🪷 Mahābhārata · Śānti-Parva · Chapter 63

The Book of Peace · the great dharma-śāstra · Parva 12 · 30 unique Sanskrit addresses · pinned Critical Edition-derived witness

The Devanāgarī Yathārtha · 30 Shlokas

MBh 12.63.1
भीष्म उवाच ज्याकर्षणं शत्रुनिबर्हणं च; कृषिर्वणिज्या पशुपालनं च शुश्रूषणं चापि तथार्थहेतो;रकार्यमेतत्परमं द्विजस्य
MBh 12.63.2
सेव्यं तु ब्रह्मषट्कर्म गृहस्थेन मनीषिणा कृतकृत्यस्य चारण्ये वासो विप्रस्य शस्यते
MBh 12.63.3
राजप्रैष्यं कृषिधनं जीवनं च वणिज्यया कौटिल्यं कौलटेयं च कुसीदं च विवर्जयेत्
MBh 12.63.4
शूद्रो राजन्भवति ब्रह्मबन्धु;र्दुश्चारित्र्यो यश्च धर्मादपेतः वृषलीपतिः पिशुनो नर्तकश्च; ग्रामप्रैष्यो यश्च भवेद्विकर्मा
MBh 12.63.5
जपन्वेदानजपंश्चापि राज;न्समः शूद्रैर्दासवच्चापि भोज्यः एते सर्वे शूद्रसमा भवन्ति; राजन्नेतान्वर्जयेद्देवकृत्ये
MBh 12.63.6
निर्मर्यादे चाशने क्रूरवृत्तौ; हिंसात्मके त्यक्तधर्मस्ववृत्ते हव्यं कव्यं यानि चान्यानि राज;न्देयान्यदेयानि भवन्ति तस्मिन्
MBh 12.63.7
तस्माद्धर्मो विहितो ब्राह्मणस्य; दमः शौचं चार्जवं चापि राजन् तथा विप्रस्याश्रमाः सर्व एव; पुरा राजन्ब्रह्मणा वै निसृष्टाः
MBh 12.63.8
यः स्याद्दान्तः सोमप आर्यशीलः; सानुक्रोशः सर्वसहो निराशीः ऋजुर्मृदुरनृशंसः क्षमावा;न्स वै विप्रो नेतरः पापकर्मा
MBh 12.63.9
शूद्रं वैश्यं राजपुत्रं च राजँ;ल्लोकाः सर्वे संश्रिता धर्मकामाः तस्माद्वर्णाञ्जातिधर्मेषु सक्ता;न्मत्वा विष्णुर्नेच्छति पाण्डुपुत्र
MBh 12.63.10
लोके चेदं सर्वलोकस्य न स्या;च्चातुर्वर्ण्यं वेदवादाश्च न स्युः सर्वाश्चेज्याः सर्वलोकक्रियाश्च; सद्यः सर्वे चाश्रमस्था न वै स्युः
MBh 12.63.11
यश्च त्रयाणां वर्णानामिच्छेदाश्रमसेवनम् कर्तुमाश्रमदृष्टांश्च धर्मांस्ताञ्शृणु पाण्डव
MBh 12.63.12
शुश्रूषाकृतकृत्यस्य कृतसंतानकर्मणः अभ्यनुज्ञाप्य राजानं शूद्रस्य जगतीपते
MBh 12.63.13
अल्पान्तरगतस्यापि दशधर्मगतस्य वा आश्रमा विहिताः सर्वे वर्जयित्वा निराशिषम्
MBh 12.63.14
भैक्षचर्यां न तु प्राहुस्तस्य तद्धर्मचारिणः तथा वैश्यस्य राजेन्द्र राजपुत्रस्य चैव हि
MBh 12.63.15
कृतकृत्यो वयोतीतो राज्ञः कृतपरिश्रमः वैश्यो गच्छेदनुज्ञातो नृपेणाश्रममण्डलम्
MBh 12.63.16
वेदानधीत्य धर्मेण राजशास्त्राणि चानघ संतानादीनि कर्माणि कृत्वा सोमं निषेव्य च
MBh 12.63.17
पालयित्वा प्रजाः सर्वा धर्मेण वदतां वर राजसूयाश्वमेधादीन्मखानन्यांस्तथैव च
MBh 12.63.18
समानीय यथापाठं विप्रेभ्यो दत्तदक्षिणः संग्रामे विजयं प्राप्य तथाल्पं यदि वा बहु
