🪷 Mahābhārata · Śānti-Parva · Chapter 69

The Book of Peace · the great dharma-śāstra · Parva 12 · 71 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit

Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine

This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.

MBh 12.69local chapter route · Śānti-ParvaŚānti-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation

The Devanāgarī Yathārtha · 71 Shlokas

MBh 12.69.1
पार्थिवेन विशेषेण किं कार्यम अवशिष्यते कथं रक्ष्यॊ जनपदः कथं रक्ष्याश च शत्रवः
MBh 12.69.2
कथं चारं परयुञ्जीत वर्णान विश्वासयेत कथम कथं भृत्यान कथं दारान कथं पुत्रांश च भारत
MBh 12.69.3
राजवृत्तं महाराज शृणुष्वावहितॊ ऽखिलम यत कार्यं पार्थिवेनादौ पार्थिव परकृतेन वा
MBh 12.69.4
आत्मा जेयः सदा राज्ञा ततॊ जेयाश च शत्रवः अजितात्मा नरपतिर विजयेत कथं रिपून
MBh 12.69.5
एतावान आत्मविजयः पञ्चवर्ग विनिग्रहः जितेन्द्रियॊ नरपतिर बाधितुं शक्नुयाद अरीन
MBh 12.69.6
नयसेत गुल्मान दुर्गेषु संधौ च कुरुनन्दन नगरॊपवने चैव पुरॊद्यानेषु चैव ह
MBh 12.69.7
संस्थानेषु च सर्वेषु पुरेषु नगरस्य च मध्ये च नरशार्दूल तथा राजनिवेशने
MBh 12.69.8
परणिधींश च ततः कुर्याज जडान्धबधिराकृतीन पुंसः परीक्षितान पराज्ञान कषुत्पिपासातप कषमान
MBh 12.69.9
अमात्येषु च सर्वेषु मित्रेषु तरिविधेषु च पुत्रेषु च महाराज परणिदध्यात समाहितः
MBh 12.69.10
पुरे जनपदे चैव तथा सामन्तराजसु यथा न विद्युर अन्यॊन्यं परणिधेयास तथा हि ते
MBh 12.69.11
चारांश च विद्यात परहितान परेण भरतर्षभ आपणेषु विहारेषु समवायेषु भिक्षुषु
MBh 12.69.12
आरामेषु तथॊद्याने पण्डितानां समागमे वेशेषु चत्वरे चैव सभास्व आवसथेषु च
MBh 12.69.13
एवं विहन्याच चारेण परचारं विचक्षणः चारेण विहतं सर्वं हतं भवति पाण्डव
MBh 12.69.14
यदा तु हीनं नृपतिर विद्याद आत्मानम आत्मना अमात्यैः सह संमन्त्र्य कुर्यात संधिं बलीयसा
MBh 12.69.15
अज्ञायमानॊ हीनत्वे कुर्यात संधिं परेण वै लिप्सुर वा कं चिद एवार्थं तवरमाणॊ विचक्षणः
MBh 12.69.16
गुणवन्तॊ महॊत्साहा धर्मज्ञाः साधवश च ये संदधीत नृपस तैश च राष्ट्रं धर्मेण पालयन
MBh 12.69.17
उच्छिद्यमानम आत्मानं जञात्वा राजा महामतिः पूर्वापकारिणॊ हन्याल लॊकद्विष्टांश च सर्वशः
MBh 12.69.18
यॊ नॊपकर्तुं शक्नॊति नापकर्तुं महीपतिः अशक्यरूपश चॊद्धर्तुम उपेक्ष्यस तादृशॊ भवेत
MBh 12.69.19
यात्रां यायाद अविज्ञातम अनाक्रन्दम अनन्तरम वयासक्तं च परमत्तं च दुर बलं च विचक्षणः
MBh 12.69.20
यात्राम आज्ञापयेद वीरः कल्य पुष्टबली सुखी पूर्वं कृत्वा विधानं च यात्रायां नगरे तथा
MBh 12.69.21
न च वश्यॊ भवेद अस्य नृपॊ यद्य अपि वीर्यवान हीनश च बलवीर्याभ्यां कर्शयंस तं परावसेत
MBh 12.69.22
