🪷 Mahābhārata · Anuśāsana-Parva · Chapter 31

The Book of the Final Teaching · Parva 13 · 64 shlokas in canonical Devanāgarī Sanskrit

Mahābhārata Detail Source-Anchor Spine

This chapter page keeps the local Devanāgarī chapter tied to its Parva, the Mahābhārata master route, any exact Gītā cross-anchor, and the wider Vyāsa source spine.

MBh 13.31local chapter route · Anuśāsana-ParvaAnuśāsana-Parvaparent Parva chapter index/mahabharatamaster index for all 18 Parvas and 73,821 ślokasBhīṣma-ParvaMahābhārata Parva 6 · the Gītā lives in chapters 23-40MBh 6.23Bhagavad-Gītā chapter 1 in its Itihāsa homeMBh 6.40Bhagavad-Gītā chapter 18 in its Itihāsa homeRāmopākhyānaVana-Parva 258 · Vyāsa narrates the Rāma-kathā inside Krishna's epicNārāyaṇīyamŚānti-Parva 335 · Nārāyaṇa/Krishna/Viṣṇu/Vāsudeva unity witness/bhagavad-gitadeep Gītā corpus with translations, commentaries, and verse-level anchorsBG 1.1Dharma-kṣetra opening cross-anchored to MBh 6.23.1BG 18.66Carama-Śloka surrender seal inside the Bhīṣma-Parva arcVyāsa vibhūtiBG 10.37 · Krishna names Vyāsa among munisBG 10.37Vyāsa and Dhanañjaya as Krishna-vibhūti source routeŚB 1.2.11Brahman · Paramātmā · Bhagavān as one advaya-tattvaŚB 1.3.28kṛṣṇas tu bhagavān svayam · Vyāsa corpus source seal/binduDiamond of Darśanas · Itihāsa as one Bindu aperture/philosophyKrishna = Paramaatma = Parabrahman constitutional foundation

