🪷 युद्धकाण्ड · Sarga 12
Yuddha-Kāṇḍa · The Book of War · Sarga 12 · 40 ślokas
🪷 Devanāgarī Ślokas
स ताम् परिषदम् कृत्स्नाम् समीक्ष्य समितिम्जयः ।प्रबोधयामास तदा प्रहस्तम् वाहिनीपतिम् ॥६-१२-१॥।। ॥६-१२-१॥
सेनापते यथा ते स्युः कृतविद्याश्चतुर्विधाः ।योधा नगररक्षायाम् तथा व्यादेष्टुमर्हसि ॥६-१२-२॥।। ॥६-१२-२॥
स प्रहस्तः प्रतीतात्मा चिकीर्षन् राजशासनम् ।विनिक्षिपद् बलम् सर्वम् बहिरन्तश्च मन्दिरे ॥६-१२-३॥।। ॥६-१२-३॥
ततो विनिक्षिप्य बलम् सर्वम् नगरगुप्तये ।प्रहस्तः प्रमुखे राज्ञो निषसाद जगाद च ॥६-१२-४॥।। ॥६-१२-४॥
विहितम् बहिरन्तश्च बलम् बलवतस्तव ।कुरुष्वाविमनाः क्षिप्रम् यदभिप्रेतमस्ति ते ॥६-१२-५॥।। ॥६-१२-५॥
प्रहस्तस्य वचः श्रुत्वा राजा राज्यहितैषिणः ।सुखेप्सुः सुहृदाम् मध्ये व्याजहार स रावणः ॥६-१२-६॥।। ॥६-१२-६॥
प्रियाप्रिये सुख दुःखम् लाभालाभे सिताहिते ।धर्मकामार्थकृच्च्रेषु यूयमार्हथ वेदितुम् ॥६-१२-७॥।। ॥६-१२-७॥
सर्वकृत्यानि युष्माभिः समारब्धनि सर्वदा ।मन्त्रकर्मनियुक्तानि न जातु विफलानि मे ॥६-१२-८॥।। ॥६-१२-८॥
ससोमग्रहनक्षत्रैर्मरुद्भिरिव वासवः ।भवद्भिरहमत्यर्थम् वृतः श्रियमवाप्नुयाम् ॥६-१२-९॥।। ॥६-१२-९॥
अहम् तु खलु सर्वन्वः समर्थयुतुमुद्यतः ।कुमभकर्णस्य तु स्वप्नान्नेममर्थमचोदयम् ॥६-१२-१०॥।। ॥६-१२-१०॥
अयम् हि सुप्तः ष्ण्मासान् कुम्भकर्णो महाबलः ।सर्वशस्त्रभृतम् मुख्यः स इदानीम् समुत्थितः ॥६-१२-११॥।। ॥६-१२-११॥
इयम् च दण्डकारण्Yआद्रामस्य महिषी प्रिया ।रक्षोभिश्चरितोद्देशादानीता जनकात्मजा ॥६-१२-१२॥।। ॥६-१२-१२॥
सा मे न शय्यामारोढुमिच्चत्यलसगामिनी ।त्रिषुलोकेषु चान्या मे न सीतासदृशी मता ॥६-१२-१३॥।। ॥६-१२-१३॥
तनुमध्या पृथुश्रोणी शरदिन्दुनिभानना ।हेमबिम्बनिभा सौम्यामायेव मयनिर्मिता ॥६-१२-१४॥।। ॥६-१२-१४॥
सुलोहिततलौ श्लक्क्षणौ चरणौ सुप्रतिष्ठतौ ।दृष्ट्वा ताम्रनखौ तस्या दीप्यते मे शरीरजः ॥६-१२-१५॥।। ॥६-१२-१५॥
हुताग्निरर्चिःसम्काशामेनाम् सौरीमिव प्रभाम् ।उन्नसम् विमलम् वल्गु वदनम् चारुलोचनम् ॥६-१२-१६॥।। ॥६-१२-१६॥
पश्यम्स्तदवशस्तस्याः कामस्य वशमेयिवान् ।क्रोधहर्षसमानेन दुर्वर्णकरणेन च ॥६-१२-१७॥।। ॥६-१२-१७॥
शोकसम्तापनित्येन कामेन कलुषीकृतः ।सा तु सम्वत्सरम् कालम् मामयाचत भामिनी ॥६-१२-१८॥।। ॥६-१२-१८॥
प्रतीक्षमाणा भर्तारम् राममायतलोचना ।तन्मया चारुनेत्रायाः प्रतिज्ञातम् वचः शुभम् ॥६-१२-१९॥।। ॥६-१२-१९॥
श्रान्तोऽहम् सततम् कामाद्यातो हय इवाध्वनि ।कथम् सागरमक्षोभ्यम् तरिष्यन्ति वनौकसः ॥६-१२-२०॥।। ॥६-१२-२०॥
बहुसत्त्वसमाकीर्णम् तौ वा दशरथात्मजौ ।अथवा कपिनैकेन कृतम् नः कदनम् महत् ॥६-१२-२१॥।। ॥६-१२-२१॥
दुर्ज्ञेयाः कार्यगतयो ब्रूत यस्य यथामति ।मानुषान्नो भयम् नास्ति तथापि तु विमृश्यताम् ॥६-१२-२२॥।। ॥६-१२-२२॥