राष्ट्रं च पीडयेत तस्य शस्त्राग्निविषमूर्छनैः अमात्यवल्लभानां च विवादांस तस्य कारयेत वर्जनीयं सदा युद्धं राज्यकामेन धीमता
MBh 12.69.23
उपायैस तरिभिर आदानम अर्थस्याह बृहस्पतिः सान्त्वेनानुप्रदानेन भेदेन च नराधिप यम अर्थं शक्नुयात पराप्तुं तेन तुष्येद धि पण्डितः
MBh 12.69.24
आददीत बलिं चैव परजाभ्यः कुरुनन्दन षड भागम अमितप्रज्ञस तासाम एवाभिगुप्तये
MBh 12.69.25
दश धर्मगतेभ्यॊ यद वसु बह्व अल्पम एव च तन नाददीत सहसा पौराणां रक्षणाय वै
MBh 12.69.26
यथा पुत्रास तथा पौरा दरष्टव्यास ते न संशयः भक्तिश चैषां परकर्तव्या वयवहारे परदर्शिते
MBh 12.69.27
सुतं च सथापयेद राजा राज्ञं सर्वार्थदर्शिनम वयवहारेषु सततं तत्र राज्यं वयवस्थितम
MBh 12.69.28
आकरे लवणे शुल्के तरे नागवने तथा नयसेद अमात्यान नृपतिः सवाप्तान वा पुरुषान हितान
MBh 12.69.29
सम्यग दण्डधरॊ नित्यं राजा धर्मम अवाप्नुयात नृपस्य सततं दण्डः सम्यग धर्मे परशस्यते
MBh 12.69.30
वेदवेदाङ्गवित पराज्ञः सुतपस्वी नृपॊ भवेत दानशीलश च सततं यज्ञशीलश च भारत
MBh 12.69.31
एते गुणाः समस्ताः सयुर नृपस्य सततं सथिराः करिया लॊपे तु नृपतेः कुतः सवर्गः कुतॊ यशः
MBh 12.69.32
यदा तु पीडितॊ राजा भवेद राज्ञा बलीयसा तरिधा तव आक्रन्द्य मित्राणि विधानम उपकल्पयेत
MBh 12.69.33
घॊषान नयसेत मार्गेषु गरामान उत्थापयेद अपि परवेशयेच च तान सर्वाञ शाखा नगरकेष्व अपि
MBh 12.69.34
ये गुप्ताश चैव दुर्गाश च देशास तेषु परवेशयेत धनिनॊ बलमुख्यांश च सान्त्वयित्वा पुनः पुनः
MBh 12.69.35
सस्याभिहारं कुर्याच च सवयम एव नराधिपः असंभवे परवेशस्य दाहयेद अग्निना भृशम
MBh 12.69.36
कषेत्रस्थेषु च सस्येषु शत्रॊर उपजपेन नरान विनाशयेद वा सर्वस्वं बलेनाथ सवकेन वै
MBh 12.69.37
नदीषु मार्गेषु सदा संक्रमान अवसादयेत जलं निस्रावयेत सर्वम अनिस्राव्यं च दूषयेत
MBh 12.69.38
तदात्वेनायतीभिश च विवदन भूम्यनन्तरम परतीघातः परस्याजौ मित्र काले ऽपय उपस्थिते
MBh 12.69.39
दुर्गाणां चाभितॊ राजा मूलछेदं परकारयेत सर्वेषां कषुद्रवृक्षाणां चैत्यवृक्षान विवर्जयेत
MBh 12.69.40
परवृद्धानां च वृक्षाणां शाखाः परच्छेदयेत तथा चैत्यानां सर्वथा वर्ज्यम अपि पत्रस्य पातनम
MBh 12.69.41
परकण्ठीः कारयेत सम्यग आकाशजननीस तथा आपूरयेच च परिखाः सथाणुनक्र झषाकुलाः
MBh 12.69.42
कडङ्ग दवारकाणि सयुर उच्छ्वासार्थे पुरस्य ह तेषां च दवारवद गुप्तिः कार्या सर्वात्मना भवेत
MBh 12.69.43
दवारेषु च गुरूण्य एव यन्त्राणि सथापयेत सदा आरॊपयेच छतघ्नीश च सवाधीनानि च कारयेत
MBh 12.69.44
काष्ठानि चाभिहार्याणि तथा कूपांश च खानयेत संशॊधयेत तथा कूपान कृतान पूर्वं पयॊ ऽरथिभिः
MBh 12.69.45
तृणछन्नानि वेश्मानि पङ्केनापि परलेपयेत निर्हरेच च तृणं मासे चैत्रे वह्नि भयात पुरः
MBh 12.69.46
नक्तम एव च भक्तानि पाचयेत नराधिपः न दिवाग्निर जवलेद गेहे वर्जयित्वाग्निहॊत्रिकम
MBh 12.69.47