The Devanāgarī Yathārtha · 64 Shlokas

MBh 13.31.1
[य] शरुतं मे महद आख्यानम एतत कुरुकुलॊद्वह सुदुष्प्रापं बरवीषि तवं बराह्मण्यं वदतां वर
MBh 13.31.2
विश्वामित्रेण च पुरा बराह्मण्यं पराप्तम इत्य उत शरूयते वदसे तच च दुष्प्रापम इति सत्तम
MBh 13.31.3
वीह हव्यश च राजर्षिः शरुतॊ मे विप्रतां गतः तद एव तावद गाङ्गेय शरॊतुम इच्छाम्य अहं विभॊ
MBh 13.31.4
स केन कर्मणा पराप्तॊ बराह्मण्यं राजसत्तम वरेण तपसा वापि तन मे वयाख्यातुम अर्हति
MBh 13.31.5
[बः] शृणु राजन यथा राजा वीह हव्यॊ महायशाः कषत्रियः सन पुनः पराप्तॊ बराह्मण्यं लॊकसत्कृतम
MBh 13.31.6
मनॊर महात्मनस तात परजा धर्मेण शासतः बभूव पुत्रॊ धर्मात्मा शर्यातिर इति विश्रुतः
MBh 13.31.7
तस्यान्ववाये दवौ राजन राजानौ संबभूवतुः हेहयस तालजङ्घश च वत्सेषु जयतां वर
MBh 13.31.8
हेहयस्य तु पुत्राणां दशसु सत्रीषु भारत शतं बभूव परख्यातं शूराणाम अनिवर्तिनाम
MBh 13.31.9
तुल्यरूपप्रभावाणां विदुषां युद्धशालिनाम धनुर्वेदे च वेदे च सर्वत्रैव कृतश्रमाः
MBh 13.31.10
काशिष्व अपि नृपॊ राजन दिवॊदास पितामहः हर्यश्व इति विख्यातॊ बभूव जयतां वरः
MBh 13.31.11
स वीतहव्यदायादैर आगत्य पुरुषर्षभ गङ्गायमुनयॊर मध्ये संग्रामे विनिपातितः
MBh 13.31.12
तं तु हत्वा नरवरं हेहयास ते महारथाः परतिजग्मुः पुरीं रम्यां वत्सानाम अकुतॊभयाः
MBh 13.31.13
हर्यश्वस्य तु दायादः काशिराजॊ ऽभयषिच्यत सुदेवॊ देवसंकाशः साक्षाद धर्म इवापरः
MBh 13.31.14
स पालयन्न एव महीं धर्मात्मा काशिनन्दनः तैर वीतहव्यैर आगत्य युधि सर्वैर विनिर्जितः
MBh 13.31.15
तम अप्य आजौ विनिर्जित्य परतिजग्मुर यथागतम सौदेविस तव अथ काशीशॊ दिवॊदासॊ ऽभयषिच्यत
MBh 13.31.16
दिवॊदासस तु विज्ञाय वीर्यं तेषां महात्मनाम वाराणसीं महातेजा निर्ममे शक्र शासनात
MBh 13.31.17
विप्र कषत्रिय संबाधां वैश्यशूद्र समाकुलाम नैकद्रव्यॊच्चयवतीं समृद्धविपणापणाम
MBh 13.31.18
गङ्गाया उत्तरे कूले वप्रान्ते राजसत्तम गॊमत्या दक्षिणे चैव शक्रस्येवामरावतीम
MBh 13.31.19
तत्र तं राजशार्दूलं निवसन्तं महीपतिम आगत्य हेहया भूयः पर्यधावन्त भारत
MBh 13.31.20
स निष्पत्य ददौ युद्धं तेभ्यॊ राजा महाबलः देवासुरसमं घॊरं दिवॊदासॊ महाद्युतिः
MBh 13.31.21
स तु युद्धे महाराज दिनानां दशतीर दश हतवाहन भूयिष्ठस ततॊ दैन्यम उपागमत
MBh 13.31.22
हतयॊधस ततॊ राजन कषीणकॊशश च भूमिपः दिवॊदासः पुरीं हित्वा पलायनपरॊ ऽभवत
MBh 13.31.23
स तव आश्रमम उपागम्य भरद्वाजस्य धीमतः जगाम शरणं राजा कृताञ्जलिर अरिंदम
MBh 13.31.24
[राजा] भगवन वैतहव्यैर मे युद्धे वंशः परणाशितः अहम एकः परिद्यूनॊ भवन्तं शरणं गतः
MBh 13.31.25
शिष्यस्नेहेन भगवन स मां रक्षितुम अर्हसि निःशेषॊ हि कृतॊ वंशॊ मम तैः पापकर्मभिः
MBh 13.31.26
तम उवाच महाभागॊ भरद्वाजः परतापवान न भेतव्यं न भेतव्यं सौदेव वयेतु ते भयम
MBh 13.31.27
अहम इष्टिं करॊम्य अद्य पुत्रार्थं ते विशां पते वैतहव्य सहस्राणि यथा तवं परसहिष्यसि
MBh 13.31.28
तत इष्टिं चकारर्षिस तस्य वै पुत्र कामिकीम अथास्य तनयॊ जज्ञे परतर्दन इति शरुतः
MBh 13.31.29
स जातमात्रॊ ववृधे समाः सद्यस तरयॊदश वेदं चाधिजगे कृत्स्नं धनुर्वेदं च भारत
MBh 13.31.30
यॊगेन च समाविष्टॊ भरद्वाजेन धीमता तेजॊ लौक्यं स संगृह्य तस्मिन देशे समाविशत
MBh 13.31.31
ततः स कवची धन्वी बाणी दीप्त इवानलः परययौ सधनुर धन्वन विवर्षुर इव तॊयदः
MBh 13.31.32
तं दृष्ट्वा परमं हर्षं सुदेव तनयॊ ययौ मेने च मनसा दग्धान वैतहव्यान स पार्थिवः
MBh 13.31.33
ततस तं यौवराज्येन सथापयित्वा परतर्दनम कृतकृत्यं तदात्मानं स राजा अभ्यनन्दत
MBh 13.31.34
ततस तु वैतहव्यानां वधाय स महीपतिः पुत्रं परस्थापयाम आस परतर्दनम अरिंदमम
MBh 13.31.35
सरथः स तु संतीर्य गङ्गाम आशु पराक्रमी परययौ वीतहव्यानां पुरीं परपुरंजयः
