🪷 उत्तरकाण्ड · Sarga 9
Uttara-Kāṇḍa · The Book of the Aftermath · Sarga 9 · 48 ślokas
Vālmīki Detail Source-Anchor Spine
This sarga page exposes the exact local source route, parent Kāṇḍa, Rāma janma proof anchors where applicable, and the wider Vālmīki/Rāma source spine.
Vālmīki 7.9local sarga route with all Sanskrit ślokasUttara-Kāṇḍaparent Kāṇḍa sarga index/valmiki-ramayanamaster index for the 7 Kāṇḍas and 22,742 ślokasBāla 1.18Rāma-janma sarga and primary birth-spec anchorVālmīki 1.18.8first Rāma-janma astronomical śloka routeVālmīki 1.18.15closing verse of the janma-spec rangeVālmīki 2.26.9Bṛhaspati-Puṣya coronation-eve witness routeVālmīki 6.93.65war-window Krishna-pakṣa timing witnessVālmīki 6.103Rāvaṇa-vadha anchor doorway for the year+41 witness/ramaRāma-Krishna non-dual singularity and three-anchor proof surface/chart/ramapublished Rāma janma-kuṇḍalī output for the 1,626,102 BCE claimRāma janma dayreader-visible pañchāṅga/day output for the birth anchor/computational-moatSūrya-Siddhānta deep-time verification boundary/festival/rama-navamiCaitra Śukla Navamī festival mūrti-page/ramcharitamanasTulsidās bhakti voice of the same Rāma-līlāRāmopākhyānaVyāsa's Rāma-kathā inside the Mahābhārata/binduDiamond of Darśanas · Rāma/Krishna as one Bindu aperture/philosophyConstitutional Principles and Rāma-Krishna recognition
🪷 The Ślokas · canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha
कस्यचित्त्वथ कालस्य सुमाली नाम राक्षसः ।रसातलान्मर्त्यलोकं सर्वं वै विचचार ह ।। ७.९.१ ॥
नीलजीमूतसङ्काशस्तप्तकाञ्चनकुण्डलः ।कन्यां दुहितरं गृह्य विना पद्ममिव श्रियम् ।। ७.९.२ ॥
राक्षसेन्द्रः स तु तदा विचरन्वै महीतलम् ।तदापश्यत्स गच्छन्तं पुष्पकेण धनेश्वरम् ।। ७.९.३ ॥
गच्छन्तं पितरं द्रष्टुं पुलस्त्यतनयं विभुम् ।तं दृष्ट्वा ऽमरसङ्काशं स्वच्छन्दं तपनोपमम् ।। ७.९.४ ॥
रसातलं प्रविष्टः सन्मर्त्यलोकात्सविस्मयः ।इत्येवं चिन्तयामास राक्षसानां महामतिः ।। ७.९.५ ॥
किं कृतं श्रेय इत्येवं वर्धेमहि कथं वयम् ।अथाब्रवीत्सुतां रक्षः कैकसीं नाम नामतः ।। ७.९.६ ॥
पुत्रि प्रदानकालो ऽयं यौवनं व्यतिवर्तते ।प्रत्याख्यानाच्च भीतैस्त्वं न वरैः प्रतिगृह्यसे ।। ७.९.७ ॥