कर्मारारिष्ट शालासु जवलेद अग्निः समाहितः गृहाणि च परविश्याथ विधेयः सयाद धुताशनः
MBh 12.69.48
महादण्डश च तस्य सयाद यस्याग्निर वै दिवा भवेत परघॊषयेद अथैवं च रक्षणार्थं पुरस्य वै
MBh 12.69.49
भिक्षुकांश चाक्रिकांश चैव कषीबॊन्मत्तान कुशीलवान बाह्यान कुर्यान नरश्रेष्ठ दॊषाय सयुर हि ते ऽनयथा
MBh 12.69.50
चत्वरेषु च तीर्थेषु सभास्व आवसथेषु च यथार्ह वर्णं परणिधिं कुर्यात सर्वत्र पार्थिवः
MBh 12.69.51
विशालान राजमार्गांश च कारयेत नराधिपः परपाश च विपणीश चैव यथॊद्देशं समादिशेत
MBh 12.69.52
भाण्डागारायुधागारान धान्यागारांश च सर्वशः अश्वागारान गजागारान बलाधिकरणानि च
MBh 12.69.53
परिखाश चैव कौरव्य परतॊलीः संकटानि च न जातु कश चित पश्येत तु गुह्यम एतद युधिष्ठिर
MBh 12.69.54
अथ संनिचयं कुर्याद राजा परबलार्दितः तैलं मधु घृतं सस्यम औषधानि च सर्वशः
MBh 12.69.55
अङ्गारकुश मुञ्जानां पलाशशरपर्णिनाम यवसेन्धन दिग्धानां कारयेत च संचयान
MBh 12.69.56
आयुधानां च सर्वेषां शक्त्यृष्टि परासवर्मणाम संचयान एवमादीनां कारयेत नराधिपः
MBh 12.69.57
औषधानि च सर्वाणि मूलानि च फलानि च चतुर्विधांश च वैद्यान वै संगृह्णीयाद विशेषतः
MBh 12.69.58
नटाश च नर्तकाश चैव मल्ला माया विनस तथा शॊभयेयुः पुरवरं मॊदयेयुश च सर्वशः
MBh 12.69.59
यतः शङ्का भवेच चापि भृत्यतॊ वापि मन्त्रितः पौरेभ्यॊ नृपतेर वापि सवाधीनान कारयेत तान
MBh 12.69.60
कृते कर्मणि राजेन्द्र पूजयेद धनसंचयैः मानेन च यथार्हेण सान्त्वेन विविधेन च
MBh 12.69.61
निर्वेदयित्वा तु परं हत्वा वा कुरुनन्दन गतानृण्यॊ भवेद राजा यथाशास्त्रेषु दर्शितम
MBh 12.69.62
राज्ञा सप्तैव रक्ष्याणि तानि चापि निबॊध मे आत्मामात्यश च कॊशश च दण्डॊ मित्राणि चैव हि
MBh 12.69.63
तथा जनपदश चैव पुरं च कुरुनन्दन एतत सप्तात्मकं राज्यं परिपाल्यं परयत्नतः
MBh 12.69.64
षाड्गुण्यं च तरिवर्गं च तरिवर्गम अपरं तथा यॊ वेत्ति पुरुषव्याघ्र स भुनक्ति महीम इमाम
MBh 12.69.65
षाड्गुण्यम इति यत परॊक्तं तन निबॊध युधिष्ठिर संधायासनम इत्य एव यात्रा संधानम एव च
MBh 12.69.66
विगृह्यासनम इत्य एव यात्रां संपरिगृह्य च दवैधी भावस तथान्येषां संश्रयॊ ऽथ परस्य च
MBh 12.69.67
तरिवर्गश चापि यः परॊक्तस तम इहैकमनाः शृणु कषयः सथानं च वृद्धिश च तरिवर्गम अपरं तथा
MBh 12.69.68
धर्मश चार्थश च कामश च सेवितव्यॊ ऽथ कालतः धर्मेण हि महीपालश चिरं पालयते महीम
MBh 12.69.69
अस्मिन्न अर्थे च यौ शलॊकौ गीताव अङ्गिरसा सवयम यादवी पुत्र भद्रं ते शरॊतुम अर्हसि ताव अपि
MBh 12.69.70
कृत्वा सर्वाणि कार्याणि सम्यक संपाल्य मेदिनीम पालयित्वा तथा पौरान परत्र सुखम एधते
MBh 12.69.71
किं तस्य तपसा राज्ञः किं च तस्याध्वरैर अपि अपालिताः परजा यस्य सर्वा धर्मविनाकृताः

🪷 The Honest Framing

This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.

Navigation

🪷 जय व्यास भगवान् 🪷