🪷 Mahābhārata · Śānti-Parva · Chapter 208
The Book of Peace · the great dharma-śāstra · Parva 12 · 26 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit
Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine
This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.
MBh 12.208local chapter route · Śānti-ParvaŚānti-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation
The Devanāgarī Yathārtha · 26 Shlokas
MBh 12.208.1
[गुरु]
दुरन्तेष्व इन्द्रियार्थेषु सक्ताः सीदन्ति जन्तवः
ये तव असक्ता महात्मानस ते यान्ति परमां गतिम
MBh 12.208.2
जन्ममृत्युजरादुःखैर वयाधिभिर मनसः कलमैः
दृष्ट्वेमं संततं लॊकं घतेन मॊक्षाय बुद्धिमान
MBh 12.208.3
वाङ्मनॊ भयां शरीरेण शुचिः सयाद अनहंकृतः
परशान्तॊ जञानवान भिक्षुर निरपेक्षश चरेत सुखम
MBh 12.208.4
अथ वा मनसः सङ्गं पश्येद भूतानुकम्पया
अत्राप्य उपेक्षां कुर्वीत जञात्वा कर्मफलं जगत
MBh 12.208.5
यत्कृतं पराक शुभं कर्म पापं वा तद उपाश्नुते
तस्माच छुभानि कर्माणि कुर्याद वाग बुद्धिकर्मभिः
MBh 12.208.6
अहिंसा सत्यवचनं सर्वभूतेषु चार्जवम
कषमा चैवाप्रमादश च यस्यैते स सुखी भवेत
MBh 12.208.7
यश चैनं परमं धर्मं सर्वभूतसुखावहम
दुःखान निःसरणं वेद स तत्त्वज्ञः सुखी भवेत
MBh 12.208.8
तस्मात समाहितं बुद्ध्या मनॊ भूतेषु धारयेत
नापध्यायेन न सपृहयेन नाबद्धं चिन्तयेद असत
MBh 12.208.9
अवाग यॊगप्रयॊगेण मनॊ जञं संप्रवर्तते
विवक्षिता वा सद वाक्यं धर्मं सूक्ष्मम अवेक्षता
सत्यां वाचम अहिंस्रां च वदेद अनपवादिनीम
MBh 12.208.10
कल्कापेताम अपरुषाम अनृशंसाम अपैशुनाम
ईदृश अल्पं च वक्तव्यम अविक्षिप्तेन चेतसा
MBh 12.208.11
वाक परबुद्धॊ हि संरागद विरागाद वयाहरेद यति
बुद्ध्या हय अनिगृहीतेन मनसा कर्म तामसम
रजॊ भूतैर हि करणैः कर्मणा परतिपद्यते
MBh 12.208.12
स दुःखं पराप्य लॊके ऽसमिन नरकायॊपपद्यते
तस्मान मनॊवाक्शरीरैर आचरेद धैर्यम आत्मनः
MBh 12.208.13
परकीर्ण मेषभारॊ हि यद्वद धार्येत दस्युभिः
परतिलॊमां दिशं बुद्ध्वा संसारम अबुधास तथा
MBh 12.208.14
तान एव च यथा दस्यून कषिप्त्वा गच्छेच छिवां दिशम
तथा रजस तमः कर्माण्य उत्सृज्य पराप्नुयात सुखम
MBh 12.208.15
निःसंदिग्धम अनीहॊ वै मुक्तः सर्वपरिग्रहैः
विविक्तचारी लघ्वाशी तपस्वी नियतेन्द्रियः
MBh 12.208.16
जञानदग्धपरिक्लेशः परयॊग रतिर आत्मवान
निष्प्रचारेण मनसा परं तद अधिगच्छति
MBh 12.208.17
धृतिमान आत्मवान बुद्धिं निगृह्णीयाद असंशयम
मनॊ बुद्ध्या निगृह्णीयाद विषयान मनसात्मनः
MBh 12.208.18
निगृहीतेन्द्रियस्यास्य कुर्वाणस्य मनॊ वशे
देवतास ताः परकाशन्ते हृष्टा यान्ति तम ईश्वरम
MBh 12.208.19
ताभिः संसक्तमनसॊ बरह्मवत संप्रकाशते
एतैश चापगतैः सर्वैर बरह्मभूयाय कल्पते
MBh 12.208.20
अथ वा न परवर्तेत यॊगतन्त्रैर उपक्रमेत
येन तन्त्रमयं तन्त्रं वृत्तिः सयात तत तद आचरेत
MBh 12.208.21
कन पिन्याक कुल्मास शाकयावक सक्तयः
तथा मूलफलं भैक्षं पर्यायेनॊपयॊजयेत
MBh 12.208.22
आहारं नियतं चैव देशे काले च सात्त्विकम
तत्परीक्ष्यानुवर्तेत यत परवृत्त्य अनुवर्तकम
MBh 12.208.23
परवृत्तं नॊपरुन्धेत शनैर अग्निम इवेन्धयेत
जञानेन्धितं ततॊ जञानम अर्कवत संप्रकाशते
MBh 12.208.24
जञानाधिष्ठानम अज्ञानं तरीँल लॊकान अधितिष्ठति
विज्ञानानुगतं जञानम अज्ञानाद अपकृष्यते
MBh 12.208.25
पृथक्त्वात संप्रयॊगाच च नासूयुर वेद शाश्वतम
स तयॊर अपवर्गज्ञॊ वीतरागॊ विमुच्यते
MBh 12.208.26
वयॊ ऽतीतॊ जरामृत्यू जित्वा बरह्म सनातनम
अमृतं तद अवाप्नॊति यत तद अक्षरम अव्ययम
🪷 The Honest Framing
This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.
Navigation
- ← Śānti-Parva chapter-index (353 chapters)
- ← Mahābhārata master-index (all 18 Parvas)
- ← Previous chapter · Śānti-Parva Ch 207
- Next chapter · Śānti-Parva Ch 209 →
🪷 जय व्यास भगवान् 🪷