त्वत्कृते च वयं सर्वे यन्त्रिता धर्मबुद्धयः ।त्वं हि सर्वगुणोपेता श्रीः साक्षादिव पुत्रिके ।कन्यापितृत्वं दुःखं हि सर्वेषां मानकाङ्क्षिणाम् ।। ७.९.८ ॥
न ज्ञायते च कः कन्यां वरयेदिति कन्यके ।। ७.९.९ ॥
त्वं हि सर्वगुणोपेता श्रीः साक्षादिव पुत्रिके । मातुः कुलं पितृकुलं यत्र चैव प्रदीयते ।कुलत्रयं सदा कन्या संशये स्थाप्य तिष्ठति ।। ७.९.१० ॥
सा त्वं मुनिवरं श्रेष्ठं प्रजापतिकुलोद्भवम् ।भज विश्रवसं पुत्रि पौलस्त्यं वरय स्वयम् ।। ७.९.११ ॥
ईदृशास्ते भविष्यन्ति पुत्राः पुत्रि न संशयः ।तेजसा भास्करसमो यादृशो ऽयं धनेश्वरः ।। ७.९.१२ ॥
सा तु तद्वचनं श्रुत्वा कन्यका पितृगौरवात् ।तत्रोपागम्य सा तस्थौ विश्रवा यत्र तप्यते ।। ७.९.१३ ॥
एतस्मिन्नन्तरे राम पुलस्त्यतनयो द्विजः ।अग्निहोत्रमुपातिष्ठच्चतुर्थ इव पावकः ।। ७.९.१४ ॥
अविचिन्त्य तु तां वेलां दारुणां पितृगौरवात् ।उपसृत्याग्रतस्तस्य चरणाधोमुखी स्थिता ।विलिखन्ती मुहुर्भूमिमङ्गुष्ठाग्रेण भामिनी ।। ७.९.१५ ॥
स तु तां वीक्ष्य सुश्रोणीं पूर्णचन्द्रनिभाननाम् ।अब्रवीत्परमोदारो दीप्यमानां स्वतेजसा ।। ७.९.१६ ॥
भद्रे कस्यासि दुहिता कुतो वा त्वमिहागता ।किं कार्यं कस्य वा हेतोस्तत्त्वतो ब्रूहि शोभने ।। ७.९.१७ ॥
एवमुक्ता तु सा कन्या कृताञ्जलिरथाब्रवीत् ।आत्मप्रभावेण मुने ज्ञातुमर्हसि मे मतम् ।। ७.९.१८ ॥
किं तु मां विद्धि ब्रह्मर्षे शासनात्पितुरागताम् ।कैकसी नाम नाम्नाहं शेषं त्वं ज्ञातुमर्हसि ।। ७.९.१९ ॥
स तु गत्वा मुनिर्ध्यानं वाक्यमेतदुवाच ह ।विज्ञातं ते मया भद्रे कारणं यन्मनोगतम् ।। ७.९.२० ॥
सुताभिलाषो मत्तस्ते मत्तमातङ्गगामिनि ।दारुणायां तु वेलायां यस्मात्त्वं मामुपस्थिता ।। ७.९.२१ ॥
शृणु तस्मात्सुतान्भद्रे यादृशाञ्जनयिष्यसि ।दारुणान्दारुणाकारान्दारुणाभिजनप्रियान् ।। ७.९.२२ ॥
प्रसविष्यसि सुश्रोणि राक्षसान्क्रूरकर्मणः ।सा तु तद्वचनं श्रुत्वा प्रणिपत्याब्रवीद्वचः ।। ७.९.२३ ॥
भगवन्नीदृशान्पुत्रांस्त्वत्तो ऽहं ब्रह्मवादिनः ।नेच्छामि सुदुराचारान्प्रसादं कर्तुमर्हसि ।। ७.९.२४ ॥
कन्यया त्वेवमुक्तस्तु विश्रवा मुनिपुङ्गवः ।उवाच कैकसीं भूयः पूर्णेन्दुरिव रोहिणीम् ।। ७.९.२५ ॥
पश्चिमो यस्तव सुतो भविष्यति शुभानने ।मम वंशानुरूपः स धर्मात्मा च भविष्यति ।। ७.९.२६ ॥
एवमुक्ता तु सा कन्या राम कालेन केनचित् ।जनयामास बीभत्सं रक्षोरूपं सुदारुणम् ।। ७.९.२७ ॥
दशग्रीवं महादंष्ट्रं नीलाञ्जनचयोपमम् ।ताम्रोष्ठं विंशतिभुजं महास्यं दीप्तमूर्धजम् ।। ७.९.२८ ॥