MBh 13.31.36
वैतहव्यास तु संश्रुत्य रथघॊषं समुद्धतम निर्ययुर नगराकारै रथैः पररथारुजैः
MBh 13.31.37
निष्क्रम्य ते नरव्याघ्रा दंशिताश चित्रयॊधिनः परतर्दनं समाजघ्नुः शरवर्षैर उदायुधाः
MBh 13.31.38
अस्तैश च विविधाकारै रथौघैश च युधिष्ठिर अभ्यवर्षन्त राजानं हिमवन्तम इवाम्बुदाः
MBh 13.31.39
अस्तैर अस्त्राणि संवार्य तेषां राजा परतर्दनः जघान तान महातेजा वज्रानल समैः शरैः
MBh 13.31.40
कृत्तॊत्तमाङ्गास ते राजन भल्लैः शतसहस्रशः अपतन रुधिरार्द्राङ्गा निकृत्ता इव किंशुकाः
MBh 13.31.41
हतेषु तेषु सर्वेषु वीतहव्यः सुतेष्व अथ पराद्रवन नगरं हित्वा भृगॊर आश्रमम अप्य उत
MBh 13.31.42
ययौ भृगुं च शरणं वीतहव्यॊ नराधिपः अभयं च ददौ तस्मै राज्ञे राजन भृगुस तथा ततॊ ददाव आसनं च तस्मै शिष्यॊ भृगॊस तदा
MBh 13.31.43
अथानुपदम एवाशु तत्रागच्छत परतर्दनः स पराप्य चाश्रमपदं दिवॊदासात्मजॊ ऽबरवीत
MBh 13.31.44
भॊ भॊः के ऽतराश्रमे सन्ति भृगॊः शिष्या महात्मनः दरष्टुम इच्छे मुनिम अहं तस्याचक्षत माम इति
MBh 13.31.45
स तं विदित्वा तु भृगुर निश्चक्रामाश्रमात तदा पूजयाम आस च ततॊ विधिना परमेण ह
MBh 13.31.46
उवाच चैनं राजेन्द्र किं कार्यम इति पार्थिवम स चॊवाच नृपस तस्मै यद आगमनकारणम
MBh 13.31.47
अयं बरह्मन्न इतॊ राजा वीतहव्यॊ विसर्ज्यताम अस्य पुत्रैर हि मे बरह्मन कृत्स्नॊ वंशः परणाशितः उत्सादितश च विषयः काशीनां रत्नसंचयः
MBh 13.31.48
एतस्य वीर्यदृप्तस्य हतं पुत्रशतं मया अस्येदानीं वधाद बरह्मन भविष्याम्य अनृणः पितुः
MBh 13.31.49
तम उवाच कृपाविष्टॊ भृगुर धर्मभृतां वरः नेहास्ति कषत्रियः कश चित सर्वे हीमे दविजातयः
MBh 13.31.50
एवं तु वचनं शरुत्वा भृगॊस तथ्यं परतर्दनः पादाव उपस्पृश्य शनैः परहसन वाक्यम अब्रवीत
MBh 13.31.51
एवम अप्य अस्मि भगवन कृतकृत्यॊ न संशयः यद एष राजा वीर्येण सवजातिं तयाजितॊ मया
MBh 13.31.52
अनुजानीहि मां बरह्मन धयायस्व च शिवेन माम तयाजितॊ हि मया जातिम एष राजा भृगूद्वह
MBh 13.31.53
ततस तेनाभ्यनुज्ञातॊ ययौ राजा परतर्दनः यथागतं महाराज मुक्त्वा विषम इवॊरगः
MBh 13.31.54
भृगॊर वचनमात्रेण स च बरह्मर्षितां गतः वीतहव्यॊ महाराज बरह्मवादित्वम एव च
MBh 13.31.55
तस्य गृत्समदः पुत्रॊ रूपेणेन्द्र इवापरः शक्रस तवम इति यॊ दैत्यैर निगृहीतः किलाभवत
MBh 13.31.56
ऋग्वेदे वर्तते चाग्र्या शरुतिर अत्र विशां पते यत्र गृत्समदॊ बरह्मन बराह्मणैः स महीयते
MBh 13.31.57
स बरह्म चारी विप्रर्षिः शरीमान गृत्समदॊ ऽभवत पुत्रॊ गृत्समदस्यापि सुचेता अभवद दविजः
MBh 13.31.58
वर्चाः सुतेजसः पुत्रॊ विहव्यस तस्य चात्मजः विहव्यस्य तु पुत्रस तु वितत्यस तस्य चात्मजः
MBh 13.31.59
वितत्यस्य सुतः सत्यः सन्तः सत्यस्य चात्मजः शरवास तस्य सुतश चर्षिः शरवसश चाभवत तमः
MBh 13.31.60
तमसश च परकाशॊ ऽभूत तनयॊ दविजसत्तमः परकाशस्य च वाग इन्द्रॊ बभूव जयतां वरः
MBh 13.31.61
तस्यात्मजश च परमतिर वेदवेदाङ्गपारगः घृताच्यां तस्य पुत्रस तु रुरुर नामॊदपद्यत
MBh 13.31.62
परमद्वरायां तु रुरॊः पुत्रः समुदपद्यत शुनकॊ नाम विप्रर्षिर यस्य पुत्रॊ ऽथ शौनकः
MBh 13.31.63
एवं विप्रत्वम अगमद वीतहव्यॊ नराधिपः भृगॊः परसादाद राजेन्द्र कषत्रियः कषत्रियर्षभ
MBh 13.31.64
तथैव कथितॊ वंशॊ मया गार्त्समदस तव विस्तरेण महाराज किम अन्यद अनुपृच्छसि

🪷 The Honest Framing

This is the canonical Devanāgarī Sanskrit yathārtha. English + Hindi translations + classical commentaries arrive in future yajñas. To see the substrate's target-depth (5 English translations + Rāmsukhdās ji Hindi + 5 English commentaries + Sādhaka-Sañjīvanī Hindi vyākhyā per verse), visit any /bhagavad-gita/X/Y page. The Mahābhārata journey starts with the śloka.

Navigation

🪷 जय व्यास भगवान् 🪷