MBh 12.63.19
स्थापयित्वा प्रजापालं पुत्रं राज्ये च पाण्डव अन्यगोत्रं प्रशस्तं वा क्षत्रियं क्षत्रियर्षभ
MBh 12.63.20
अर्चयित्वा पितॄन्सम्यक्पितृयज्ञैर्यथाविधि देवान्यज्ञैरृषीन्वेदैरर्चित्वा चैव यत्नतः
MBh 12.63.21
अन्तकाले च संप्राप्ते य इच्छेदाश्रमान्तरम् आनुपूर्व्याश्रमान्राजन्गत्वा सिद्धिमवाप्नुयात्
MBh 12.63.22
राजर्षित्वेन राजेन्द्र भैक्षचर्याध्वसेवया अपेतगृहधर्मोऽपि चरेज्जीवितकाम्यया
MBh 12.63.23
न चैतन्नैष्ठिकं कर्म त्रयाणां भरतर्षभ चतुर्णां राजशार्दूल प्राहुराश्रमवासिनाम्
MBh 12.63.24
बह्वायत्तं क्षत्रियैर्मानवानां; लोकश्रेष्ठं धर्ममासेवमानैः सर्वे धर्माः सोपधर्मास्त्रयाणां; राज्ञो धर्मादिति वेदाच्छृणोमि
MBh 12.63.25
यथा राजन्हस्तिपदे पदानि; संलीयन्ते सर्वसत्त्वोद्भवानि एवं धर्मान्राजधर्मेषु सर्वा;न्सर्वावस्थं संप्रलीनान्निबोध
MBh 12.63.26
अल्पाश्रयानल्पफलान्वदन्ति; धर्मानन्यान्धर्मविदो मनुष्याः महाश्रयं बहुकल्याणरूपं; क्षात्रं धर्मं नेतरं प्राहुरार्याः
MBh 12.63.27
सर्वे धर्मा राजधर्मप्रधानाः; सर्वे धर्माः पाल्यमाना भवन्ति सर्वत्यागो राजधर्मेषु राजं;स्त्यागे चाहुर्धर्ममग्र्यं पुराणम्
MBh 12.63.28
मज्जेत्त्रयी दण्डनीतौ हतायां; सर्वे धर्मा न भवेयुर्विरुद्धाः सर्वे धर्माश्चाश्रमाणां गताः स्युः; क्षात्रे त्यक्ते राजधर्मे पुराणे
MBh 12.63.29
सर्वे त्यागा राजधर्मेषु दृष्टाः; सर्वा दीक्षा राजधर्मेषु चोक्ताः सर्वे योगा राजधर्मेषु चोक्ताः; सर्वे लोका राजधर्मान्प्रविष्टाः
MBh 12.63.30
यथा जीवाः प्रकृतौ वध्यमाना; धर्माश्रितानामुपपीडनाय एवं धर्मा राजधर्मैर्वियुक्ताः; सर्वावस्थं नाद्रियन्ते स्वधर्मम्

🪷 The Honest Framing

This chapter belongs to the source-pinned BORI Critical Edition-derived digital witness. Its unique addresses are publicly readable and indexable; this remains a digital-witness claim, not a claim that every Mahābhārata recension agrees word-for-word or that the traditional 100,000-verse extent is represented here.

Navigation

Sources and Connected Readings

Continue from these 30 source-pinned Devanāgarī addresses to Śānti-Parva, the Mahābhārata reading map, and any exact Bhagavad-Gītā correspondence.

MBh 12.63local chapter route · Śānti-ParvaŚānti-Parvaparent Parva chapter index/mahabharata18-parva Sanskrit reading index with edition and address notesBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation

🪷 जय व्यास भगवान् 🪷