🪷 Mahābhārata · Śānti-Parva · Chapter 301
The Book of Peace · the great dharma-śāstra · Parva 12 · 27 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit
Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine
This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.
MBh 12.301local chapter route · Śānti-ParvaŚānti-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation
The Devanāgarī Yathārtha · 27 Shlokas
MBh 12.301.1
[या]
पादाव अध्यात्मम इत्य आहुर बराह्मणास तत्त्वदर्शिनः
गन्तव्यम अधिभूतं च विष्णुस तत्राधिदैवतम
MBh 12.301.2
पायुर अध्यात्मम इत्य आहुर यथातत्त्वार्थ दर्शिनः
विसर्गम अधिभूतं च मित्रस तत्राधिदैवतम
MBh 12.301.3
उपस्थॊ ऽधयात्मम इत्य आहुर यथायॊगनिदर्शनम
अधिभूतं तथानन्दॊ दैवतं च परजापतिः
MBh 12.301.4
हस्ताव अध्यात्मम इत्य आहुर यथा सांख्यनिदर्शनम
कर्तव्यम अधिभूतं तु इन्द्रस तत्राधिदैवतम
MBh 12.301.5
वाग अध्यात्मम इति पराहुर यथा शरुतिनिदर्शनम
वक्तव्यम अधिभूतं तु वह्निस तत्राधिदैवतम
MBh 12.301.6
चक्षुर अध्यात्मम इत्य आहुर यथा शरुतिनिदर्शनम
रूपम अत्राधिभूतं तु सूर्यस तत्राधिदैवतम
MBh 12.301.7
शरॊत्रम अध्यात्मम इत्य आहुर यथा शरुतिनिदर्शनम
शब्दस तत्राधिभूतं तु दिशस तत्राधिदैवतम
MBh 12.301.8
जिह्वाम अध्यात्मम इत्य आहुर यथातत्त्वनिदर्शनम
रस एवाधिभूतं तु आपस तत्राधिदैवतम
MBh 12.301.9
घराणम अध्यात्मम इत्य आहुर यथा शरुतिनिदर्शनम
गन्ध एवाधिभूतं तु पृथिवी चाधिदैवतम
MBh 12.301.10
तवग अध्यात्मम इति पराहुस तत्त्वबुद्धिविशारदाः
सपर्श एवाधिभूतं तु पवनश चाधिदैवतम
MBh 12.301.11
मनॊ ऽधयात्मम इति पराहुर यथा शरुतिनिदर्शनम
मन्तव्यम अधिभूतं तु चन्द्रमाश चाधिदैवतम
MBh 12.301.12
अहंकारिकम अध्यात्मम आहुस तत्त्वनिदर्शनम
अभिमानॊ ऽधिबूतं तु भवस तत्राधिदैवतम
MBh 12.301.13
बुद्धिर अध्यात्मम इत्य आहुर यथा वेद निदर्शनम
बॊद्धव्यम अधिभूतं तु कषेत्रज्ञॊ ऽतराधिदैवतम
MBh 12.301.14
एषा ते वयक्ततॊ राजन विभूतिर अनुवर्णिता
आदौ मध्ये तथा चान्ते यथातत्त्वेन तत्त्ववित
MBh 12.301.15
परकृतिर गुणान विकुरुते सवच्छन्देनात्म काम्यया
करीदार्थं तु महाराज शतशॊ ऽथ सहस्रशः
MBh 12.301.16
यथा दीपसहस्राणि दीपान मर्थाय परकुर्वते
परकृतिस तथा विकुरुते पुरुषस्य गुणान बहून
MBh 12.301.17
सत्त्वम आनन्द उद्रेकः परीतिः पराकाश्यम एव च
सुखं शुद्धित्वम आरॊग्यं संतॊषः शरद्दधानता
MBh 12.301.18
अकार्पण्यम असंरम्भः कषमा धृतिर अहिंसता
समता सत्यम आनृण्यं मार्दवं हरीर अचापलम
MBh 12.301.19
शौचम आर्जवम आचारम अलौल्यं हृद्य संभ्रमः
इष्टानिष्ट वियॊगानां कृतानाम अविकत्थनम
MBh 12.301.20
दानेन चानुग्रहणम अस्पृहार्थे परार्थता
सर्वभूतदया चैव सत्त्वस्यैते गुणाः समृताः
MBh 12.301.21
रजॊगुणानां संघातॊ रूपम ऐश्वर्यविग्रहे
अत्याशित्वम अकारुण्यं सुखदुःखॊपसेवनम
MBh 12.301.22
परापवादेषु रतिर विवादानां च सेवनम
अहंकारस तव असत्कारश चैन्ता वैरॊपसेवनम
MBh 12.301.23
परितापॊ ऽपहरणं हरीनाशॊ ऽनार्जवं तथा
भेदः परुषता चैव कामक्रॊधौ मदस तथा
दर्पॊ दवेषॊ ऽतिवादश च एते परॊक्ता रजॊगुणाः
MBh 12.301.24
तामसानां तु संघातं परवक्ष्याम्य उपधार्यताम
मॊहॊ ऽपरकाशस तामिस्रम अन्धतामिस्र संज्ञितम
MBh 12.301.25
मरणं चान्धतामिस्रं तामिस्रं करॊध उच्यते
तमसॊ लक्षणानीह भक्षाणाम अभिरॊचनम
MBh 12.301.26
भॊजनानान अपर्याप्तिस तथा पेयेष्व अतृप्तता
गन्धवासॊ विहारेषु शयनेष्व आसनेषु च
MBh 12.301.27
दिवा सवप्ने विवादे च परमादेषु च वै रतिः
नृत्यवादित्रगीतानाम अज्ञानाच छरद्दधानता
दवेषॊ धर्मविशेषाणाम एते वै तामसा गुणाः
🪷 The Honest Framing
This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.
Navigation
- ← Śānti-Parva chapter-index (353 chapters)
- ← Mahābhārata master-index (all 18 Parvas)
- ← Previous chapter · Śānti-Parva Ch 300
- Next chapter · Śānti-Parva Ch 302 →
🪷 जय व्यास भगवान् 🪷