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha
सुनिविष्टम् हितम् वाक्यम् उक्तवन्तम् विभीषणम् ।अब्रवीत् परुषम् वाक्यम् रावणः काल चोदितः ॥६-१६-१॥।।
वसेत् सह सपत्नेन क्रुद्धेन आशी विषेण च ।न तु मित्र प्रवादेन सम्वस्च्चत्रुणा सह ॥६-१६-२॥।।
जानामि शीलम् ज्ञातीनाम् सर्व लोकेषु राक्षस ।हृष्यन्ति व्यसनेष्वेते ज्ञातीनाम् ज्ञातयः सदा ॥६-१६-३॥।।
प्रधानम् साधकम् वैद्यम् धर्म शीलम् च राक्षस ।ज्ञातयो ह्यनमन्यन्ते शूरम् परिभवन्ति च ॥६-१६-४॥।।
नित्यम् अन्योन्य सम्हृष्टा व्यसनेष्वाततायिनः ।प्रच्चन्न हृदया घोरा ज्ञातयस् तु भय आवहाः ॥६-१६-५॥।।
श्रूयन्ते हस्तिभिर् गीताः श्लोकाः पद्म वने पुरा ।पाश हस्तान् नरान् दृष्ट्वा शृणु तान् गदतो मम ॥६-१६-६॥।।
नाग्निर्नान्यानि शस्त्राणि न नः पाशा भयावहाः ।घोराः स्वार्थप्रयुक्तास्तु ज्ञातयो नो भयावहाः ॥६-१६-७॥।।
उपायमेते वक्ष्यन्ति ग्रहणे नात्रसम्शयः ।कृत्स्नाद् भयाज्ज्ञातिभयम् सुकष्टम् विदितम् च नः ॥६-१६-८॥।।
विद्यते गोषु सम्पन्नम् विद्यते ज्ञातितो भयम् ।विद्यते स्त्रीषु चापल्यम् विद्यते ज्ञातितो भयम् ॥६-१६-९॥।।
ततो नेष्टम् इदम् सौम्य यदहम् लोक सत्कृतः ।ऐश्वर्यम् अभिजातः च रिपूणाम् मूर्ध्नि च स्थितः ॥६-१६-१०॥।।
यथा पुष्करपत्रेषु पतितास्तोयबिन्दवः ।न श्लेषमभिगच्चन्ति तथानार्येषु सौहृदम् ॥६-१६-११॥।।
यथा शरदि मेघानाम् सिञ्चातामपि गर्जताम् ।न भवत्यमुबसम्क्लेदस्तथानार्येषु सौहृदम् ॥६-१६-१२॥।।
यथा मधुकरस्तर्षाद्रासम् विन्दन्न तिष्ठति ।तथा त्वमपि तत्रैव तथानार्येषु सौहृदम् ॥६-१६-१३॥।।
यथा मधुकर्स्तराषात्काशपुष्पम् पिबन्नपि ।रसमत्र न विन्देत तथानार्येषु सौहृदम् ॥६-१६-१४॥।।
यथा पूर्वम् गजः स्नात्वा गृह्य हस्तेन वै रजः ।दूषयत्यात्मनो देहम् तथानार्येषु सौहृदम् ॥६-१६-१५॥।।
योऽन्यस्त्वेवम्विधम् ब्रूयाद् वाक्यमेतन्निशाचर ।अस्मिन् मुहूर्ते न भवेत् त्वाम् तु धिक् कुलपाम्सनम् ॥६-१६-१६॥।।
इतिउक्तः परुषम् वाक्यम् न्यायवादी विभीषणः ।उत्पपात गदापाणिःचतुर्भिः सह राक्षसैः ॥६-१६-१७॥।।
अब्रवीच्च तदा वाक्यम् जातक्रोधो विभीषणः ।अन्तरिक्षगतः श्रीमान् भ्रातरम् राक्षस अधिपम् ॥६-१६-१८॥।।
स त्वम् भ्राता असि मे राजन् ब्रूहि माम् यद् यद् इच्चसि ।ज्येष्ठो मान्यः पितृसमो न च धर्मपथे स्थितः ॥६-१६-१९॥।।
इदम् तु परुषम् वाक्यम् न क्षमामि अनृतम् तव ।सुनीतम् हित कामेन वाक्यम् उक्तम् दश आनन ॥६-१६-२०॥।।
न गृह्णन्ति अकृत आत्मानः कालस्य वशमागताः ।सुलभाः पुरुषा राजन् सततम् प्रिय वादिनः ॥६-१६-२१॥।।
अप्रियस्य तु पथ्यस्य वक्ता श्रोता च दुर्लभः ।बद्धम् कालस्य पाशेन सर्व भूत अपहारिणा ॥६-१६-२२॥।।
न नश्यन्तम् उपेक्षेयम् प्रदीप्तम् शरणम् यथा ।दीप्त पावक सम्काशैः शितैः कान्चन भूषणैः ॥६-१६-२३॥।।
न त्वाम् इच्चामि अहम् द्रष्टुम् रामेण निहतम् शरैः ।शूराः च बलवन्तः च कृत अस्त्राः च नर आजिरे ॥६-१६-२४॥।।
काल अभिपन्ना सीदन्ति यथा वालुक सेतवः ।तनर्षयतु यच्चोक्तम् गुरुत्वाद्धितमिच्चता ॥६-१६-२५॥।।
आत्मानम् सर्वथा रक्ष पुरीम् च इमाम् सराक्षसाम् ।स्वस्ति ते अस्तु गमिष्यामि सुखी भव मया विना ॥६-१६-२६॥।।
निवार्यमाणस्य मया हित एषिणा ।न रोचते ते वचनम् निशा चर ।परीत काला हि गत आयुषो नरा ।हितम् न गृह्णन्ति सुहृद्भिर् ईरितम् ॥६-१६-२७॥
Navigation
- ← Previous: Yuddha-Kāṇḍa Sarga 15
- Next: Yuddha-Kāṇḍa Sarga 17 →
- Yuddha-Kāṇḍa sarga-index
- Vālmīki Rāmāyaṇa master-index
- /rama · the non-dual singularity
🪷 जय श्री राम · जय भगवान् वाल्मीकि 🪷