तदा देवासुरे युद्दे युष्माभिः सहितोऽजयम् ।ते मे भवन्तश्च तथा सुग्रीवप्रमुखान् हरीन् ॥६-१२-२३॥।। ॥६-१२-२३॥
परे पारे समुद्रस्य पुरस्कृत्य नृपात्मजौ ।सीतायाः पदवीम् प्राप्य सम्प्राप्तौ वरुणालयम् ॥६-१२-२४॥।। ॥६-१२-२४॥
अदेया च यथा सीता वध्यौ दशरथात्मजौ ।भवद्भिर्मन्त्य्रताम् मन्त्रः सुनीतम् चाभिधीयताम् ॥६-१२-२५॥।। ॥६-१२-२५॥
न हि शक्तिम् प्रपश्यामि जगत्यन्यस्य कस्यचित् ।सागरम् वानरैस्तीर्त्वा विश्चयेन जयो मम ॥६-१२-२६॥।। ॥६-१२-२६॥
तस्य कामपरीतस्य निशम्य परिदेवितम् ।कुम्भकर्णः प्रचुक्रोध वचनम् चेदमब्रवीत् ॥६-१२-२७॥।। ॥६-१२-२७॥
यदा तु रामस्य सलक्ष्मणस्य ।प्रसह्य सीता खलु पा इहाऽहृता ।सकृत्समीक्षैव सुनिश्चितम् तदा ।भजेत चित्तम् यमुनेव यामुनम् ॥६-१२-२८॥।। ॥६-१२-२८॥
सर्वमेतन्महाराज कृतमप्रतिमम् तव ।विधीयेत सहास्माभिरादावेवास्य कर्मणः ॥६-१२-२९॥।। ॥६-१२-२९॥
न्यायेन राजकार्याणि यः करोति दशानन ।न स सम्तप्यते पश्चान्निश्चतार्थमतिर्नृपः ॥६-१२-३०॥।। ॥६-१२-३०॥
अनुपायेन कर्माणि विपरीतानि यानि च ।क्रियमाणानि दुष्यन्ति हवीम्ष्यप्रयतेष्विन ॥६-१२-३१॥।। ॥६-१२-३१॥
यः पश्चात्पूर्वकार्याणि कर्माण्यभिचिकीर्षति ।पूर्वम् चापरकर्याणि न स वेद नयानयौ ॥६-१२-३२॥।। ॥६-१२-३२॥
चपलस्य तु कृत्येषु प्रसमीक्स्याधिकम् बलम् ।चिद्रमन्ये प्रपद्यन्ते क्रौञ्चस्य खमिव द्विजाः ॥६-१२-३३॥।। ॥६-१२-३३॥
त्वयेदम् महादारभम् कार्य मप्रतिचिन्तितम् ।दिष्ट्या त्वाम् नावधीद्रामो विषमिश्रमिवामृतम् ॥६-१२-३४॥।। ॥६-१२-३४॥
तस्मात्त्वया समारब्धम् कर्म ह्यप्रतिमम् परैः ।अहम् समीकरिष्यामि हत्वा शत्रूम् स्तनानघ ॥६-१२-३५॥।। ॥६-१२-३५॥
अहमुत्सादयिष्यामि शत्रूम्स्तव निशाचर ।यदि शक्रविवस्वन्तौ यदि पावकमारुतौ ॥६-१२-३६॥।। ॥६-१२-३६॥
तावहम् योधयिष्यामि कुबेरवरुणावपि ।गिरिमात्रशरीरस्य महापरिघयोधिनः ॥६-१२-३७॥।। ॥६-१२-३७॥
नर्दतस्तीक्ष्णदम्ष्ट्रस्य बिभीयाद्वै पुरन्दरः ।पुनर्माम् सद्वितीयेन शरेण निहनिष्यति ॥६-१२-३८॥।। ॥६-१२-३८॥
ततोऽहम् तस्य पास्यामि रुधिरम् काममाश्वस ।वधेव वै दाशरथेह् सुखावहम् ।जयम् तवाहर्तुमहम् तयिष्ये ।हत्वा च रामम् सह लक्ष्मणेन ।खादामि सर्वान् हरियूथमुख्यान् ॥६-१२-३९॥।। ॥६-१२-३९॥
रमस्व कामम् पिब चाग्र्यवारुणीम् ।कुरुष्व कार्वाणि हितानि विज्वरः ।मया तु रामे गमिते यमक्षयम् ।चिराय सीता वशगा भविष्यति ॥६-१२-४०॥
Navigation
- ← Previous: Yuddha-Kāṇḍa Sarga 11
- Next: Yuddha-Kāṇḍa Sarga 13 →
- Yuddha-Kāṇḍa sarga-index
- Vālmīki Rāmāyaṇa master-index
- /rama · the non-dual singularity
Continue with Yuddha-Kāṇḍa, the seven-Kāṇḍa reading index, or the Rāmcharitamānas companion reading. Source and rights documentation remains available in the editorial standards.
🪷 जय श्री राम · जय भगवान् वाल्मीकि 🪷