तस्मिञ्जाते तु तत्काले सज्वालकवलाः शिवाः ।क्रव्यादाश्चापसव्यानि मण्डलानि प्रचक्रमुः ।। ७.९.२९ ॥
ववर्ष रुधिरं देवो मेघाश्च खरनिःस्वनाः ।प्रबभौ न च सूर्यो वै महोल्काश्चापतन्भुवि ।। ७.९.३० ॥
चकम्पे जगती चैव ववुर्वाताः सुदारुणाः ।अक्षोभ्यः क्षुभितश्चैव समुद्रः सरितां पतिः ।। ७.९.३१ ॥
अथ नामाकरोत्तस्य पितामहसमः पिता ।दशग्रीवः प्रसूतो ऽयं दशग्रीवो भविष्यति ।। ७.९.३२ ॥
तस्य त्वनन्तरं जातः कुम्भकर्णो महाबलः ।प्रमाणाद्यस्य विपुलं प्रमाणं नेह विद्यते ।। ७.९.३३ ॥
ततः शूर्पणखा नाम सञ्जज्ञे विकृतानना ।विभीषणश्च धर्मात्मा कैकस्याः पश्चिमः सुतः ।। ७.९.३४ ॥
तस्मिञ्जाते महासत्त्वे पुष्पवर्षं पपात ह ।। ७.९.३५ ॥
नभःस्थाने दुन्दुभयो देवानां प्राणदंस्तदा ।वाक्यं चैवान्तरिक्षे च साधु साध्विति तत्तदा ।। ७.९.३६ ॥
तौ तु तत्र महारण्ये ववृधाते महौजसौ ।कुम्भकर्णदशग्रीवौ लोकोद्वेगकरौ तदा ।। ७.९.३७ ॥
कुम्भकर्णः प्रमत्तस्तु महर्षीन्धर्मवत्सलान् ।त्रैलोक्यं भक्षयन्नित्यासन्तुष्टो विचचार ह ।। ७.९.३८ ॥
विभीषणस्तु धर्मात्मा नित्यं धर्मे व्यवस्थितः ।स्वाध्यायनियताहार उवास विजितेन्द्रियः ।। ७.९.३९ ॥
अथ वैश्रवणो देवस्तत्र कालेन केनचित् ।आगतः पितरं द्रष्टुं पुष्पकेण धनेश्वरः ।। ७.९.४० ॥
तं दृष्ट्वा कैकसी तत्र ज्वलन्तमिव तेजसा ।आगम्य राक्षसी तत्र दशग्रीवमुवाच ह ।। ७.९.४१ ॥
पुत्र वैश्रवणं पश्य भ्रातरं तेजसा वृतम् ।भ्रातृभावे समे चापि पश्यात्मानं त्वमीदृशम् ।। ७.९.४२ ॥
दशग्रीव तथा यत्नं कुरुष्वामितविक्रम ।यथा त्वमसि मे पुत्र भव र्वैश्रवणोपमः ।। ७.९.४३ ॥
मातुस्तद्वचनं श्रुत्वा दशग्रीवः प्रतापवान् ।अमर्षमतुलं लेभे प्रतिज्ञां चाकरोत्तदा ।। ७.९.४४ ॥
सत्यं ते प्रतिजानामि भ्रातृतुल्यो ऽधिको ऽपि वा ।भविष्याम्योजसा चैव सन्तापं त्यज हृद्गतम् ।। ७.९.४५ ॥
ततस्तेनैव कोपेन दशग्रीवः सहानुजः ।चिकीर्षुर्दुष्करं कर्म तपसे धृतमानसः ।। ७.९.४६ ॥
प्राप्स्यामि तपसा काममिति कृत्वा ऽध्यवस्य च ।आगच्छदात्मसिद्ध्यर्थं गोकर्णस्याश्रमं शुभम् ।। ७.९.४७ ॥
स राक्षसस्तत्र सहानुजस्तदा तपश्चकारातुलमुग्रविक्रमः ।अतोषयच्चापि पितामहं विभुं ददौ स तुष्टश्च वराञ्जयावहान् ।। ७.९.४८ ।।
Navigation
- ← Previous: Uttara-Kāṇḍa Sarga 8
- Next: Uttara-Kāṇḍa Sarga 10 →
- Uttara-Kāṇḍa sarga-index
- Vālmīki Rāmāyaṇa master-index
- /rama · the non-dual singularity
🪷 जय श्री राम · जय भगवान् वाल्मीकि 🪷